Hindistan, Frontier AI modelleri için lansman öncesi güvenlik değerlendirmesini inceliyor

Hindistan hükümeti, yüksek performanslı yapay zekâ (AI) modellerinin piyasaya sürülmeden önce güvenlik değerlendirmesinden geçirilmesini yeni bir yasaya dahil etmeyi değerlendiriyor. Frontier modeller için ayrı bir denetim sistemi gündemde, ancak değerlendirme zorunluluğu henüz kesinleşmedi.

Hindistan merkezli NDTV, hükümet yetkililerine dayandırdığı haberinde, yeni AI yasasına yönelik görüş alma belgesinde frontier modeller için ayrı bir güvenlik çerçevesi oluşturulmasının tartışıldığını aktardı. Frontier model, mevcut teknoloji düzeyinde yüksek performans gösteren AI modellerini ifade ediyor. Değerlendirilen seçenekler arasında lansman öncesi inceleme, kontrollü ortamlarda test ve risk düzeyine göre koruma önlemleri bulunuyor.

Temel tartışma, hangi modellerin ayrı denetime tabi tutulacağı. Eğitimde kullanılan hesaplama gücünü ölçüt alma seçeneği gündeme gelse de yalnızca bu ölçüte bakarak modelin riskini belirlemek zor olabilir. Geliştiricilerden istenecek koruma önlemleri ve hükümetin denetim kapsamı da henüz netleşmedi.

Hindistan hükümetinin kaygıları arasında yazılım açıklarının tespit edilmesi, siber saldırılarda kötüye kullanım ve gerçekçi görünen sentetik içeriklerin üretilmesi yer alıyor. Sandbox, modelleri kısıtlı bir ortamda test ederek kamuya açılmadan önce çalışma biçimlerini ve olası açıkları inceleme yöntemi. Test edilecek modeller ve izlenecek süreç, görüş alma aşamasında netleştirilecek.

Hindistan Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MeitY), Kasım 2025’te yayımladığı AI yönetişim kılavuzunda inovasyonu destekleme ve riskle orantılı önlem alma ilkelerini ortaya koydu. Kılavuzda, AI güvenlik enstitüsünün risk değerlendirmesi ve güvenlik testleri için teknik rol üstlenmesi önerildi. Hükümet o dönemde yeni yasal yükümlülükler getirmek yerine mevcut yasaları kullanacağını açıklamıştı.

Görüşmeler yasal bir zorunluluğa dönüşürse, risk temelli genel ilkelerden yüksek performanslı modellere yönelik daha somut kurallara geçilebilir. NDTV, kapsamın geniş belirlenmesinin küçük geliştiriciler ve araştırma kurumları üzerindeki yükü artırabileceği yönündeki kaygıları aktardı; ancak haberde bu kaygıları dile getirenlerin kim olduğu ve dayanakları belirtilmedi. Doğrulanmış test maliyeti ya da ürün lansmanlarındaki olası gecikmenin boyutuna ilişkin veri de paylaşılmadı.

ABD’de de AI geliştiricilerinin büyüklüğüne ve risk düzeyine göre denetim yoğunluğunu farklılaştırmayı öngören bir yasa tasarısı sunulmuştu. ABD’deki AI düzenleme tasarısı da henüz teklif aşamasında; bu nedenle her iki ülkedeki tartışmalar yürürlükteki kurallardan ayrı değerlendiriliyor.

Hindistan Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanı Aşvini Vaişnav (Ashwini Vaishnaw), yeni AI yasasına ilişkin görüş alma belgesinin birkaç hafta içinde yayımlanacağını ve sivil toplum ile sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınacağını söyledi. Belgenin yayımlanmasıyla frontier modellerin tanımı ve lansman öncesi değerlendirme zorunluluğunun kapsamının netleşmesi bekleniyor.