ALPR satın alma kısıtlaması, Teksas Sayıştay Ofisi'nin yönettiği hibeleri kapsıyor

Teksas Eyaleti Sayıştay Ofisi (Texas Comptroller of Public Accounts), yönettiği hibelerle otomatik plaka tanıma ekipmanı satın alınmasını veya bu ekipmanlar için sözleşme yapılmasını kısıtladı.

Ofis, 13 Ekim'de yayımladığı idari emirle kısıtlamayı bundan böyle yönettiği hibelerde uygulayacağını bildirdi. Kapsama Flock Safety kameraları ve araç tanımlama ekipmanları da giriyor. Karar, Teksas genelinde plaka tanıma kameralarının kullanımını yasaklamıyor.

ABD Senatosu Yargı Komitesi'nin Suç ve Terörle Mücadele Alt Komitesi, 23 Eylül'de otomatik plaka tanıma sistemlerinin (ALPR) soruşturmalarda kullanımı ve mahremiyet konularını ele aldı. Duruşmada, suç soruşturmalarında aranan araçları bulmaya yarayan sistemlerin faydası ile sıradan sürücülerin hareket kayıtlarının birikmesi riski birlikte tartışıldı.

ALPR sistemleri, yoldan geçen araçların plakalarını ve görüntünün çekildiği tarih, saat, konum ile araç türünü kaydediyor. Austin Şehri Denetim Ofisi (Austin City Auditor's Office), cihazların araç kimlik bilgilerini kaydettiğini belirtti.

Tek bir kayıt, aracın belirli bir noktadan geçtiğine dair ipucu sağlıyor. Farklı noktalardaki kayıtlar birlikte sorgulandığında aracın güzergâhı ortaya çıkarılabiliyor. Bu nedenle tartışma, kameraların nereye kurulduğunun yanı sıra kayıtlara kimin erişebildiği ve verilerin ne kadar süre saklandığı üzerinde yoğunlaşıyor.

Austin Şehri Denetim Ofisi, belediye ile şirket arasındaki sözleşmelerin bazı bölümlerindeki ifadelerin belirsiz olduğunu kaydetti. Ofise göre verilerin saklanmasını ve dışarıyla paylaşılmasını düzenleyen hükümlerin netleştirilmesi gerekiyor.

Duruşmada ifade veren Lindsey Isaacs, “Teknolojiyle toplanan bilgiler, gerçek insanların hayatını etkileyen soruşturmaların bir parçası olabilir” dedi. Isaacs, araç kayıtlarının soruşturma kararlarında kullanılmasının kişiler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Isaacs, Flock Safety kameralarının aracını olay yerinden yaklaşık 2-3 mil uzakta kaydetmesinin ardından soruşturmanın kendisine yöneldiğini anlattı. Nisan 2026'da gözaltına alınan Isaacs 13 gün tutuldu; savcılık Mayıs 2026'da hakkında iddianame hazırlamamaya karar verdi. Soruşturma, başka biri hakkındaki suçlamalara yöneldi.

Arizona'daki Pinal County Şerifi Ross Teeple, “Teknolojinin vatandaşların haklarının önüne geçmesine izin vermeyeceğim” dedi. Teeple, soruşturmalarda teknolojiden yararlanılsa bile vatandaşların haklarının korunması gerektiğini vurguladı.

Teeple, plaka okumanın çalıntı araçları ve kayıp kişileri bulmaya yardımcı olduğunu söyledi. Buna rağmen kendi yetki alanındaki kurumun Flock Safety ile sözleşmesini sona erdirdiğini de ifade etti.

Teeple, plaka kontrolü işlevi ile hareket güzergâhlarını geniş çapta inceleyen kamera ağlarını birbirinden ayırdı. Bu ayrım, onun görüşüne göre, ekipmanların soruşturmalarda kullanılmasının ve geniş kapsamlı hareket kayıtlarının sorgulanmasının aynı mesele sayılmaması gerektiğini gösteriyor.

Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), kamu kurumlarının ALPR kullanımının yasaklanması gerektiğini savundu. Institute for Justice ise kameraları tümden yasaklamak yerine geçmiş hareket kayıtlarının sorgulanması için arama emri şartı getirilmesini, erişim kayıtlarının tutulmasını ve denetim yapılmasını önerdi.

Demokrat Senatör Dick Durbin, “Mahremiyet ile güvenlik arasında denge bulmalıyız. Kongre öncülük etmeli” dedi. Duruşmada dile getirilen öneriler, kameraların tamamen yasaklanmasından arama emri koşuluyla sınırlı kullanıma kadar farklılaştı.

Brownstone Institute'a katkı sunan Daniel Nuccio, 24 Ekim tarihli yazısında “ABD'de yaşıyorsanız artık özgür bir ülkede yaşamıyorsunuz” iddiasında bulundu. Bu ifade, yazarın gözetim teknolojilerine ilişkin siyasi değerlendirmesini yansıtıyor.

Flock Safety, ALPR teknolojisinin belirli olayları araştırmaya yarayan bir arama aracı olduğunu ve gerçek zamanlı takip sistemi olarak çalışmadığını belirtiyor. Şirket politikasında plaka verileri için varsayılan saklama süresi 7 gün; ancak müşteri sözleşmeleriyle bu süre değiştirilebiliyor.

Plaka tanıma kameralarının soruşturmalarda kullanılması siyasette de tartışılmayı sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Flock kameralarının kolluk kuvvetlerine yardımcı olduğunu söyleyerek desteğini açıkladı. Senatör Bernie Sanders ise federal kurumların ALPR kullanımını ve ilgili verilere erişimini yasaklamayı öngören bir yasa tasarısı sundu.