SpaceX'in 2028 sonrası Falcon 9 ticari fırlatma takvimlerini satmayacağı bildirildi

SpaceX($SPCX)'in 2028'den sonra Falcon 9 için ticari fırlatma takvimi satmayacağı ve Crew Dragon uçuşlarını 2030'da ya da daha önce sona erdirmeyi planladığı bildirildi. NASA ile insanlı taşımacılık sözleşmesi 2030'a kadar sürüyor.

Ars Technica, SpaceX'in Crew Dragon uçuşlarını sona erdirme niyetini NASA'ya ilettiğini ve 2028 sonrası Falcon 9 ticari fırlatma takvimlerini satışa sunmadığını bildirdi. Crew Dragon'un sona erdirilmesine ilişkin bu haber, şirketin operasyonları bitirdiğine dair resmi bir duyurusundan ayrı değerlendirilmeli.

NASA, 18 Eylül'de Crew-15, Crew-16 ve Crew-17 görevlerini SpaceX'e ek olarak verdi. Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) mürettebat taşınmasını kapsayan ek sözleşmenin tutarı 946 milyon dolar (yaklaşık 1,253 trilyon Güney Kore wonu).

Ek görevlerle birlikte SpaceX'in ticari mürettebat taşımacılığı sözleşmesi toplam 17 göreve, sözleşme bedeli ise 5,92 milyar dolara (yaklaşık 7,84 trilyon Güney Kore wonu) ulaşıyor. Sözleşme 2030'a kadar devam ediyor; ek görevler için hazırlık tarihleri 2027 ve 2028 olarak belirtildi. Ayrıntılar NASA'nın sözleşme duyurusunda yer aldı.

NASA Genel Müfettişliği, 30 Haziran tarihli raporunda Crew Dragon ve Falcon 9'un insanlı uçuş sertifikasına sahip olduğunu, Boeing($BA) Starliner ile Atlas V'nin ise henüz sertifika almadığını açıkladı. Müfettişlik, o tarihte NASA'nın 2030'a kadar ISS mürettebatını taşımaya yetecek sayıda uçuş için sözleşme yapmadığını da belirtmişti.

Rapordaki uçuş sayısı açığı, NASA'nın eylül ayında SpaceX'e verdiği üç ek görevden önceki durumu anlatıyor. NASA'nın 2030'a kadar uzanan ek sözleşmesi ile Crew Dragon uçuşlarının sona ereceğine ilişkin haber birbirinden ayrı konular.

NASA'nın Ticari Mürettebat Programı, astronot taşımacılığını özel şirketlere yaptırıyor. NASA Genel Müfettişliği'ne göre NASA, 2014'te sabit fiyatlı sözleşmeler kapsamında Boeing'e 4,2 milyar dolar (yaklaşık 5,5621 trilyon Güney Kore wonu), SpaceX'e ise 2,6 milyar dolar (yaklaşık 3,4432 trilyon Güney Kore wonu) verdi. Programın sözleşme yapısı müfettişliğin ayrı bir raporunda açıklanıyor.

SpaceX Başkanı ve COO'su Gwynne Shotwell, eylülde yayımlanan All-In podcast'inde Boeing hakkında “We’re just gonna let them have some business” (“Onların da biraz iş yapmasına izin vereceğiz”) dedi. Bu sözler Boeing'in bazı işleri üstlenebileceği anlamına geliyor; Crew Dragon'un ne zaman hizmetten çıkarılacağını kesinleştirmiyor.

SpaceX'in 2026 üçüncü çeyrek 10-Q raporunda uzay segmenti geliri 1,767 milyar dolar (yaklaşık 2,34 trilyon Güney Kore wonu), süper zekâ (SI) segmenti geliri ise 75,6 milyar dolar (yaklaşık 10,012 trilyon Güney Kore wonu) olarak açıklandı. SI segmenti kurumsal altyapı ile Grok, Cursor ve X'i kapsıyor. Raporda NASA kaynaklı gelir ayrı gösterilmediği için bu verilerle NASA'ya bağımlılık hesaplanamıyor.

NASA, ISS yörüngeden çıkarma aracının geliştirilmesini SpaceX'e verdi; fırlatma hizmetini ise ayrıca satın almayı planladığını açıkladı. Bu nedenle geliştirme sözleşmesi, görevde kullanılacak fırlatma aracını belirlemiyor.

SpaceX ayrıca 2028'de insanlı Ay inişini hedefleyen Starship iniş aracını geliştiriyor.

NASA, Starliner-1'in insansız test uçuşu için Aralık 2026 tarihini açıkladı ve takvimin Ocak 2027'ye ertelenebileceğini de belirtti. NASA Başkanı Jared Isaacman, 28 Eylül'de test ve sertifikasyonun tamamlanmasının ardından Starliner-2 ile insanlı taşımacılığın 2028'de yeniden başlaması planını açıkladı. Takvime ilişkin ayrıntılar NASA ve Boeing'in duyurularında yer alıyor.