Amazon’un 40 uydusunu taşıyacak Vulcan, 13 Kasım’da fırlatılacak

United Launch Alliance (ULA), Amazon’un ($AMZN) 40 Amazon Leo uydusunu taşıyacak Vulcan roketinin fırlatılışını 13 Kasım’a planladı. Cowboy Space’in Big Iron roketi tasarım aşamasında, Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) yeniden kullanılabilir roket demonstratörü Themis ise yer testleri aşamasında bulunuyor.

ULA, görev sayfasında bu uçuşu Amazon’la yapılan 38 Vulcan fırlatma anlaşmasının ilk görevi olarak tanımladı. Fırlatmanın ABD’nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu’ndan yapılması planlanıyor. Görevde 40 uyduyu alçak Dünya yörüngesine taşımak hedefleniyor.

NASA, 23 Ekim’de yayımladığı Artemis planlama belgesinde, temel Centaur V üst kademesinin Ay görevlerinde kullanılan SLS roketine entegre edilip edilemeyeceğine ilişkin fizibilite çalışmasını tamamladığını bildirdi. NASA, geliştirme çalışmalarının sürmesi için geçici sözleşmeyi de onayladı.

Geçici sözleşme, ana sözleşmenin tüm koşulları kesinleşmeden geliştirme çalışmalarına devam edilmesini sağlıyor. NASA, ana sözleşmenin ayrıntılarının henüz netleşmediğini belirtti; dolayısıyla bu onay nihai sözleşmenin imzalandığı anlamına gelmiyor.

ULA, 23 Ekim tarihli açıklamasında NASA’nın itici madde kapasitesi yaklaşık yüzde 50 artırılmış “180K Centaur V” modelinin geliştirilmesine öncelik verdiğini duyurdu. ULA, bu üst kademe ile 2028’deki Artemis fırlatmalarını desteklemeyi hedefliyor.

Roketlerin üst kademesi, fırlatma aracının yükselişinin ardından yükü hedef yörüngeye taşımak için kullanılıyor. Plan, mevcut Centaur V’yi SLS’ye entegre etme olasılığını incelemeyi ve daha büyük kapasiteli bir modeli geliştirmeyi kapsıyor. Açıklanan geliştirme hedefleri, roketin gerçek uçuş performansının doğrulandığı anlamına gelmiyor.

Vulcan’ın önceki uçuşlarından birinde katı yakıtlı roket motorunda sorun yaşandı. ULA, 12 Şubat’ta yaptığı açıklamada ABD Uzay Kuvvetleri görevinde dört motordan birinin performansında anormallik gözlemlediğini bildirdi. Şirkete göre Vulcan’ın ana gövdesi ve üst kademesi normal çalıştı, yükü hedef yörüngeye ulaştırdı. ULA, bir sonraki Vulcan görevi öncesinde sorunun nedenini araştıracağını açıkladı.

Ticari fırlatma takvimi ile askeri görevlerin yeniden başlaması ayrı süreçler olarak ilerliyor. ABD Uzay Kuvvetleri, Vulcan’daki soruna ilişkin inceleme sürerken GPS III-8 fırlatmasının sağlayıcısını ULA’dan SpaceX’e değiştirdiğini mart ayında duyurdu. Vulcan, 2028 yazından sonraya planlanan USSF-70 görevine atanmış durumda.

Uzay girişimi Cowboy Space, Big Iron tasarımını 27 Ekim’de tanıttı. Cowboy Space’in kurucu ortağı ve CEO’su Baiju Bhatt, “Uzayda veri merkezleri kurmak istedik ancak bunları yörüngeye taşıyacak roketler yetersizdi; bu yüzden roketi kendimiz yapmaya karar verdik” dedi. Şirketin duyurusuna göre Big Iron 86 metre yüksekliğinde tasarlandı. İlk kademede sıvı oksijen ve metan kullanan dokuz Clydesdale motoru yer alacak. Şirket, ilk uçuşu 2028’de yapmayı hedefliyor.

Big Iron’ın üst kademesi, yörüngede kalıp beş GPU rafına sahip 1 MW’lık bir veri merkezi olarak kullanılacak şekilde tasarlandı. Roketin uçuşu ve yörüngede veri merkezi işletimi henüz gösterilmedi; ikisi de tasarım aşamasında.

Cowboy Space, “Stampede” adıyla 20 bin veri merkezi uydusundan oluşan bir uydu ağı kurmayı da planlıyor. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), şirketin başvurusunu alarak incelemeye açtı. Başvurunun kabul edilmesi, uydu ağını işletme izni verildiği anlamına gelmiyor.

ESA’nın yeniden kullanılabilir roket demonstratörü Themis, 29 Eylül’de İsveç’teki Esrange Uzay Merkezi’nde ikinci yakıt dolum provasını tamamladı. ESA, açıklamasında gerçek metan yerine eksi 200 derecelik sıvı azot kullanılarak aşırı düşük sıcaklıklardaki yer prosedürlerinin denetlendiğini bildirdi.

Prova, itici madde dolumunu ve yer operasyonlarını sınadı. ESA’nın yayımladığı bilgilerde motor ateşleme testi ya da ilk uçuş tarihi yer almadı.