Nisan 2028 hedefi: NRC, General Matter’ın lisans başvurusunu incelemeye aldı

ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu (NRC), General Matter’ın Kentucky’deki uranyum zenginleştirme tesisi için yaptığı lisans başvurusunu incelemeye aldı. İncelemenin Nisan 2028’de tamamlanması hedefleniyor; bu tarih, Orano’nun Tennessee’deki tesisi için belirttiği Nisan 2027 hedefinden bir yıl sonra.

NRC, General Matter’ın 28 Eylül’de sunduğu başvuruyu 29 Ekim’de incelemeye kabul etti. Başvurunun alındığı ve incelemenin Nisan 2028’de tamamlanmasının hedeflendiği, NRC’nin yayımladığı belgede yer aldı.

Başvurunun incelemeye alınması, NRC’nin lisans verdiği veya tesis inşaatını onayladığı anlamına gelmiyor. Teknik ve çevresel incelemeler ile lisans süreci devam ediyor; mevcut aşamada tesisin inşasına ya da işletilmesine izin verilmiş değil.

General Matter, şirket açıklamasında lisans başvurusunu 28 Eylül’de sunduğunu bildirdi. Başvurunun 1.000 sayfadan uzun olduğunu belirten şirket, dosyayı sunmadan önce NRC ile 100’den fazla görüşme yaptığını açıkladı.

Başvuru, temel zenginleştirme tesisi lisansını kapsıyor. General Matter, yüksek saflıkta düşük zenginleştirilmiş uranyum (HALEU) üretimi için 2027’de bir değişiklik başvurusu yapmayı planladığını bildirdi. Mevcut başvuru, HALEU üretimine izin vermiyor.

Uranyum zenginleştirme, nükleer santral yakıtı üretiminin aşamalarından biri. Mevcut ticari nükleer santrallerde kullanılan düşük zenginleştirilmiş uranyum (LEU) ile yeni nesil reaktör yakıtı olarak gündeme gelen HALEU, zenginleştirme seviyeleri bakımından farklılık gösteriyor.

Orano’nun IKE Projesi, 21 Mayıs’ta NRC tarafından incelemeye alındı. Komisyon, teknik incelemenin 12 ay sürmesini öngörüyor; bu takvim, gerekli belgelerin zamanında ve yeterli kalitede sunulması koşuluna bağlı.

Orano, resmi proje bilgilendirmesinde incelemenin Nisan 2027’de tamamlanmasını hedeflediğini belirtiyor. Bu tarih de belgelerin sunulması koşuluna bağlı bir inceleme hedefi.

İki şirketin açıkladığı tarihler, incelemenin tamamlanması için belirlenen hedefleri gösteriyor; lisansın verileceği veya tesislerin faaliyete geçeceği zamanı belirtmiyor. General Matter’ın takvimi ile Orano’nun 12 aylık inceleme süreci, her başvurunun kendi hedefleri ve koşulları çerçevesinde değerlendirilmeli.

ABD Enerji Bakanlığı (DOE), ABD’nin uranyum zenginleştirme kapasitesini artırmak amacıyla 5 Ocak’ta 10 yıl içinde toplam 2,7 milyar dolar (yaklaşık 3,5991 trilyon won) değerinde iş emirleri açıkladı. Ödemeler, aşamalı performans hedeflerine bağlı olarak yapılacak.

HALEU kapasitesi oluşturulması için General Matter ve American Centrifuge Operating’e ayrı ayrı 900 milyon dolar (yaklaşık 1,1997 trilyon won) tahsis edildi. Orano Federal Services’e de LEU kapasitesini artırması için aynı tutar ayrıldı.

Enerji Bakanlığı daha önce üç şirketten zenginleştirme tesislerinin inşaatını ve üretim takvimlerini hızlandırmasını istemişti. TokenPost, ABD hükümetinin takvimi öne çekme talebi ve 2,7 milyar dolarlık destek hakkında daha önce haber yayımlamıştı.

ABD’deki nükleer santral işletmecilerinin satın aldığı zenginleştirme hizmetlerinin %23’ü ABD, %77’si yabancı kaynaklıydı. Bu oranlar, ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) 2025 yılı verilerine dayanıyor.

EIA verilerine göre Rusya, yabancı kaynaklı zenginleştirme hizmetlerinin %26’sını oluşturdu. Bu oran toplam satın alımların değil, yalnızca yabancı kaynaklı hizmetlerin payını ifade ediyor.

EIA’nın ölçtüğü gösterge, santral işletmecilerinin satın aldığı zenginleştirme hizmetlerinin menşe dağılımı. Bu veri, uranyum hammaddesinin üretildiği ülkelere göre dağılımla aynı değil.