İzlanda Merkez Bankası, hesaplar arası ödeme ağı ihalesi hazırlıklarında sona yaklaştı

İzlanda Merkez Bankası (Central Bank of Iceland), küresel kart ağlarına ek olarak ülke içinde hesaplar arası (A2A) bir ödeme ağı kurmayı planlıyor. Bu modelde iş yerinin ödeme talebi, kullanıcının banka uygulamasından onaylanacak.

İzlanda Merkez Bankası finansal istikrardan sorumlu başkan yardımcısı Tómas Brynjólfsson, 30 Ekim’de Kopenhag’da düzenlenen Money Live Nordic Banking etkinliğinde “İzlanda gibi küçük ve dijitalleşmiş bir ekonomide ödeme egemenliği kendi kendine yeterlilik anlamına gelmez” dedi. Plan, yurt dışındaki ödeme ağları kullanılmaya devam ederken olası kesintilere karşı ülke içinde bir yol oluşturmayı amaçlıyor. Banka, altyapı alımına ilişkin ihale hazırlıklarının son aşamaya geldiğini açıkladı.

Yeni sistem A2A ödemelerine dayanacak. İzlanda Merkez Bankasının sunumuna göre iş yeri bir ödeme talebi (RTP) oluşturacak; kullanıcı talebi banka veya ödeme uygulamasında görüntüleyip onaylayacak. Kullanıcının bankasının onayının ardından ödeme tamamlandı bilgisi iş yerine iletilecek. Sistem mağaza içi, çevrim içi ve kişiler arası ödemelerde kullanılmak üzere tasarlanıyor.

Merkez bankası ortak altyapı ve standartları sağlayacak, ayrıca İzlanda içinde acil durumlarda kullanılabilecek yedek işlevi destekleyecek. Bankalar ve ödeme şirketleri ise kullanıcı uygulamaları ile iş yeri hizmetlerini üstlenecek. Bu yapı, merkez bankasının tüm ödeme hizmetlerini doğrudan sunması anlamına gelmiyor.

İzlanda Merkez Bankası, mevcut ödeme sisteminin küresel kart ağlarına ve dış bağlantılara bağımlı olduğunu belirtiyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), 2023 tarihli finansal sektör değerlendirmesinde Visa ve Mastercard işlemlerinin İzlanda dışında işlendiğine dikkat çekerek, ülkenin Avrupa’ya bağlanan deniz altı iletişim kablolarına bağımlı hale geldiğini kaydetti. IMF ayrıca, geçmişte ülke içindeki banka kartı işlem yolunun küresel kart ağlarının kullanıldığı bir yapıyla değiştirildiğini belirtti.

Merkez bankası, iletişim kesintilerine karşı çevrim dışı kart ödemesi yöntemini de duyurdu. Kullanıcılar fiziksel kartı terminale takıp PIN girerek gıda, yakıt ve ilaç gibi temel ihtiyaçları satın alabilecek. Kart başına üst sınır 50 bin kron olacak.

İzlanda Merkez Bankasının sunumunda dağıtık defter teknolojisi (DLT), sınır ötesi para birimi ödemelerinde incelenen teknoloji eğilimlerinden biri olarak yer aldı. Sunumda DLT’nin A2A ödeme ağına uygulanacağı ya da kripto varlık veya stablecoin ödemelerinin sisteme ekleneceği belirtilmedi.

İzlanda Merkez Bankası ile Avrupa Merkez Bankası (ECB), haziran ayında İzlanda’nın TIPS’e katılımı konusunda anlaşmaya vardı. TIPS, bankalar arasındaki fonları merkez bankası parasıyla anında mutabakata bağlayan Eurosistem altyapısı olarak tanımlanıyor. İzlanda kronuyla ödemelerin 2028’den itibaren desteklenmesi planlanıyor. Merkez bankasının sunumunda hedef olarak 2028’in ikinci yarısı gösterildi; kesin devreye alma tarihi açıklanmadı.