SpaceX, yapay zekâ uyduları için 2027 sonunu hedefliyor; SEC belgesinde 2028

SpaceX($SPCX), yörüngedeki yapay zekâ veri merkezi uydularından oluşan Starmind takımyıldızının üretimine ve konuşlandırılmasına en erken 2027 sonunda başlamayı hedefliyor. Plan, bilgisayarları uydulara taşıyarak yapay zekâ işlemlerini uzayda yürütmeyi öngörüyor.

Şirketin resmi tanıtım sayfasında bir uydunun işlem birimi için azami güç 250 kW, ortalama güç ise 175 kW olarak veriliyor. Sayfada binlerce uydu üretip konuşlandırma hedefi de yer alıyor.

SpaceX, 20 Mayıs'ta ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) sunduğu S-1 kayıt bildiriminde yörüngedeki yapay zekâ işlem uydularının konuşlandırılmasına en erken 2028'de başlanabileceğini belirtti. Resmi sayfadaki hedefle bu tarih farklı olsa da iki takvimin hangi aşamaları ifade ettiği açıklanmadı.

Planın merkezinde, uydulara yerleştirilen bilgisayarlarla yapay zekâ görevlerini işlemek bulunuyor. SpaceX, S-1 belgesinde verilerin uydular arasında lazer iletişim ağıyla aktarılacağını bildirdi.

İşlem sonuçlarının mevcut Starlink ağı üzerinden yer istasyonlarına gönderilmesi planlanıyor. Böylece hesaplama yörüngede yapılacak, sonuçlar ise iletişim ağı aracılığıyla yeryüzüne iletilecek.

SpaceX, güneş enerjisini ve yer elektriği şebekesi ile arazi temini üzerindeki yükün azalmasını yörünge bilişiminin avantajları arasında gösteriyor. TokenPost daha önce karasal veri merkezlerine yönelik düzenleme endişelerini ve Elon Musk'ın uzay veri merkezi önerisini aktarmıştı.

Ancak güneş enerjisiyle elektrik sağlamak ile işlem sırasında oluşan ısıyı uzaklaştırmak ayrı zorluklar. Uzay vakum olduğu için ısıyı, karasal veri merkezlerindeki gibi hava dolaşımıyla taşımak güç.

SpaceX, S-1'de ekipman ısısını radyasyon yoluyla yönetmek için radyatörler, buhar odaları ve aktif soğutma devreleri kullanacağını belirtti. Aynı belgede yörüngede yapay zekâ bilişiminin henüz işletilmiş bir alan olmadığı da ifade edildi.

Düzenleyici süreç de sürüyor. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), 4 Şubat'ta SpaceX'in yörünge veri merkezi sistemi başvurusunu aldı ve görüş istedi.

Başvuru en fazla 1 milyon uyduyu kapsıyor; önerilen işletim irtifası 500-2.000 km. Bu, SpaceX'in izin istediği kapsamı gösteriyor; fırlatılacağı kesinleşmiş uydu sayısı anlamına gelmiyor.

Başvurunun alınması, işletme izni verildiği anlamına gelmiyor. SpaceX, S-1'de büyük ölçekli yörünge altyapısı için ABD içinde ve dışında çeşitli onayların gerekebileceğini bildirdi.

Amerikan Astronomi Derneği (American Astronomical Society, AAS), 6 Mart'ta FCC'ye sunduğu belgede uydu ağının karasal astronomi gözlemlerini ve güvenli yörünge faaliyetlerini etkileyebileceğini belirterek başvurunun reddedilmesini istedi. Bu, derneğin endişelerini ve başvuruya karşı tutumunu yansıtıyor.

SpaceX, 16 Mart'ta FCC'ye verdiği yanıtta astronomi topluluğu ile çevre örgütlerinin endişelerini önemsediklerini ve uyduların parlaklığı gibi etkileri azaltacak teknolojilere yatırım yaptıklarını bildirdi. Tarafların bu görüşleri, gerçek konuşlandırma sonuçlarıyla doğrulanmış bir değerlendirmeden ayrı tutulmalı.

İş modelinin ticari açıdan geçerliliği de kanıtlanmış değil. SpaceX, 4 Haziran'da SEC'ye sunduğu izahnameyle ilgili belgede büyük ölçekli yörünge yapay zekâ işlem teknolojisinin ticari olarak doğrulanmadığını ve birkaç yıl boyunca önemli sermaye harcamaları gerektirebileceğini açıkladı.

Şirket, girişimin sonunda kâr sağlayamama ihtimalini de açıkça belirtti. SpaceX, 20 Mayıs'ta SEC'ye sunduğu S-1'de uzaydaki işlemcilerin bakımını veya onarımını yapmayı planlamadığını bildirdi.