Back to top
  • 공유 Share
  • 인쇄 Print
  • 글자크기 Font size
URL copied.

Araştırma: Yapay zekâya maruz mesleklerde genç istihdamı karşılaştırmalı eğilimin %19 altında

İş danışmanlığı merkezinde mülakat sırası bekleyen genç iş arayanlar / TokenPost.ai (mono)

Bir araştırmaya göre, yapay zekâya maruz kalma düzeyi yüksek mesleklerde 22-25 yaşındaki çalışanların istihdamı, düşük maruziyetli mesleklerdeki aynı yaş grubunun eğilimini izleseydi ulaşacağı seviyenin %19 altında kaldı. Araştırmacılar, farkın mevcut çalışanların daha fazla işten çıkarılmasından çok yeni işe alımların azalmasından kaynaklandığını belirtti.

Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı (Stanford Digital Economy Lab), ADP’nin bordro verilerini kullanarak istihdam eğilimlerini 2026 Haziran’a kadar inceledi. Karşılaştırma grubu, yapay zekâya maruziyeti düşük mesleklerde çalışan aynı yaştaki kişilerden oluştu.

Aynı yöntemle hesaplanan fark, 2025 Temmuz verilerinde %15’ti. Araştırmacılar, bu bulgunun gençlerin toplam istihdamının gerçekte %19 azaldığı anlamına gelmediğini vurguladı.

Farkın başlıca nedeni genç çalışanların işe alımındaki yavaşlamaydı. Araştırmacılar, gözlenen farkın tek başına yapay zekânın neden olduğunu kanıtlamadığını da belirtti. Eğitim düzeyi kontrol edildiğinde tahmin edilen fark küçülürken, ADP örneklemindeki fark ulusal anketlerde görülenden daha büyük çıktı.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosunun 2026 Eylül ayı İş İlanları ve İşgücü Devir Anketi’nde (JOLTS) işten çıkarma ve iş akdi fesihleri 1,6 milyon, işten çıkarma oranı ise %1,0 olarak kaydedildi; iki değer de önceki aya kıyasla büyük ölçüde değişmedi. Aynı ay işe alımlar 5,4 milyon, işe alım oranı %3,4 oldu.

Anket, ABD’deki işyerlerinin işe alım, işten ayrılma ve işten çıkarma verilerini kapsıyor. İşten çıkarılma nedenlerini yapay zekâyla bağlantılı olup olmadığına göre ayırmadığından, bu veriler tek başına yapay zekâ kaynaklı istihdam değişimini göstermiyor.

ABD Çalışma Bakanlığının 7 Kasım’da sona eren haftaya ilişkin verilerine göre, mevsim etkilerinden arındırılmış ilk işsizlik maaşı başvuruları 200 bin oldu ve önceki haftaya göre 9 bin arttı. Dört haftalık hareketli ortalama ise 195.250 ile önceki haftanın seviyesinde kaldı.

İşsizlik maaşı başvuruları da yapay zekâyla bağlantılı işten çıkarmaları ayrı olarak gösteren bir ölçüt değil. JOLTS işyerlerindeki işgücü hareketlerini, başvuru verileri ise maaş talebinde bulunanları sayıyor; bu verilerin kapsamı Stanford araştırmasının incelediği yaş ve meslek gruplarındaki istihdam eğilimlerinden farklı.

Goldman Sachs Research, 2 Temmuz’da yayımladığı işgücü piyasası söyleşisinde Joseph Briggs’in, ABD’deki çalışanların yaklaşık %9’unun yapay zekâ dönüşümü sırasında yeni görevlere geçebileceği değerlendirmesini aktardı. Bu tahmin, yapay zekâ tümüyle devreye alındıktan sonra verimliliğin %15 artacağı varsayımına dayanıyor.

Söyleşide, görev değişimlerinin 10 yıla yayıldığı bir senaryo ele alındı. Yaklaşık %9’luk oran, gelecek yıl işten çıkarılacak çalışanların veya işsizlerin oranı anlamına gelmiyor.

McKinsey Global Institute (MGI), 29 Eylül’de yayımladığı raporunda, ABD’de istihdamı azalacak mesleklerde çalışan yaklaşık 11 milyon kişinin 2035’e kadar başka mesleklere geçmesinin gerekebileceğini tahmin etti. Otomasyonun benimsenme hızına bağlı tahmin aralığı 6 milyon ile 16 milyon kişi arasında.

McKinsey’in rakamı, gerçekleşmiş işten çıkarmaları saymıyor; meslekler arasında geçiş yapması gerekebilecek çalışanlara ilişkin bir tahmin sunuyor. Goldman Sachs’ın görev değişimi oranı ile McKinsey’in meslek değiştirebilecek kişi sayısı farklı ölçüm yöntemlerine ve kapsamlara dayanıyor.

Teknolojinin bir mesleğin tümüyle ortadan kalkmasına yol açıp açmayacağı konusunda farklı görüşler de bulunuyor. Princeton Üniversitesi’nden bilgisayar bilimcilerin yayımladığı yazıda, yapay zekânın yazılım geliştirmedeki uygulama işlerini azaltabileceği, ancak problemi tanımlama ve sonuçları doğrulama görevlerinin süreceği savunuldu. Yazı, yazılım geliştirme alanına odaklanıyor.

Sanal varlık sektöründe doğrulanmış bir örnek, Coinbase’in (COIN) yeniden yapılanma planı. Coinbase, 5 Mayıs’ta ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu bildirimde, dünya genelindeki çalışanlarının yaklaşık %14’üne denk gelen yaklaşık 700 kişiyi işten çıkarmayı planladığını açıkladı.

Şirket, bildirimde azaltımın gerekçeleri arasında piyasa koşullarını ve “yapay zekâ çağı” için operasyonları optimize etme hedefini birlikte sıraladı. Planlanan tüm işten çıkarmaları yapay zekânın sonucu olarak tanımlamadı.

<Copyright ⓒ TokenPost, unauthorized reproduction and redistribution prohibited>

Most Popular

Other related articles

Comment 0

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.

0/1000

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.
1