Danimarka Parlamentosu, Grönland savunma anlaşmasına ilişkin onay tasarısını 19’unda 109 kabul ve sıfır ret oyuyla kabul etti. Çekimser oy çıkmadı.
Danimarka Parlamentosu’nun oylama kayıtlarına göre 70 milletvekili oylamaya katılmadı. Grönland Parlamentosu anlaşmayı daha önce 3 Kasım’da onayladı. Danimarka, Grönland ve ABD hükümetleri ise anlaşmayı 22 Eylül’de imzaladı.
Oylama, anlaşma için parlamentonun onayını ifade ediyor; yeni tesislerin inşasına başlama izni vermiyor.
Anlaşma, 1951 tarihli Grönland savunma anlaşmasını değiştirip tamamlıyor. Beyaz Saray’ın yayımladığı anlaşma metni, Danimarka Krallığı’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü, Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını da yeniden teyit etti.
ABD, mevcut Pituffik Uzay Üssü’ndeki faaliyetlerini modernize edip genişletebilecek. ABD Uzay Kuvvetleri, üssün görevleri arasında balistik füze erken uyarısı, füze savunması ve uzay gözetimini sayıyor.
Anlaşma, Narsarsuaq ve Mestersvig’de ek savunma bölgeleri kurulmasına imkân tanıyor. Ancak bu bölgelerin nasıl oluşturulacağı ve teknik ayrıntılar Danimarka, Grönland ve ABD hükümetleri arasında ayrıca kararlaştırılacak.
Taraflardan herhangi biri başka ek savunma bölgelerine ihtiyaç duyulduğunu gündeme getirebilir. Önerilerde konum, kapsam, büyüklük ve faaliyet türleri yer almalı. Sürekli komitede 90 gün içinde uzlaşma sağlanamazsa görüşmeler müsteşar ve bakan düzeyine taşınacak.
Anlaşma, ABD askerleri ve araçları ile ABD uçakları ve devlet gemilerine savunma bölgeleri arasında hareket etme ve bu bölgelere erişme hakkı tanıyor. Bu haklar kullanılırken Grönland halkının avcılık ve balıkçılık dâhil yaşamına ve kültürüne mümkün olduğunca saygı gösterilmesi gerekiyor.
Ayrı bir anlaşma olmadıkça NATO üyesi olmayan ülkeler Grönland’da personelli veya insansız askerî tesisler kuramayacak ve askerlerini kalıcı olarak konuşlandıramayacak. Bu hüküm, anlaşmanın Grönland’daki askerî faaliyetlerin koşullarını belirleyen bölümlerinden biri.
Anlaşmada yabancı yatırımlara yönelik kısıtlamalar da bulunuyor. NATO üyesi veya ortağı ya da AB üyesi olmayan ülkelerin yatırımcıları ve şirketleri, taraflar istisna üzerinde ayrıca anlaşmadıkça, hassas alanlarda güvenlik veya kamu düzeni açısından tehdit oluşturabilecek kontrol ya da önemli nüfuz elde edemeyecek ve kamuya açık olmayan bilgilere erişemeyecek.
Anlaşma, Danimarka makamlarının ilgili ABD makamları ve diğer işbirliği yapan ülkelerin yetkili makamlarıyla yakın istişare yürütmesini öngörüyor. Görüşmelerin ayrıntılı yöntemi ilgili makamlarca belirlenecek.
Savunma bölgelerinin inşası ve bakımıyla ilgili sözleşmelerin mümkün olan en geniş ölçüde Grönlandlı işletmelere verilmesi öngörülüyor. Ancak anlaşmada sözleşme sonuçları veya fiilî maliyetler belirlenmiyor.
NATO, Arktik’i Kuzey Atlantik’in başlıca geçiş güzergâhlarından biri olarak görüyor. İttifak, Arktik savunma faaliyetlerini bir araya getiren “Arctic Sentry” girişimini Şubat 2026’da başlattı.
Danimarka Parlamentosu’ndaki görüşmelerde güvenlik işbirliğinin gerekliliği ile askerîleşme endişeleri birlikte gündeme geldi. Sosyal Demokratlar anlaşmanın NATO savunmasını güçlendirdiğini değerlendirirken, Enhedslisten anlaşmayı destekledi ancak ABD askerî varlığının genişlemesi, ABD’nin yatırım etkisi ve Arktik’te askerîleşme konusunda kaygılarını dile getirdi.
Grönland Parlamentosu Dışişleri ve Güvenlik Komitesi’nde azınlık görüşü sunan Naleraq, anlaşmanın ekonomik ve çevresel koşullarını eleştirdi. Parti, doğrudan tazminatın, yerel mülkiyetin ve geçmişteki ya da gelecekteki kirliliğe ilişkin bağlayıcı sorumluluğun yeterince güvence altına alınmadığını savundu.
Anlaşma, Danimarka ve Grönland’daki parlamento süreçlerinin tamamlandığını bildiren diplomatik notun ABD’ye ulaştığı gün yürürlüğe girecek.
Comment 0