Dünya genelindeki veri merkezlerinin yıllık elektrik tüketiminin 2030'da yaklaşık 1.000 teravatsaat (TWh) düzeyine çıkarak iki katına ulaşabileceği öngörülüyor. Şebekeye bağlantı gecikmeleri ve ekipman tedarikindeki yetersizlikler kapasite artışını yavaşlatabilir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 19 Kasım'da yayımladığı Dünya Enerji Görünümü 2026 (World Energy Outlook 2026) raporunda, Açıklanan Politikalar Senaryosu kapsamında veri merkezlerinin elektrik tüketiminin artacağını tahmin etti. Bu senaryo, yürürlükteki politikaların yanı sıra hükümetlerin resmen önerdiği ancak henüz kabul etmediği politikaları da içeriyor.
2025'te dünya genelindeki veri merkezlerinin elektrik tüketimi bir önceki yıla göre %17 arttı. Aynı dönemde küresel elektrik talışındaki artış %3 oldu.
2030'a kadar veri merkezlerinin elektrik tüketimindeki artışın yaklaşık dörtte üçünün yapay zekâya özel tesislerden kaynaklanması bekleniyor. Yaklaşık 1.000 TWh tahmini yalnızca yapay zekâ tesislerini değil, dünyadaki tüm veri merkezlerinin yıllık tüketimini kapsıyor.
Elektrik talebinin belirli bölgelerde yoğunlaşması da baskı yaratıyor. Teksas, Kuzey Virginia, Finlandiya ve Birleşik Krallık gibi yerlerde şebekeye bağlanmayı bekleyen veri merkezi projelerinin toplam kapasitesi, bazı bölgelerin mevcut en yüksek elektrik talebini aşıyor.
Planlanan kapasitenin tamamı faaliyete geçecek tesislere dönüşmeyebilir. Şebeke bağlantısı ve ekipman tedarikindeki koşullar, planlanan kapasite ile fiilen devreye giren tesislerin ölçeğini değiştirebilir.
Şebeke kapasitesi yetersizse yeni işletmelerin bağlantı için bekleme süresi uzayabilir. Şebeke yoğunluğu ve güvenilirliğin düşmesi nedeniyle elektrik arzı talebi karşılayamazsa üreticiler üretimi kısmak zorunda kalabilir.
Bakır, kablo ve transformatör tedariki de sınırlı. Şebeke kapasitesi eksikliği ve tedarik zinciri aksaklıklarına yerel toplulukların itirazları da eklenirse veri merkezi inşaatları gecikebilir. IEA, raporda yerel toplulukların karşı çıkışının veri merkezi kapasitesindeki artışı etkilediğini belirtti.
IEA, yalnızca yürürlükteki politika ve düzenlemeleri içeren Mevcut Politikalar Senaryosu'nda şebeke yatırımlarının gelecek 10 yılda önceki 10 yıla göre %75 artacağını tahmin etti. Ajans, şebekeyi önümüzdeki 10 yılın başlıca enerji yatırım alanlarından biri olarak gösterdi.
Veri merkezi tüketimi ve şebeke yatırımlarına ilişkin tahminler farklı senaryolara dayanıyor: İlki Açıklanan Politikalar Senaryosu'ndan, ikincisi Mevcut Politikalar Senaryosu'ndan geliyor.
Açıklanan Politikalar Senaryosu'na göre 2035'e kadar 26 milyon kilometre yeni elektrik hattı inşa edilmesi, mevcut hatlardan yaklaşık 16 milyon kilometrenin ise yenilenmesi veya iyileştirilmesi bekleniyor. Bu tahmin yalnızca veri merkezlerine ayrılan hatları değil, dünya genelindeki elektrik şebekesini kapsıyor.
Dünya genelindeki en yüksek elektrik talebinin de senaryoya bağlı olarak 2035'e kadar %40 ila %50 artacağı öngörülüyor. Bu tahmin yalnızca veri merkezlerini değil, tüm elektrik tüketim alanlarını içeriyor.
Elektrikli araçlar ve soğutma sistemleri gibi veri merkezleri dışındaki kullanım alanları da elektrik tüketimindeki artışa katkıda bulunuyor. Bu nedenle yalnızca veri merkezlerinin tüketimine ilişkin tahmin, toplam elektrik talebindeki artışı açıklamıyor.
Raporda, 2026'daki enerji krizinin ülkelerde elektrifikasyonu hızlandırabileceği değerlendiriliyor. Elektrifikasyon, ithal petrol ve gaza bağımlılığı azaltabilir; aynı zamanda güvenilir elektrik şebekelerinin önemini artırıyor.
Comment 0