ABD şirketlerinin sahip olduğu veri merkezlerinin işlem gücü, DeepSeek gibi Çin menşeli yapay zekâ modellerini yurt dışındaki kullanıcılara sunan çıkarım hizmetlerinde kullanılıyor. Çin dışında bulunan en az 16 hizmet sağlayıcısının DeepSeek’in o dönemdeki en güncel modelini sunduğu belirtildi.
Georgetown Üniversitesi Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi (Center for Security and Emerging Technology, CSET) araştırmacıları, 21 Kasım’da Fortune’da yayımlanan yazılarında, ABD şirketlerine ait veri merkezlerinden işlem gücü kiralayan sağlayıcıların Çin menşeli büyük dil modellerini yurt dışındaki kullanıcılara sunduğunu belirtti. Araştırmacılar, ABD’nin çip ve bulut altyapısını genişletmesinin ABD yapımı yapay zekâ modellerinin yurt dışında yaygınlaşmasını doğrudan sağlamadığını değerlendirdi.
Araştırmacıların verdiği bilgilere göre, Çin dışında merkezleri bulunan en az 16 çıkarım hizmeti sağlayıcısı DeepSeek’in o dönemdeki en güncel modelini sunuyor. Amazon’un ($AMZN) Bedrock hizmeti de örnekler arasında yer aldı.
Amazon Web Services’in (AWS) resmi belgelerinde Bedrock’un desteklediği DeepSeek modelleri V3.2, V3.1 ve R1 olarak sıralanıyor. CSET yazısında Bedrock’un sunduğu modelin sürümü belirtilmediğinden, yalnızca bu iki kaynağa dayanarak araştırmacıların sözünü ettiği dönemin en güncel modeliyle Bedrock’taki modelin aynı olduğu söylenemez.
Yazıda 16 sağlayıcının tam listesi veya her bir veri merkezinde kullanılan çiplerin konfigürasyonu paylaşılmadı. Bu nedenle sağlayıcı sayısını ve model sunumu örneklerini, tek tek veri merkezlerinin çip kullanımına ilişkin bilgi olarak yorumlamak mümkün değil.
Çıkarım, eğitimi tamamlanmış bir yapay zekâ modelinin kullanıcı sorularını veya komutlarını yanıtlaması sürecidir. Çıkarım hizmeti sağlayıcıları, veri merkezlerinden işlem gücü kiralayarak modeli çalıştırır ve sonuçları kullanıcılara sunar.
Açık ağırlıklı modellerde sağlayıcılar model ağırlıklarını indirerek modeli kendi sunucularında veya kiraladıkları işlem gücü üzerinde çalıştırabilir. NVIDIA’nın ($NVDA) NIM model listesinde de DeepSeek modelleri bulunuyor. Ancak bir modelin listede yer alması, belirli bir sağlayıcının hangi veri merkezinde hangi çipleri kullandığını göstermiyor.
Daha önce ABD’nin Çinli şirketlerin yurt dışından yapay zekâ işlem gücü kiralama kanallarını kısıtlayacağı bildirilmişti. ABD Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu’nun (BIS) geçici nihai kuralı 19 Kasım’da yürürlüğe girdi. Kural, işlem gücü kullanan şirketleri ve kullanım ölçeğini esas alarak lisans şartları getirdi.
Federal Register’da yayımlanan kural, Çin, Makao ve diğer kapsamdaki bölgelerde merkez ofisi veya nihai ana şirketi bulunan şirketlerin tek bir veri merkezinde ya da bağlantılı veri merkezlerinde toplam işlem performansı (TPP) 12 milyonu aşan işlem gücüne erişmesini kapsıyor. Kuralda belirtilen gelişmiş yarı iletken ürünlerini ihraç eden, yeniden ihraç eden veya ülke içinde transfer eden tarafların, ürünlerin bu şirketlere TPP’si 12 milyonu aşan erişim sağlayan veri merkezlerinde kullanılacağını bilmesi durumunda lisans alması gerekiyor.
Kural yürürlüğe girmeden önce kapsamdaki şirketlere önemli miktarda işlem gücü sağlayan veri merkezlerinin de hizmeti sürdürebilmek için yürürlük tarihinden itibaren 90 gün içinde lisans alması gerekiyor. Gelişmiş yarı iletkenlerin Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya’ya ihracatında da ayrı lisans şartları uygulanıyor.
Kural, Çin menşeli modelleri topluca yasaklamıyor. Bir Çin modelinin Çin dışındaki kullanıcılara sunulması da tek başına tüm çıkarım hizmetlerinin yasaklandığı anlamına gelmiyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, 17 Kasım’daki olağan basın toplantısında yeni kuralı “ekonomik zorlama” ve “ülke dışı yargı yetkisi” olarak nitelendirerek eleştirdi. Çin, şirketlerinin hak ve çıkarlarını korumak için gerekli adımları atacağını açıkladı.
CSET araştırmacıları, Çin menşeli modelleri barındıran ABD bulut hizmeti sağlayıcılarının topluca yasaklanmasına da karşı çıktı. Böyle bir adımın ABD ve müttefik ülkelerdeki şirketlerin yapay zekâ kullanımını da kısıtlayabileceğini belirttiler.
Araştırmacılar, ABD’de geliştirilen açık ağırlıklı modellerin rekabet gücünün artırılmasını ve uygun alanlardaki kamu alımlarında bu modellerden yararlanılmasını önerdi. BIS, kurala ilişkin görüşleri 19 Ocak 2027’ye kadar kabul edecek.
Comment 0