AB'nin Dijital Ürün Pasaportu hamlesi: Web3.0 ve ZKP sanayide devrim yaratıyor

Dijital Ürün Pasaportu(DPP), döngüsel ekonomi çağında *anahtar altyapılardan biri* haline gelirken, Web3.0 tabanlı teknolojiler ile Sıfır Bilgi Kanıtı(ZKP) uygulamaları da sanayi alanlarına yayılmaya başladı. 24’ünde yayımlanan Web 3.0 Sanayi Aktivasyon Politikası Araştırması raporuna göre, DPP sisteminde *veri şeffaflığı* ve *ticari sırların korunması* arasındaki gerilimi azaltmak için *blokzinciri* ve ZKP teknolojileri merkezi bir rol oynayacak.

Avrupa Birliği(EU), kaynak kullanımının daha verimli ve sürdürülebilir hale gelmesini sağlamak için DPP sistemini benimsedi. Bu sistem; üretimden tüketime ve bertarafa kadar ürünle ilgili tüm süreç verilerinin dijital bir kimlik gibi izlenmesini sağlayarak *geri dönüşüm* ve ömrün uzatılmasına olanak tanıyor. Ancak, bu süreçte *teknoloji sızıntısı endişesi* nedeniyle bazı şirketler katılım konusunda çekimser davranıyor. Aynı rapora göre, ZKP teknolojisi sayesinde firmalar *hassas verilerini ifşa etmeden* düzenleyici koşulları sağladığını ispat edebiliyor. Böylece ‘gizli ama güvenilir’ bir model mümkün hale geliyor.

Blokzinciri teknolojisine dayalı Web3.0, merkezi bir otoriteye gerek kalmaksızın kullanıcılar arasında doğrudan güvene dayalı bir veri ortamı sunuyor. Bu durum, DPP alanında ürün geçmişi, içerik bileşenleri ve karbon salınımı gibi bilgilerin güvenli biçimde kaydedilmesini sağlıyor. Özellikle ZKP, üretim süreçleri gibi kritik ticari sırların üçüncü taraflarla paylaşılmasına gerek kalmadan standartlara uygunluk kanıtı sunabiliyor. Bu da, DPP uygulamasının önündeki *veri paylaşımı konusundaki direnç* sorununu aşmak için etkili bir çözüm sunuyor.

AB, 2027 itibarıyla önce *endüstriyel bataryalarda* olmak üzere DPP sistemini zorunlu hale getirmeye hazırlanıyor; 2028’de *inşaat malzemeleri*, 2030’da ise *tekstil ürünleri* için genişletilmesi planlanıyor. Buna uyum sağlamak için Almanya ve Japonya gibi ülkeler sanayi genelinde yönergeler oluşturarak AB ile *uyumlu çözümler* geliştirmeye başladı. Buna karşın, Türkiye kısa vadede Sanayi Dijital Dönüşüm Yasası gibi araçlarla uyum sağlayabilse de, teknik anlamda halen *dışa bağımlı bir takipçi* konumunda.

Web 3.0 Sanayi Aktivasyon Politikası Araştırması’na göre Türkiye’nin bu alanda etkili olabilmesi için *veri platformlarının uyumlu yapıda inşa edilmesi*, *DID ile ZKP gibi temel teknolojilerin yerli kaynaklarla geliştirilmesi* ve *KOBİ’lere uygun yönetilebilir hizmet modellerinin sunulması* gerekiyor. Bu adımlar hayata geçirilirse, Türkiye *küresel regülasyonlara entegre olurken*, aynı zamanda *teknoloji liderliği* ve *veri egemenliği* avantajı da elde edebilir.

Sonuç olarak, DPP yalnızca bir regülasyon aracı değil, aynı zamanda Web3.0’ın temel değerleri olan *güven*, *şeffaflık* ve *veri egemenliğinin* sanayiye uygulanabilirliğini test eden *önemli bir fırsat* konumunda. Aynı rapor, hükümetin *Ar-Ge desteği ve kademeli veri paylaşım politikaları* oluşturması, şirketlerin ise *dijital dönüşüm ve yeni teknolojilere entegrasyon* konularında daha somut adımlar atması gerektiğini vurguluyor.