Solana(SOL) doğrulayıcı sayısı %68 azaldı: Merkeziyetçilik alarmı

Solana(SOL) blokzincirinin doğrulayıcı (node) sayısı son dönemde ciddi oranda azaldı ve bu durum ağın *‘merkeziyetsizliği’* konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Artan sabit maliyetler ve sıfır komisyonlu rekabet ortamı, küçük doğrulayıcıların faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırıyor.

Blockchain veri platformu Solana Compass’a göre, Solana doğrulayıcı sayısı 2023 Mart’ta 2.560 ile zirveye ulaşmışken, 24’ünde (yerel saatle) yalnızca 795’e düştü. Bu, yaklaşık %68'lik bir düşüş anlamına geliyor. Aynı dönemde, bağımsız doğrulayıcıların sayısını ölçen *Nakamoto katsayısı* da 31’den 20’ye gerileyerek %35'e yakın azaldı. Bu katsayının düşmesi, ağın daha az sayıda kullanıcıya bağımlı hale gelmesi anlamına geliyor, yani *merkeziyetçilik* riski artıyor.

Hem doğrulayıcı sayısındaki hem de Nakamoto katsayısındaki bu eş zamanlı düşüşün temel nedeni yüksek işletme giderleri ve kârlılığın düşmesi olarak gösteriliyor. Solana doğrulayıcısı olarak faaliyet gösteren bir kullanıcı ‘Moo’, 24’ünde X (eski adıyla Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, “Birçok küçük doğrulayıcı artık sistemi terk ediyor” diyerek, bunun Solana’ya olan güven kaybından değil, *giderlerin gelirleri aşmasından* kaynaklandığını belirtti.

Moo, özellikle büyük doğrulayıcıların sıfır komisyon politikası uygulayarak ağda daha fazla pay elde ettiğini ve bu durumun küçük aktörler için gelir elde etmeyi neredeyse imkânsız hale getirdiğini vurguladı. Bunun sonucunda, merkeziyetsizliği desteklemek amacıyla başlayan birçok girişim artık faaliyet sürdürüp sürdüremeyeceklerine karar vermek zorunda kalıyor. Moo, “Eğer gelir modeli oluşmazsa, merkeziyetsizlik yalnızca *hayır işi* olur” diyerek durumu özetledi.

Başka bir etken de doğrulayıcı olmak için gereken yüksek başlangıç maliyeti. Solana’nın teknik belgelerine göre, doğrulayıcıların oylama işlemleri için günde maksimum 1,1 SOL harcamaları gerekiyor. Bu da yıllık yaklaşık 401 SOL anlamına geliyor. Donanım ve sunucu giderleri hariç, bir doğrulayıcının sisteme girebilmesi için en az 49.000 dolar (yaklaşık 7 milyon TL) değerinde SOL teminat bulundurması gerekiyor. Bu maliyetler, bireysel katılımı neredeyse imkânsız hale getiriyor ve yalnızca güçlü sermayeye sahip kurumsal aktörlerin hayatta kalabildiği bir yapıya yol açıyor.

Bu gelişmeler Solana ekosisteminin giderek daha merkezi hale gelen bir doğrulayıcı yapısına dönüştüğünü gösteriyor. Uzmanlar, *dağıtık yapının korunabilmesi* için hem finansal destek mekanizmalarının hem de yapısal reformların kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.

Solana Vakfı, doğrulayıcı sayısındaki bu düşüşle ilgili olarak Cointelegraph’ın yaptığı resmi başvuruya henüz yanıt vermedi.

Solana daha önce yüksek işlem kapasitesi ve hızlı onay süreleriyle dikkat çekerken, doğrulayıcıların büyük oyunu elinde tutması gibi yapısal trendlerin sürmesi halinde, ağın *güvenirliği* ve uzun vadeli sürdürülebilirliği için potansiyel risklerin doğabileceği yorumları yapılıyor.