Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH), Hürmüz krizi ve hisse satışlarına rağmen yükseldi: Korelasyon bozulması mı, yeni güvenli liman mı?

비tcoin(BTC) ve Ethereum(ETH), ABD borsalarındaki sert satışlara rağmen ters yönde hareket ederek yükseliş gösterdi. Orta Doğu’daki kritik petrol taşıma hattında yaşanan tıkanma küresel *risk varlıkları* sarsarken, kripto para piyasasında ise *‘dijital altın’* söylemiyle birlikte sınırlı da olsa *güvenli liman* arayışı dikkat çekti.

Bu zamana kadar genel kabul gören görüş basitti: Hisse senetleri düşerse Bitcoin(BTC) de düşer, yani klasik *risk varlığı korelasyonu*. Ancak bu hafta başında (yerel saatle) seans açılışında S&P500 ve Nasdaq gerilerken, Bitcoin(BTC) ve başlıca altcoin’ler yukarı yönlü hareket ederek bu korelasyonun gevşediği bir tablo ortaya koydu. Döviz tarafında ise won/dolar kuru 1 dolar başına 1474,50 won seviyesinde seyretti.

Kaynaklara göre Orta Doğu’daki gerginliğin odağında yer alan *Hürmüz Boğazı*’nda, son 9 gündür tanker trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesiyle birlikte günde yaklaşık 20 milyon varillik petrol arzı piyasadan çekildi. Bu boğazdan her gün küresel petrol tüketiminin yaklaşık %21’ine denk gelen hacim geçtiği düşünülürse, dünyanın enerji ana damarının beşte birinin 1 haftadan uzun süredir tıkanmış olduğu anlamına geliyor.

Bu arz şoku önce petrol fiyatlarını yukarı itti, ardından *enflasyonun yeniden alevlenebileceği* endişesiyle hisse senedi vadeli kontratları ve genel olarak riskli varlıklar üzerinde baskı yarattı. Wall Street endekslerinin günü zayıf açmasının ana nedenleri arasında bu gelişmeler gösterildi.

G7 ülkelerinin ortaklaşa *stratejik petrol rezervi* (SPR) satışına gitme planı açıklamasıyla birlikte petrol fiyatı bir ara varil başına 100 doların altına geriledi. Ancak piyasada, “Bu tür rezerv satışları sadece geçici bir pansuman, asıl problem olan deniz yolundaki tıkanıklığı çözmüyor” yönünde *yorum*lar da öne çıktı. Örneğin ABD’nin stratejik rezervlerinin yaklaşık 370 milyon varil seviyesinde olduğu, Hürmüz kaynaklı günlük 20 milyon varillik açığın yalnızca ABD tarafından kapatılmaya çalışılması halinde bile bu stoğun kabaca 18 günde tükeneceği hesaplanıyor.

Borsalardaki bu tabloya karşın kripto para cephesinde farklı bir eğilim görüldü. S&P500 ve Nasdaq dalgalanırken Bitcoin(BTC) 69.000 dolar bandına kadar tırmanarak 24 saatte %2,4, haftalık bazda ise %2,7 yükseliş kaydetti. Ethereum(ETH) 2000 dolar seviyesini yeniden kazanıp günlük %4 artarken, Solana(SOL) 85 dolar civarında %3,6 yükseldi. XRP ise 1,37 dolara kadar çıktı.

Bu tür bir *‘ayrışma’* son dönemdeki eğilimle kıyaslandığında dikkat çekici. 2024’ten 2025’e uzanan dönemde Bitcoin(BTC) ile Nasdaq arasındaki korelasyon katsayısı çoğunlukla 0,5–0,7 bandında seyretti; yani iki varlık sınıfının aynı yönde hareket ettiği günler daha fazlaydı. Ancak bu kez jeopolitik arz şokunun tetiklediği dalgalanmada, bazı fonların kripto paraları diğer riskli varlıklardan farklı konumlandırmaya başladığı yönünde *yorum*lar geliyor.

Bu ayrışmaya ilişkin temel argüman net: Petrol fiyatlarındaki ani sıçrama hem *gerçek varlık kıtlığını* hem de *para birimlerinin değer kaybı riskini* aynı anda gündeme taşıyor. Enerji maliyetleri yükselirken merkez bankaları, yavaşlayan ekonomi ortamında faiz artırmak ile enflasyonu kontrolsüz bırakmak arasında zor bir ikilemle karşı karşıya kalıyor. Her iki senaryoda da *itibari paraların alım gücüne dair endişe* derinleşirken, arzı 21 milyon adet ile sınırlı Bitcoin(BTC) görece daha cazip bir enstrüman olarak öne çıkabiliyor. Piyasadaki *‘dijital altın’* anlatısı da böyle dönemlerde yeniden güç kazanıyor.

Ancak duygu tarafı fiyatlamayı tam olarak takip etmiyor. *Korku ve Açgözlülük Endeksi(Fear and Greed Index)* 8 seviyesinde kalarak *‘aşırı korku’* bölgesinde seyrini sürdürdü ve geçen haftaki 10 puanlık seviyeye kıyasla belirgin bir iyileşme göstermedi. Fiyatların yükselmesine rağmen yatırımcıların hissettiği risk algısının bozulmuş olması, piyasa psikolojisi ile fiyatlar arasında belirgin bir uçurum olduğuna işaret ediyor. Bu tür kombinasyonlar çoğu zaman güçlü bir inançla başlayan boğa piyasasından ziyade, *kısa vadeli pozisyon kapatma* (short squeeze) ya da *alternatif varlıklara geçici kaçış* senaryolarında görülüyor.

Önümüzdeki dönemde asıl soru, bu *korelasyon kırılması*nın kalıcı bir *‘de-coupling’* (ayrışma) sürecine dönüşüp dönüşmeyeceği. Tek günlük ya da birkaç seanslık ters hareket, kripto paraların kalıcı olarak bağımsız bir varlık sınıfı haline geldiği anlamına gelmiyor. 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının ilk günlerinde de Bitcoin(BTC), kısa süreliğine güvenli liman algısıyla yükselmiş, ancak birkaç gün içinde yeniden tipik riskli varlıklarla benzer yönde hareket etmeye başlamıştı.

Bu kez farklı bir sonuç çıkması için *süre* kritik. Hürmüz krizi birkaç günle sınırlı kalmayıp birkaç haftaya yayılır ve bu sürede Bitcoin(BTC) gibi büyük kripto varlıklar, hisse senedi piyasalarındaki zayıflığa rağmen performansını korursa, *ayrışma* tezine daha güçlü bir veri seti eklenmiş olacak. Bazı analistler, önümüzdeki 10–14 işlem gününde BTC–Nasdaq korelasyon katsayısının 0,3’ün altına inip inmediğinin yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.

G7’nin stratejik rezerv satışları da bu denklemde önemli bir değişken. Rezervlerin devreye alınması petrol fiyatını kalıcı şekilde varil başına 100 doların altında tutmayı başarırsa, hisse senetleri tarafında hızlı bir tepki alımı görülebilir ve “sadece kripto yükseldi” anlatısı zayıflayabilir. Tersi senaryoda, yani rezervlerin açığı kapatmaya yetmemesi durumunda ise *devlete bağlı para sistemi dışında kalan varlıklara* – bir başka deyişle, para politikasından görece izole enstrümanlara – yönelim daha belirgin hale gelebilir.

Bu süreçte niş segmentlerde de keskin hareketler yaşandı. *Mobil madencilik token’ları* son 7 gün itibarıyla %29,9’luk artışla en yüksek haftalık getiriye ulaşan grup oldu. Hâlâ piyasanın *çevre* segmentinde yer alsalar da enerji krizinin konuşulduğu bir dönemde, *iş ispatı(PoW)* anlatısına yönelik ilgide yeniden bir kıpırdanma olduğu şeklinde *yorum*lanıyor. Artan elektrik maliyetleri, uzun vadeli ve görece ucuz enerji anlaşmaları yapmış madencilik şirketlerini daha cazip hale getirebilir; bununla birlikte bu sert yükselişlerin bir bölümünde *aşırı spekülasyon* etkisi olduğu da göz ardı edilmiyor.

Genel çerçevede riskler hala oldukça belirgin. Jeopolitik arz şoklarının gidişatını öngörmek zor ve Hürmüz Boğazı’ndaki durum, olası bir diplomatik mutabakatla kısa sürede normalleşirse, petrol fiyatlarında hızlı bir düşüş ve küresel hisse senedi piyasalarında güçlü bir toparlanma görülebilir. Böyle bir senaryoda kripto paraların kazandığı *‘güvenli liman primi’* de aynı hızla geri alınabilir.

Özetle, petrol kaynaklı satış baskısı altında kripto para piyasasındaki yükseliş, veri setine yeni bir *‘korelasyon bozulması’* örneği ekledi. Ancak Korku ve Açgözlülük Endeksi’nin 8 puanda kalması, piyasanın henüz bu ayrışmanın kalıcılığına tam olarak ikna olmadığını gösteriyor. Önümüzdeki yaklaşık iki haftalık periyotta Hürmüz hattındaki gelişmeler ile Bitcoin(BTC)–Nasdaq korelasyonunun gerçekten kalıcı biçimde düşüp düşmeyeceği, bu hareketin *geçici bir sapma mı yoksa yeni bir rejimin habercisi mi* olduğunu belirleyecek temel göstergeler olacak.