İngiltere Parlamentosundan Kripto Para Bağışlarına Acil Moratoryum Çağrısı

İngiltere parlamentosundaki ortak komite, kripto para bağışlarına ‘derhal yürürlüğe girecek bir erteleme’ getirilmesi çağrısında bulundu. Komiteye göre, bir sonraki genel seçimden önce düzenleyici boşluk kapatılmazsa, ‘kripto para bağışı’ üzerinden siyasi finansman ve kamuoyu güveni gereksiz risklere maruz kalabilir.

İngiltere Parlamentosu Ulusal Güvenlik Stratejisi Ortak Komitesi, son raporunda, parlamento seçim komisyonunun (Electoral Commission) yasal rehberini onaylayana kadar ‘kripto para bağışlarının derhal askıya alınması’ yönünde hükümete tavsiyede bulundu. Komite, kripto paraların siyasi bağış akışını hızlandırma avantajına dikkat çekerken, tam da bu özelliğin denetim ve izleme süreçlerini zorlaştırarak ‘önlenebilir riskleri’ büyüttüğünü vurguladı. Özellikle ‘bir sonraki genel seçimden önce kuralların hazır olması gerektiği’ ifadesi raporda net biçimde yer aldı.

Rapor, kripto ekosisteminde para kaynağını perdeleyebilen temel araçlar olarak ‘mixer’ ve ‘tumbler’ hizmetlerini, ‘gizlilik odaklı kripto paraları’ ve zincirler arası geçiş anlamına gelen ‘chain hopping’ uygulamalarını doğrudan işaret etti. Ayrıca ‘yapay zeka(AI) araçlarının kötüye kullanılması’ halinde, yüksek meblağlı tek bir bağışın 500 sterlin altı çok sayıda küçük bağışa bölünerek standart raporlama eşiklerinin etrafından dolaşılabileceği uyarısı yapıldı. Raporda, 500 sterlin sınırı örnek verilerek bu tutarın 668 dolar, yani yaklaşık 1 milyon won seviyesindeki küçük parçalara bölünebileceği belirtildi.

İngiltere’de bugün itibarıyla kripto para bağışı ‘yasadışı’ değil. Raporda, İngiliz hukuk sisteminde kripto varlıkların ‘yasal para’ değil ‘mülk(property)’ olarak sınıflandırıldığı, ancak bunun siyasi partilere bağışı otomatik olarak yasaklamadığı vurgulandı. Bu çerçevede, ‘Nigel Farage’ın liderliğindeki ReformUK(Reform UK)’ kripto para bağışını kabul edeceğini açıklayan ‘Avrupa’daki ilk’ siyasi parti olarak öne çıktı. Rapor, ReformUK’un anketlerde güçlü konumda olduğuna dikkat çekerek, ‘kurumsal eksikliklerin gerçek siyasetle kesişme riskini’ işaret etti.

ReformUK’un şu ana dek aldığı toplam kripto para bağışı tutarı resmi olarak açıklanmadı. Buna karşılık, kripto yatırımcısı Christopher Harborne’un partiye yaklaşık 12 milyon dolar, yani yaklaşık 179 milyar won nakit bağışladığı bilgisi raporda yer aldı. Komite, gerçek fon kaynağını ve para akışını doğrulayacak araçların yetersizliği sürerken ‘kripto bağış hacminin artması halinde tartışmaların giderek büyüyeceği’ uyarısında bulundu.

Kraken(Kraken) borsasının uyumdan sorumlu üst düzey yöneticisi Natasha Powell, milletvekillerine yaptığı sunumda, ‘düzenlenen kripto para borsalarının risklerin önemli bir kısmını yönetebileceği’ görüşünü dile getirdi. Ancak ortak komite bu argümana temkinli yaklaştı. Mevcut sistemin bağışçı kimliğini doğrulama, fonları takip etme ve kötüye kullanımı engelleme noktasında gerekli ‘araç ve personelden(staff) yoksun’ olduğunu vurgulayan komite, kripto para bağışı moratoryumunun ‘Representation of the People Bill’ kapsamına açıkça yazılmasını önerdi.

Rapor, yalnızca ‘doğrudan kripto bağışını yasaklamanın’ tüm açıkları kapatmaya yetmeyeceğine de dikkat çekti. Bir bağışçı öncelikle kripto varlığını sterline çevirip nakde dönüştürdükten sonra, banka sistemi üzerinden parayı partiye ilettiğinde ‘fiili sonucun’ değişmeyeceği hatırlatıldı. Buna rağmen komite, en azından ‘kripto para bağışının siyasi finansman yapısında kör nokta(blind spot) haline gelmesini engellemenin’ şart olduğu görüşünü savundu.

Komite, seçim komisyonunun yetkilerinin güçlendirilmesini de talep etti. Buna göre, yasa dışı ya da uygunsuz faaliyetlerden şüphelenildiğinde, seçim komisyonunun bankalardan, vergi otoritesinden ve kripto para platformlarından bilgi ve belgeyi ‘zorla talep edebilmesi’ gerektiği ifade edildi. Kurumlar arası bilgi akışının, para zincirinin kopmasını önlemek ve doğrulama hızını artırmak için ‘olmazsa olmaz’ olduğu notu düşüldü.

Yılın başında, İşçi Partisi(Labour Party) içindeki bazı milletvekilleri de Keir Starmer’dan partiye kripto para bağışını yasaklamasını istemişti. Bu milletvekilleri, ‘yabancı hasım aktörlerin seçimlere etki etmesi için kripto bağış kanalını kullanabileceği’ uyarısında bulunmuştu. İngiltere parlamentosunun son tavsiyesi, kripto para bağışı tartışmasının giderek ‘şeffaflık’ ve ‘ulusal güvenlik’ eksenine kaydığını ortaya koyuyor. Düzenlemelerin gecikmesi halinde, siyasi partilerin kriptoyu benimseme hızı ile yasal çerçeve arasındaki farkın daha da açılabileceği ve yaklaşan yasama sürecinin hem piyasanın hem de partilerin yakın takibine gireceği öngörülüyor.