ABD’de Kripto Tahmin Piyasalarında Yetki Savaşı: CFTC, Eyaletlere ve Polymarket ile Kalshi’ye Karşı Harekete Geçti

ABD federal makamları, ‘kripto tahmin piyasaları’ üzerindeki düzenleme yetkisi konusunda eyalet yönetimleriyle açık bir çatışmaya girdi. Düzenleyici ‘boşluk’ tartışmaları sürerken, piyasanın denetiminde ağırlığın federal tarafa kayabileceği konuşuluyor.

ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC) ile Adalet Bakanlığı, Illinois, Arizona ve Connecticut eyaletlerine karşı ortak dava açarak tahmin piyasaları üzerinde ‘federal düzeyde tekelleşmiş düzenleme yetkisi’ talep etti. Dava kapsamında Polymarket, Kalshi ve Crypto.com gibi platformlar da yer alıyor. Bu platformlar, belirli olayların sonucuna ‘bahis’ konulmasına dayalı bir yapıya sahip ve son dönemde kripto tabanlı likiditenin akmasıyla hızla büyüyor.

Federal taraf, bu piyasaları ‘türev ürün piyasası’ olarak konumlandırırken, eyaletler aynı yapıyı ‘şans oyunu niteliğinde yasa dışı kumar’ olarak görüyor. CFTC, tahmin piyasalarının ‘federal düzenlemeye tabi bir türev ürün piyasası (DCM)’ olduğunu savunuyor ve eyaletlerin verdiği faaliyet durdurma kararlarının yetki ihlali oluşturduğunu iddia ediyor. Nitekim Illinois, son bir yılda Kalshi ve Polymarket gibi platformlara defalarca durdurma emri göndermişti.

Eyaletler ise bu platformları ‘ruhsatsız kumar ürünü’ şeklinde tanımlıyor ve tüketici korumasını gerekçe göstererek sert önlemlerini savunuyor. Aynı ürün için iki farklı düzenleyici mantık oluşmuş durumda.

CFTC Başkanı Michael Selig(Michael Selig), “Eyaletlerin piyasa katılımcılarına çelişkili yükümlülükler dayatmaya çalışması ilk kez yaşanmıyor” derken, son dönemde Senato’da Polymarket ve Kalshi’yi doğrudan hedef alan, spor bahislerine benzer ürünleri sınırlamayı amaçlayan iki partili bir yasa tasarısı gündeme geldi.

Siyaset cephesinde de baskı artıyor. Demokrat milletvekili Seth Moulton, çalışanlarının tahmin piyasalarına katılmasını yasakladı. Cumhuriyetçi ve Demokrat üyelerin birlikte sunduğu ‘PREDICT’ yasa tasarısı ise Kongre üyelerinin bu piyasalarda işlem yapmasını tamamen engellemeyi hedefliyor.

CFTC’nin açtığı bu dava, kurumun tahmin piyasaları üzerindeki ‘münhasır yetki’ iddiasını netleştirme hamlesi olarak görülüyor. Bu adım, Biden yönetimi döneminde gündeme gelen kapsamlı tahmin piyasası yasağı girişimlerinden belirgin bir politika dönüşü anlamına da gelebilir ‘yorum’.

Tahmin piyasalarının yapısı da değişiyor. Piyasalar, basit bir bahis alanı olmaktan çıkıp bilgi yoğun platformlar ve trader’lar için bir ‘hedge aracı’ haline gelmeye başladı. Kripto tabanlı sermayenin girişi ve borsalarla entegrasyon sayesinde likidite artıyor, geleneksel finans piyasalarıyla olan bağlantı da güçleniyor.

Federal tarafın davayı kazanması halinde, düzenleme çerçevesinin CFTC etrafında merkezileşmesi ve platformlar açısından belirsizliğin azalması bekleniyor. Buna karşılık, eyaletlerin üstün gelmesi durumunda eyaletten eyalete değişen kumar yasalarının baskın olduğu, ‘parçalı’ bir piyasa yapısı ortaya çıkabilir. Böyle bir senaryoda likiditenin dağılması ve operasyonel risklerin artması kaçınılmaz görünüyor.

Bu tartışmalar sürerken, Bitcoin(BTC) yaklaşık 67 bin dolar seviyesinde, Türk lirası bazında ise yaklaşık 1 milyon 10 bin lira civarında işlem görüyor. ‘Kripto tahmin piyasası’ etrafında şekillenen bu düzenleyici kavga, yalnızca bu niş alanı değil, dijital varlıkların genel anlamda ‘kurumsallaşma’ ve ‘meşruiyet’ sürecini de önemli ölçüde etkileyebilir.