10 süt ineğiyle RWA kredisi: ‘çiftçiye can suyu’ anlatısı sarsıldı

Brezilya’nın Paraná eyaletinde bir çiftlik sahibinin 10 Holstein süt ineğini teminat token’ı hâline getirerek yaklaşık 19.700 dolar(yaklaşık 27,58 milyon won) tutarında kredi sertifikası aldığı işlem, gerçek dünya varlığı tokenizasyonu(RWA) için başarı hikâyesi gibi yayıldı. Ancak işlem, finansmana erişimi olmayan çiftçileri kurtaran bir modelden çok küçük ölçekli bir pilot uygulamaya benziyor.

24’ünde (yerel saatle), kripto yayını Protos’a göre Paraná’nın Imbituva kentindeki Fazenda Engenho Velho çiftliği, 10 Holstein ineği teminat göstererek tokenlaştırılmış bir kredi yapısı kurdu. Bazı yayınlar bunu hayvan varlığına dayalı token teminatlı kredi örneği olarak sundu. Konuyla ilgili paylaşımların görüntülenme sayısı 1 milyonu aştı.

Borç alan çiftlik sahibi João Guilherme Brenner, geçmişte inşaat mühendisi olarak çalıştı. Brenner, ailesinin kuşaklar boyunca sahip olduğu 360 hektarlık arazide hayvancılık yapıyor. Bu büyüklük yaklaşık 1,09 milyon pyeong’a karşılık geliyor.

Son verilere göre çiftlikte 500’den fazla büyükbaş hayvan bulunuyor. Sağımda olan süt ineği sayısı ise yaklaşık 240. Bu işlemde tokenlaştırılan 10 inek, sağım sürüsünün yalnızca yaklaşık yüzde 4’ünü oluşturuyor.

2022’de bir hayvancılık dergisine verilen röportajda Brenner’ın Paraná Holstein Yetiştiricileri Birliği başkanlığına seçildiği ve eyalet hükümetinin desteklediği hayvancılık geliştirme fonunda yönetici olarak görevlendirildiği yer aldı. Bu tablo, arazi kiralayan küçük üreticilerden farklı olarak Brenner’ın geleneksel finansmana erişiminin tamamen kapalı olduğu yorumunu zayıflatıyor.

Paraná Tarım Sekreterliği, Imbituva bölgesindeki tarım arazilerini en düşük sınıf topraklar hariç hektar başına 23.200 ila 126.900 real aralığında değerliyor. Bu ölçüt uygulandığında Brenner’ın sahip olduğu 360 hektarlık arazi, milyonlarca dolar büyüklüğünde bir varlık olarak hesaplanıyor.

Bu nedenle söz konusu kredi sertifikasının büyüklüğü, toplam arazi değerinin yaklaşık yüzde 1’i civarında görülüyor. Bu, kredinin sahte ya da yasa dışı olduğu anlamına gelmiyor. Ancak “finansman kanalı kapanan çiftçi, blockchain sayesinde nefes aldı” anlatısının da işlem ölçeğiyle tam örtüşmediğini gösteriyor.

Yapıyı tasarlayan taraf agroteknoloji şirketi Cowmed oldu. Cowmed, iki hayvan tokenizasyonu işlemine öncülük etti ve tahvil tipi yatırım fonu Target FIDC ile birlikte modeli kurdu.

2024’te tokenizasyon girişimi Simple Token, Cowmed ile iş birliği yaparak 2026 sonuna kadar hayvan tokenizasyonu üzerinden 200 milyon real tutarında kredi oluşturma hedefi açıklamıştı. Takvimin dolmasına yaklaşık yarım yıl kalmışken kamuya yansıyan gerçek kredi hacmi, hedefin yüzde 99 altında kalıyor.

Cowmed’in iş ölçeği de sınırlı. Şirketin 2017’den bu yana toplam fonlaması 1 milyon dolar(yaklaşık 1,4 milyar won) civarında. Kamuya açıklanan en son finansman turu, 6,2 milyon dolar(yaklaşık 8,68 milyar won) değerlemeyle tamamlanan 5,9 milyon real tutarındaki kitle fonlamasıydı.

Buna karşılık elektronik çit ve hayvan tasması üreten rakip Halter, bu yıl mart ayında 2 milyar dolar(yaklaşık 2,8 trilyon won) değerlemeyle 220 milyon dolar(yaklaşık 308 milyar won) topladı. Cowmed ise tasma başına aylık yaklaşık 5 dolar(yaklaşık 7.000 won) ücret alıyor ve geçen yılki geliri 3,6 milyon doların(yaklaşık 50,4 milyar won) altında kaldı.

20.000 doların(yaklaşık 28 milyon won) altındaki tek bir kredinin 1 milyondan fazla görüntülenme alması, işlemin çiftliğin finansman sıkışıklığını çözmekten çok bir girişim için küresel tanıtım etkisi yarattığı yorumunu güçlendiriyor.

Buradaki asıl soru, işlemin blockchain olmadan yapılamayacak bir şey olup olmadığı. Hayvanları teminat gösteren krediler uzun süredir var. Kablosuz sistemlerle hayvan konum takibi de blockchain olmadan çalışabiliyor.

Bu yapı da çiftlik sahibi, tasma üreticisi, tokenizasyon şirketi ve kredi sağlayıcının birbirine güvenmesini gerektiriyor. Katılımcıların az sayıda şirketle sınırlı kaldığı bir modelde, yapı merkeziyetsizlikten çok güvene dayalı sözleşmeye yaklaşıyor.

RWA, devlet tahvili, fon, gayrimenkul ve benzeri gerçek varlıkların hak ya da değerini blockchain üzerinde token olarak temsil etmeyi amaçlıyor. Kripto sektöründe son dönemin en güçlü büyüme hikâyelerinden biri hâline geldi. Ancak bu örnek, ‘ilk’ ve ‘finansal kapsayıcılık’ gibi ifadelerin gerçek teminat büyüklüğünü, borçlunun kredi profilini ve mevcut finansman seçeneklerini gölgeleyebileceğini ortaya koyuyor.

Hayvan tokenizasyonunun yararı tümüyle reddedilemez. Yine de RWA projeleri değerlendirilirken, neyin tokenlaştırıldığından çok tokenizasyon olmasaydı hangi sorunun çözülemeyeceğine bakılması bekleniyor.