Güney Kore'de 30 yıllık tahvile talep çöktü: Temmuz'da net alım sadece 400 milyar won

Güney Kore'de 30 yıllık devlet tahvilinde arz-talep dengesi bozulunca, çok uzun vadeli tahvil ihracının yeniden gözden geçirilmesi tartışması alevlendi. Sigorta şirketleri ve fonlar gibi uzun vadeli yatırımcıların alımları Temmuz'da sert biçimde azalınca, piyasada hükümetin 30 yıllık ve benzeri çok uzun vadeli kağıtların ihraç oranını düşürmesi yönünde talep büyüyor.

Yonhap Infomax, 19'unda (yerel saatle) düzenlenen Uzun Vadeli Yatırımcılar Konseyi toplantısında çok uzun vadeli tahvil ihraç oranının azaltılması gerektiğinin gündeme geldiğini bildirdi. Hükümet ise Temmuz sonunda yapılan devlet tahvili birincil bayileri (Primary Dealer, PD) toplantısında, uzun vadeli kağıt ihraç oranının rehber bant olan yüzde 35±5'in alt sınırı olan yüzde 30'un altına inmeyeceğini açıklamıştı.

Arz-talep baskısı, faizlerdeki sert yükselişle birlikte geldi. 30 yıllık devlet tahvili faizi 18'inde yüzde 4,750'ye çıkarak tarihi zirvesini gördü. Yıl başından bu yana artış 150 baz puana ulaştı. Baz puan (bp), faiz değişimini ifade eden birim olup 1 baz puan yüzde 0,01'e karşılık gelir.

Yonhap Infomax verilerine göre 'sigorta+fon' kategorisinde sınıflandırılan alıcıların 30 yıllık gösterge tahvili 26-2 serisindeki net alımı Temmuz'da sadece 400 milyar won'da kaldı. Ocak ayındaki 4,5 trilyon won ile kıyaslandığında bu rakam onda birinin bile altında.

Şubat'ta net alım 1,1 trilyon won seviyesine gerilemiş, ancak Haziran'a kadar her ay 2 trilyon won'un düşük-orta bandında alım sürmüştü. Ağustos'ta ise toplam devlet tahvili net alımı 1,7 trilyon won seviyesinde gerçekleşirken, 26-2 serisi alımı 1 trilyon won'u aşarak kısmi bir toparlanma gösterdi.

Sigorta şirketlerinin çok uzun vadeli tahvil alım formülü de sarsılıyor. Geçmişte sigorta şirketleri, ileride ödeyecekleri sigorta tazminatlarının vadesine uygun şekilde varlık vadesini (duration) uzatmak zorundaydı ve 30 yıllık devlet tahvili bu amaçla başvurulan başlıca araçtı.

Ancak bazı sigorta şirketlerinde varlık vadesinin, yükümlülük vadesini aştığı bildiriliyor. Faizlerin sert yükseldiği bir ortamda çok uzun vadeli tahvil alımı, sermaye yeterliliği açısından ek yük oluşturabilecek bir yapı taşıyor. Yayınımız daha önce 30 yıllık tahvilde yüksek faize rağmen sigorta şirketlerinin 'düşük fiyattan alım' formülünün zayıfladığını aktarmıştı.

Duration, faiz değişimine karşı tahvil fiyatının duyarlılığını ifade eder. Vadesi uzun tahvillerde aynı faiz artışı karşısında fiyat düşüşü daha büyük olabilir, bu nedenle çok uzun vadeli tahvil ağırlıklı kurumlar için değerleme zararı riski artar.

Arz tarafındaki baskı da sürüyor. Bir aracı kurumun tahvil masası yetkilisi, "Eylül-Kasım döneminde kalan devlet tahvili ihraç tutarı yaklaşık 57,6 trilyon won olup, rekabetli ihale bazında aylık 17-17,5 trilyon won civarında bekleniyor" dedi ve şöyle devam etti: "20-50 yıl vadeli kağıtlar ayda yaklaşık 6 trilyon won düzeyinde olup, 30 yıllık kağıdın payı genelde yüzde 25 civarındaysa aylık 4,2-4,5 trilyon won arası ihraç bekleniyor."

Aynı yetkili, "Şu anki arz-talep dengesiyle 4 trilyon won, 3 trilyon won şöyle dursun, 2 trilyon won bile fazla görünüyor" dedi. Bu açıklama, mevcut uzun vadeli yatırımcı talebinin, kalan çok uzun vadeli tahvil arzını karşılamakta zorlanacağı yönündeki piyasa algısını yansıtıyor.

Başka bir aracı kurumun tahvil masası yetkilisi ise gelecek hafta yapılacak PD toplantısında 30 yıllık tahvil ihracına ilişkin bir yönlendirme gelebileceğini öngördü. Söz konusu yetkili, "Aylık 2 trilyon wonun üst bandından itibaren piyasa zorlanıyor gibi görünüyor, bu yüzden gelecek hafta yapılacak PD toplantısında 30 yıl vadeli kağıtların ihraç duruşuna dair bir yönlendirme verilebilir" dedi.

Ancak 30 yıllık ihraçtan kısılan miktarın kısa vadeli kağıtlara kayması halinde kısa vade tarafında baskının artabileceği uyarısı da yapıldı. Başka bir tahvil masası yetkilisi, sadece Güney Kore'de değil küresel piyasada da çok uzun vadeli faizlerin benzer şekilde yükseldiğini, bu nedenle hükümetin ihraç ağırlığını aşırı ölçüde azaltmasının da tartışmalı bir seçenek olacağını söyledi.

Çok uzun vadeli tahvillerdeki zayıflık, önceki eğilimin devamı niteliğinde. Yayınımız daha önce 30 yıllık devlet tahvili faizinin 13'ünde sabah saatlerinde yüzde 4,719'a kadar yükseldiğini ve çok uzun vadeli kağıtlardaki zayıflığın sürdüğünü aktarmıştı. O dönem de yurt içi çok uzun vadeli tahvillerdeki arz-talep baskısının tahvil piyasasındaki zayıflığı büyüttüğü değerlendirmesi yapılmıştı.

Kore Strateji ve Maliye Bakanlığı'nın geçen yıl Aralık ayında açıkladığı 2026 devlet tahvili ihraç planına göre bu yılki toplam ihraç tutarı 225,7 trilyon won. Vade bazında dağılım kısa vadeli kağıtlarda yüzde 35±5, orta vadeli kağıtlarda yüzde 30±5, uzun vadeli kağıtlarda yüzde 35±5 şeklinde belirlenmiş durumda. Piyasanın talebi ise bu uzun vadeli kağıt oranının, fiili ihraç sürecinde daha da düşürülmesi yönünde.

Güney Kore devlet tahvilindeki çok uzun vadeli faiz hareketleri Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) fiyatlarını doğrudan açıklayan bir gösterge değil. Ancak won cinsi faizler ile uzun vadeli tahvil arz-talep dengesi, yurt içi kurumların riskli varlıklara ayırdığı payı izlemek için yardımcı bir gösterge olabilir. Hükümet ile PD'ler arasındaki bir sonraki görüşme 24'ünde yapılacak.