Hindistan'da 5 milyar rupinin altında tokenize tahvil planı Eylül'de gündemde

Hindistan, ilk 'tokenize' şirket tahvili ihracını Eylül ayında gerçekleştirmeyi planlıyor. Plan, şirket tahvillerini blok zinciri ya da dağıtık defter teknolojisine kaydedip ödemeleri 'toptan dijital rupi' ile yapmayı öngören bir finansal piyasa altyapısı denemesi.

Reuters'in haberine göre, kamuya ait elektrik finansman şirketi REC ilk ihraççı olarak öne çıkıyor; ihraç büyüklüğünün 5 milyar rupinin (yaklaşık 57 milyon dolar) altında kalması bekleniyor. İhraççı, zamanlama ve büyüklüğe dair bilgiler, konuya yakın üç isimsiz kaynağın açıklamalarına dayanıyor.

Hindistan Merkez Bankası(RBI), Hindistan Sermaye Piyasası Kurulu(SEBI) ve REC, Reuters'in doğrulama talebine yanıt vermedi. İhraç yapısı ve sürece dahil olacak kurumlar, resmi açıklama yapılmadan kesinleşmiş sayılmıyor.

Plan, yeni bir borsa kurmaktan çok mevcut tahvil piyasasının ödeme, kayıt ve mutabakat yöntemini değiştirmeye yönelik bir deneme niteliği taşıyor. Aktarılan bilgilere göre, tokenize tahvil almak isteyen yatırımcıların hem bankaların sunduğu toptan dijital rupi cüzdanını hem de yeni bir elektronik menkul kıymet cüzdanını birlikte kullanması gerekecek.

Saklama kuruluşlarının, tahvil sahipliğini dağıtık deftere kaydedecek elektronik cüzdanlar geliştirdiği belirtiliyor. Tahvile ilişkin hakların ve ödeme kayıtlarının aynı dijital defterde tutulması, konuyu gerçek varlık tokenizasyonu tartışmalarıyla da kesiştiriyor.

SEBI, şirket tahvili tokenizasyonu pilotunu daha önce de kamuya açık şekilde dile getirmişti. Business Standard'ın 20'sinde (yerel saatle) verdiği habere göre SEBI, RBI ile birlikte paylaşılan defter teknolojisiyle menkul kıymet ve fonun eşzamanlı transferini test etmeyi planlıyor.

SEBI Daimi Üyesi Amarjeet Singh(Amarjeet Singh), otomatik kupon ödemesi ve akıllı sözleşmeler aracılığıyla tahvil yönetiminin de test kapsamında olduğunu söyledi. Bu açıklama, tokenizasyonun yalnızca ihraç biçimini değiştirmediğini, ödeme ve sonrasındaki idari süreçleri de sadeleştirmeyi hedeflediğini gösteriyor.

SEBI Başkanı Tuhin Kanta Pandey(Tuhin Kanta Pandey) de 26 Mayıs'ta (yerel saatle) CareEdge Debt Market Summit'te şirket tahvili tokenizasyonu pilotunun 6 ila 9 ay içinde hayata geçirilebileceğini söyledi. Pandey, 'Pilot, tokenizasyonun daha hızlı ödeme, daha iyi izlenebilirlik, otomatikleştirilmiş yönetim ve daha büyük şeffaflık sağlayıp sağlayamayacağını test edecek' dedi.

Bu açıklama, Eylül ayı ihraç haberiyle zamanlama açısından örtüşüyor. Ancak SEBI'nin kamuya açık şekilde paylaştığı bilgiler pilotun yönü ve test edilecek başlıklarla sınırlı; belirli bir ihraççıyı ya da ihraç büyüklüğünü kesinleştiren bir açıklama değil.

Ödeme altyapısının temelini RBI daha önce atmıştı. RBI, 31 Ekim 2022'de (yerel saatle) yayımladığı basın açıklamasında toptan dijital rupi(e₹-W) pilotunun 1 Kasım 2022'de başlayacağını duyurmuştu.

O dönemde kullanım amacı, devlet tahvillerinin ikincil piyasa işlemlerinin mutabakatıydı. RBI, merkez bankası parasıyla yapılan mutabakatın, ödeme garantisi altyapısı ya da mutabakat riskini azaltmak için gereken teminat ihtiyacını düşürerek işlem maliyetlerini azaltabileceğini açıklamıştı.

Hindistan şirket tahvili piyasasındaki tıkanıklık da planın arka planında yer alıyor. SEBI, Hindistan'da şirket tahvili bakiyesinin 2015 mali yılı sonunda yaklaşık 17,5 trilyon rupiden, 2026 Temmuz sonunda 60 trilyon rupinin üzerine çıktığını açıkladı.

Buna karşılık yaklaşık 33 bin adet mevcut tahvil ihracından yalnızca 400-500'ü düzenli olarak işlem görüyor. Şirket tahvili repo piyasası da toplam repo piyasasının yüzde 1'inden azını oluşturuyor; günlük ortalama işlem hacmi yaklaşık 6 bin crore rupi düzeyinde açıklandı.

Tokenizasyonun bu sorunu tek başına çözeceği söylenemez. SEBI da tokenizasyonun ayrı bir piyasa yaratmayı değil, mevcut piyasayı daha basit ve hızlı hale getirip getiremeyeceğini sınamayı amaçladığını belirtiyor.

Reuters'in haberine göre pilot aşamasında yatırımcı sayısı sınırlı tutulacak ve tahvillere ilk üç ay için satış kısıtlaması (lock-up) uygulanacak. İkincil piyasanın ise borsalar tarafından Aralık ayına kadar geliştirilmesi bekleniyor.