80 milyar dolarlık yatırım dolandırıcılığı: Yapay zeka deepfake uyarısı yayılıyor

Yapay zeka (AI) ile üretilen sahte videolar ve uydurma kripto para projeleri, ABD'deki yatırım dolandırıcılıklarının ikna ediciliğini artırıyor. 2025 yılında bildirilen yatırım dolandırıcılığı kayıpları 80 milyar doları (yaklaşık 11 trilyon 240 milyar won) aştı ve zarar tutarı bir önceki yıla göre yüzde 38 arttı.

New York Eyaleti Tüketici Koruma Bürosu, 26 Ağustos'ta yayımladığı uyarıda 2025 yılında 144.041 yatırım dolandırıcılığı vakasının bildirildiğini ve kişi başı medyan kaybın 10.560 dolar (yaklaşık 14 milyon 550 bin won) olduğunu açıkladı. Aynı raporda yatırım dolandırıcılığının, Federal Ticaret Komisyonu'nun (FTC) 2025 için derlediği dolandırıcılık türleri arasında en büyük kaybın yaşandığı alan olduğu belirtildi.

Bu uyarının özünde yer alan asıl mesele, yapay zeka destekli tamamen yeni bir suç türü değil, mevcut yatırım dolandırıcılığının sunum biçiminin değişmesi. Dolandırıcılar sosyal medya, kısa mesaj, flört uygulamaları, çevrimiçi reklamlar ve e-posta yoluyla kurbana ulaşıyor, güven inşa ediyor, ardından sahte yatırım ekranları, uydurma hesap bakiyeleri ve manipüle edilmiş işlem geçmişleri göstererek ek para transferine yönlendiriyor.

Yapay zeka bu süreçte ünlüler veya finans uzmanlarıymış gibi görünen video ve seslerin üretilmesinde kullanılıyor. Gerçek kişilerin yüzünü ve sesini taklit eden deepfake içerikler yatırım çağrılarına eklendiğinde, mağdurlar bu reklam veya mesajları meşru bir finansal hizmet duyurusu olarak algılayabiliyor.

Kripto para birimleri de önemli bir araç olarak öne çıktı. New York Eyaleti Tüketici Koruma Bürosu, dolandırıcıların gerçek şirketleri taklit ederek var olmayan kripto para piyasalarına yatırım yapılmasını teşvik edebildiğini açıkladı. Reklamı yapılan coin ve tokenların, alıcıların parasını çekmek için bir araç haline gelebileceği uyarısı da rapora eklendi.

FTC, Nisan 2026'da yayımladığı tüketici uyarısında 2025 yılı yatırım dolandırıcılığı kayıp bildirimlerinin 79 milyar doları (yaklaşık 10 trilyon 886 milyar 200 milyon won) aştığını, kişi başı medyan kaybın da 10 bin doları (yaklaşık 13 milyon 780 bin won) geçtiğini belirtti. Dolandırıcılığa giriş kanalları arasında sosyal medya, WhatsApp ve çevrimiçi reklamlar sayıldı.

FTC'nin işaret ettiği yöntem, hisse senedi, döviz ve kripto para ile para kazandırma vaadiyle koçluk sunma yaklaşımı. Dolandırıcılar önce ilk kazanç gibi görünen ekranlar gösteriyor, ardından daha büyük tutarlar yatırılmasını sağlıyor ya da para çekmek için önce vergi ve komisyon ödenmesi gerektiğini öne sürüyor.

New York Eyaleti Başsavcılığı da 6 Nisan'da Meta platformlarında yayılan yatırım dolandırıcılıklarına dikkat çekti. Başsavcılık, deepfake ünlü tavsiyeleri, sahte yatırım platformları, sahte kripto varlıklar, pump-and-dump yöntemleri ve WhatsApp ile Telegram'a yönlendirme çabalarını risk sinyalleri olarak sıraladı.

Letitia James (Letitia James) New York Eyaleti Başsavcısı, ilgili uyarıda “Dolandırıcılar, güvenilir finans insanlarının ve ünlülerin isimlerini kötüye kullanarak New York sakinlerinin birikimlerini çalıyor” dedi. Bu açıklama, yetkililerin asıl tehdidi belirli bir teknolojide değil, güveni istismar eden kimlik taklidi yapısında gördüğünü ortaya koyuyor.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), 2025 yılında internet suçlarından kaynaklanan kayıpların yaklaşık 21 milyar dolara (yaklaşık 28 trilyon 938 milyar won) ulaştığını açıkladı. Bunlar arasında kripto para ile ilgili bildirim sayısı 181.565, kayıp tutarı ise 11 milyar doları (yaklaşık 15 trilyon 158 milyar won) aştı.

FBI verilerine göre yapay zeka ile ilişkili bildirim sayısı 22.364, kayıp tutarı ise yaklaşık 893 milyon dolar (yaklaşık 1 trilyon 230 milyar 600 milyon won) oldu. Hem yapay zeka hem de kripto paranın büyük ölçekli zarar kalemleri arasında yer alması, çevrimiçi yatırım dolandırıcılığında teknoloji taklidi ile ödeme araçlarının birlikte kullanıldığı bir eğilimin belirginleştiğine işaret ediyor.

Kripto varlık piyasası açısından bu uyarının belirli bir coin veya borsayı hedef almaması önemli bir nokta. Bireysel varlık fiyatlarına nasıl bir etkisi olacağına dair kesin bir kanıt bulunmuyor; asıl mesele dolandırıcılık amaçlı projelerin ve sahte platformların doğrulanması sorunu.

Benzer uyarılar başka ülkelerden de geldi. Daha önce Avustralya makamlarının yapay zeka destekli çevrimiçi yatırım dolandırıcılıklarını ve sahte kripto para platformlarını engellediğini açıkladığı gelişmeyle birlikte, düzenleyici kurumlar ünlü taklidi reklamları ve sahte işlem platformlarını ortak bir risk olarak değerlendiriyor.

Yerel yatırımcılar için de risk sinyalleri büyük ölçüde benzer. Garantili getiri vaatleri, ünlü tavsiye videoları, para çekmeden önce ek komisyon talepleri ve Telegram veya WhatsApp'a yönlendirme istekleri; New York Eyaleti, FTC ve FBI'ın ortak olarak işaret ettiği dolandırıcılık sinyalleri arasında yer alıyor.

Bu uyarı, yatırımcıların bir platformun tüzel kişilik durumunu, resmi iletişim kanallarını, kayıt bilgilerini ve para çekme koşullarını ayrıca doğrulaması gerektiği mesajında birleşiyor. Belirli bir coin veya borsaya yönelik bir yaptırım değil, yapay zeka ile daha da sofistike hale gelen taklit yatırım çağrılarının tüketici dolandırıcılığı riski olarak ele alındığı bir adım söz konusu.