65 milyar varillik Venezuela rezervinde ABD kontrolü: Benzin fiyatı etkisi belirsiz

ABD Başkanı Donald Trump(Donald Trump), Venezuela'nın 65 milyar varilin üzerindeki kanıtlanmış petrol rezervi üzerinde ABD kontrolü sağlandığını duyurdu ve bunu benzin fiyatlarındaki düşüşle ilişkilendirdi. Ancak anlaşmanın yapısı ve üretim artışının hızı henüz netleşmediği için kısa vadeli fiyat etkisinin sınırlı kalacağı değerlendiriliyor.

Trump, 29'unda (yerel saatle) Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, ABD'nin özel sektör ortaklıkları aracılığıyla Venezuela'nın kanıtlanmış 65 milyar varilin üzerindeki rezervinde 'çoğunluk kontrolü' elde ettiğini belirtti. Reuters'e göre hangi petrol sahalarının kapsandığı, hangi şirketlerin sürece dahil olduğu ve ABD hükümetinin bu hakları nasıl kullanacağı gibi ayrıntılar açıklanmadı.

Venezuela tarafının açıklamaları ise üretim artışına odaklanıyor. Venezuela geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez(Delcy Rodríguez), anlaşmanın 25 yıl süreceğini ve 17 stratejik petrol sahasının geliştirilerek günlük 1,5 milyon varilin üzerinde üretim hedeflendiğini açıkladı.

Rodríguez, anlaşmanın Venezuela ekonomisinin toparlanmasına ve vergi gelirlerinin artmasına katkı sağlayacağını savundu. Venezuela Dışişleri Bakanlığı daha önce bu anlaşmayla bağlantılı olarak 100 milyar doların üzerinde doğrudan yatırım ve 209 milyar doların üzerinde vergi geliri beklentisi ortaya koymuştu.

Bu gelişme, gazetemizin daha önce ele aldığı ABD ile Venezuela arasındaki 25 yıllık enerji iş birliği planı, 17 stratejik petrol sahasının geliştirilmesi hedefi ve günlük 1,5 milyon varil üretim hedefiyle örtüşüyor. Gazetemiz daha önce Venezuela'nın kanıtlanmış rezervlerini ve ABD'li petrol şirketlerinin yatırımlarını yeniden başlatma girişimlerini haberleştirmişti.

ABD'nin attığı adım, yaptırım rejimini tamamen kaldırmaktan çok sınırlı ticaret kanallarını sürdürme yönünde. ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), 28'inde (yerel saatle) Venezuela'ya ilişkin 46D, 47B, 48C, 50C, 51C, 52B, 54B ve 61A numaralı genel lisansları yeniledi.

Söz konusu lisanslar Venezuela menşeli ham petrol ve petrokimya ürünleriyle ilgili bazı faaliyetleri, ABD menşeli seyreltici satışını ve belirli petrol-gaz sektörü işlemlerini kapsıyor. Genel lisanslar, yaptırım uygulanan bir ülkeyle ticareti tamamen serbest bırakan bir düzenleme değil; yalnızca belirli koşulları sağlayan faaliyetlere istisna tanıyan bir mekanizma.

Bu noktada asıl önemli olan rezerv büyüklüğünden çok fiyat etkisinin ne zaman hissedileceği. Amerikan Otomobil Birliği'ne (AAA) göre 31 Ağustos itibarıyla ABD'de galon başına ulusal ortalama benzin fiyatı 4,0807 dolar olarak kaydedildi.

Trump, Venezuela petrolüne erişimi benzin fiyatlarını sabitleyecek bir araç olarak sundu. Ancak büyük rezervlere sahip olmak, üretim ve rafineri arzının hemen artacağı anlamına gelmiyor.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), Venezuela'nın 2023'te yaklaşık 303 milyar varillik kanıtlanmış rezerve sahip olmasına rağmen küresel ham petrol üretiminin yalnızca yüzde 0,8'ini karşıladığını açıkladı. EIA, yaptırımları, yatırım eksikliğini, bakımsızlığı ve altyapı bozulmasını üretimi kısıtlayan faktörler olarak sıraladı.

Venezuela petrolünün büyük bölümünün ağır ham petrol olması da bir başka değişken. Ağır ham petrol, üretim, taşıma ve rafinaj süreçlerinde ayrı ekipman ve seyreltici gerektirdiğinden, hafif ham petrole kıyasla tedarik zincirinin toparlanması daha uzun sürebiliyor.

Venezuela'nın petrol ihracatı liman darboğazları ve kalite sorunları nedeniyle sınırlı kalabilir. Üretim artsa bile liman, elektrik ve rafineri kapasitesi bu artışa ayak uyduramazsa gerçek ihracat artışı gecikebilir.

Hukuki sorunlar da masada duruyor. Reuters, enerji uzmanları ve hukukçuların anlaşmanın hukuki ve mali yapısının açıklanmasını talep ettiğini bildirdi.

ABD hükümetinin Venezuela petrol sahalarındaki işletme hakkını veya uzun vadeli erişim hakkını hangi yöntemle kullanabileceği de kritik bir soru işareti. Devletler arası anlaşma, özel sektör katılımı ve yaptırım istisnaları iç içe geçmiş durumda; bu nedenle hakların yapısı açıklanmadan piyasa etkisinin ölçülmesi zor.

Bu gelişme doğrudan kripto para ile ilgili olmasa da, petrol fiyatları, enflasyon ve dolar likiditesi beklentileri üzerinden risk varlıklarına yönelik yatırım ortamını etkileyebilecek makro bir değişken. Şu ana kadar açıklanan bilgilerle benzin fiyatlarının düşeceğini veya petrol arzının artacağını kesin olarak söylemek mümkün değil.

Piyasa etkisi; sözleşme belgeleri, sürece dahil şirketler, hedeflenen petrol sahaları ve yatırım yöntemi açıklandıktan sonra değerlendirilebilecek. Venezuela tarafı 25 yıllık anlaşmayı ve günlük 1,5 milyon varil hedefini ortaya koyarken, ABD tarafı 65 milyar varilin üzerindeki rezervde çoğunluk kontrolü sağladığını iddia ediyor.