Günde 7,2 milyon varil: Çin'in eylül ham petrol varışı tahmini

Çin'in eylül ayında deniz yoluyla alacağı ham petrol miktarının günde yaklaşık 7,2 milyon varil olacağı tahmin edildi. Çin'in ağustos ayına ait resmi ham petrol ithalatı ise bir önceki aya göre yüzde 6,2 artarken, geçen yılın aynı ayına kıyasla azaldı.

Piyasa istihbarat şirketi Kpler'in ön gemi takip verilerine dayanan tahmine göre, Çin'in eylül ayı ham petrol varışı günde yaklaşık 7,2 milyon varil olarak öngörülüyor. Bu rakam deniz taşımacılığı ağırlıklı bir ön derleme olup, Çin Genel Gümrük İdaresi'nin açıkladığı toplam ithalat rakamıyla kapsam olarak örtüşmüyor. Söz konusu veri Kpler'in kamuya açık kaynaklarında doğrudan teyit edilemediğinden bir ön tahmin olarak değerlendirilmeli.

Çin Genel Gümrük İdaresi'nin açıkladığı verilere göre ağustos ayı ham petrol ithalatı 37 milyon 928 bin ton oldu. Günlük ortalamaya çevrildiğinde bu rakam yaklaşık 8,93 milyon varile denk geliyor ve temmuza kıyasla yüzde 6,2 artış gösteriyor. Ancak geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,4 azalan bu rakamla birlikte, yılın ilk sekiz ayındaki toplam ithalat da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14,6 geriledi.

TokenPost'un daha önce aktardığı, Çin'in ağustos ayı ham petrol ithalatının bir önceki aya göre yüzde 6,2 arttığına ilişkin haberde de görüldüğü gibi, aylık toparlanma ile yıllık düşüş aynı anda yaşanıyor. Deniz yoluyla varan miktarlar ile gümrük bazlı toplam ithalat, kapsam ve zamanlama farkı nedeniyle doğrudan karşılaştırılamıyor.

Ağustos ayındaki ham petrol ithalatı artışı, rafine ürün ihracatındaki genişlemeyle eş zamanlı gerçekleşti. Çin'in ağustos ayı rafine ürün ihracatı 6,01 milyon ton olarak gerçekleşti; bu rakam bir önceki aya göre yüzde 29, geçen yılın ağustos ayına göre ise yüzde 12,7 arttı. Rafinerilerin ihracat artışına karşılık ham petrol tedarikini yükselttiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Ancak Çin'de benzin ve dizel talebi geçen yıla kıyasla sırasıyla yüzde 8 ve yüzde 9 daha düşük seyretti. Bu nedenle rafine ürün ihracatındaki artışın tek başına Çin içindeki petrol talebinin toparlandığı anlamına geldiğini söylemek güç.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 2026 yılının ikinci çeyreğinde Çin'in ham petrol ithalatının bir önceki çeyreğe göre yüzde 32 azalarak günde 8,1 milyon varile gerilediğini açıkladı. Orta Doğu kaynaklı arz aksaklıkları ve yüksek petrol fiyatlarının ithalatı sınırladığı, Çin'in ise ithalattaki düşüşe oranla rafineri işleme hacmini daha az kıstığı ve böylece stoklardan yararlandığı değerlendirildi.

Ham petrol ithalatı, rafinerilerin benzin, dizel ve jet yakıtı gibi petrol ürünleri üretebilmesi için sürecin başlangıç noktasını oluşturuyor. Ancak ihracat kotaları ve stok seviyeleri de aynı anda değiştiğinden, yalnızca ithalat rakamlarına bakarak gerçek tüketim eğilimini okumak zorlaşıyor.

Kpler, Çin'in ham petrol işleme hacminin temmuzda günde 12,64 milyon varilden ağustosta 12,92 milyon varile, eylülde ise 13,29 milyon varile yükseleceğini öngördü. Rafine ürün ihracatındaki artış ve yakıt stoklarının yenilenmesinin, rafineri kapasite kullanım oranındaki toparlanmayı destekleyebileceği belirtiliyor.

Buna karşılık Orta Doğu kaynaklı ham petrolün taşınmasındaki gecikmeler ve yüksek navlun ücretleri, ithalat artışını sınırlayacak etkenler arasında gösteriliyor. Deniz taşımacılığı maliyetlerinin yükselmesi, Çinli rafinerilerin tedarik bölgesi ve ham petrol türü tercihlerini de etkileyebilir.

Uluslararası petrol fiyatlarındaki yükseliş, Çinli rafinerilerin alım maliyetini artırıyor. Brent petrolü, 9 Eylül'de varil başına 101,21 dolardan işlem gördü. Orta Doğu'daki arz aksaklığı endişelerinin fiyatı yukarı çektiği bu dönemde, Çinli rafineriler taşıma maliyeti görece düşük olan Rus ham petrolü gibi kaynaklara yönelerek tedarik çeşitlendirmesine gidiyor.

Çin'in ham petrol ithalat seyri, Asya'daki ham petrol arz-talep dengesini ve rafine ürün piyasasını da etkileyebilir. Ancak Çin'in ithalattaki düşüşü stoklardan karşılamayı sürdürmesi halinde, kısa vadeli alım miktarlarına bakarak nihai talebi değerlendirmek zorlaşıyor; rafine ürün ihracatındaki artış da iç tüketimden çok ihracat kotaları ve stok yönetiminden etkilenebilir.

Daha önce TokenPost'ta yer alan, Çin'in temmuz ayı ham petrol ithalatının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,3 azaldığına ilişkin haberde de aylık toparlanma ile yıllık düşüş bir arada görülmüştü. Ağustos ayına ait resmi ithalat rakamları da kısa vadeli toparlanma ile birikimli düşüşün bir arada seyrettiği bir tabloyu yansıtıyor.

Çin'in eylül ayı ham petrol ithalat seyri değerlendirilirken deniz yoluyla varan miktarlar ile gümrük bazlı toplam ithalat rakamının ayrı ayrı okunması gerekiyor. Uluslararası petrol fiyatları, Orta Doğu'daki arz koşulları ile Çinli rafinerilerin stok ve rafine ürün ihracat kararları, önümüzdeki dönemde ithalat hacmini belirleyecek başlıca etkenler arasında yer alıyor.