Tedarik şokları tekrarlanırken Goolsbee: Enflasyon görmezden gelinemez

Tedarik şoklarının tekrarlanması halinde enflasyon artışını geçici kabul edip beklemeye dayalı para politikasının yetersiz kalabileceği belirtildi. ABD Merkez Bankası yetkilisi, enflasyonu düşürme sürecinin istihdam ve büyümede yavaşlamaya yol açabileceği uyarısında bulundu.

Chicago Fed Başkanı ve CEO'su Austan Goolsbee, 21'inde Londra'da düzenlenen Resmi Para ve Finans Kurumları Forumu (OMFIF) etkinliğinde, “Sürekli tedarik şoklarına yalnızca ‘bekleyip görerek’ karşılık verilemez” dedi.

Goolsbee, açıklamalarının Federal Reserve veya Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) resmi görüşünü yansıtmadığını belirtti. Bu nedenle sözlerinin belirli bir faiz kararına ya da faiz artışı takvimine işaret etmediği değerlendirildi.

Merkez bankaları genellikle savaş, kötü hava koşulları, tedarik zinciri aksamaları ve petrol fiyatlarındaki artış gibi arz kaynaklı şokları geçici gördüğünde politika faiziyle hemen müdahale etmez. Bunun nedeni, para politikasının arzı doğrudan artırmaması ve ekonominin geneline etkisinin aylar hatta yıllar alabilmesidir.

Ancak Goolsbee, son dönemde tedarik şoklarının daha sık yaşandığını, şokların şiddetinin ve süresinin de arttığını söyledi. Covid-19 sonrasında tedarik zinciri sorunları, savaşlar, tarifeler, hava olayları ve petrol fiyatı şoklarının tekrarlanması, bu gelişmelerin tek seferlik olarak görülmesini zorlaştırdı.

ABD Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi, 2026 Temmuz'unda yıllık bazda yüzde 3,7 arttı. ABD Ekonomik Analiz Bürosu'nun (BEA) açıkladığı bu oran, Federal Reserve'in orta vadeli yüzde 2 enflasyon hedefinin üzerinde kaldı.

Goolsbee, sürekli tedarik şoklarının enflasyon baskısını canlı tutması halinde Federal Reserve'in talebi azaltarak fiyat baskısını düşürmek zorunda kalabileceğini söyledi. Bu süreçte arz açığı yaşayan sektörler doğrudan iyileştirilemeden tüketim, istihdam ve üretim yavaşlayabilir.

Goolsbee, tedarik şoklarına karşı daha temkinli hareket edilmesi gerektiğini, ancak şokların kalıcı hale gelmesi durumunda bunların göz ardı edilemeyeceğini belirtti. Bu açıklama, arz şoklarını sınırlamaya yönelik faiz politikasının genel ekonomi üzerinde baskı oluşturabileceğine işaret etti.

Hizmet enflasyonu ve yapay zeka (AI) veri merkezi yatırımları da başlıca değişkenler arasında gösterildi. Hizmet sektöründeki yüksek enflasyonun sürüp sürmediği ve AI veri merkezi inşaatlarının elektrik, inşaat iş gücü ve ekipman talebini artırarak toplam talebi ekonominin arz kapasitesinin üzerine çıkarıp çıkarmadığı izlenecek.

Enflasyonun zirve yapacağı tarihe ilişkin beklentilerin sürekli ötelenmesi de gündeme geldi. Daha önce 2025'in dördüncü çeyreğinde gerçekleşmesi beklenen zirve, 2026'nın birinci ila dördüncü çeyreği aralığına ve ardından 2027'ye ertelendi.

Goolsbee, enflasyonun yüzde 2'ye dönme yoluna ilişkin güvenin, tedarik şoklarının gerçekten zayıfladığına dair kanıt bulunmasına bağlı olduğunu söyledi. Goolsbee daha önce enflasyona ilişkin değerlendirme yapmak için ek verilere ihtiyaç olduğunu belirtmişti.

Açıklamaların yapıldığı gün ABD borsaları yükseldi. S&P500 yüzde 1,5, Nasdaq endeksi yüzde 2,3 artarken 10 yıllık ABD Hazine tahvilinin getirisi yüzde 4,95'e geriledi.

Associated Press, petrol fiyatlarındaki düşüş ile ABD ve İran arasındaki diplomasi beklentisini piyasalardaki yükselişin başlıca nedenleri arasında gösterdi. Bu nedenle borsalardaki artışı doğrudan Goolsbee'nin açıklamalarının sonucu olarak değerlendirmek mümkün değil.

Açıklamalar Federal Reserve'in acil bir politika kararı aldığı anlamına gelmiyor. Bununla birlikte tedarik şoklarının uzaması, hizmet enflasyonu ile AI yatırımlarının talep baskısına dönüşmesi halinde Federal Reserve'in fiyat istikrarı ile istihdam ve büyümedeki yavaşlama arasında zor bir tercih yapmak zorunda kalabileceğine işaret ediyor.