Zelenskiy, Rusya’nın enerji gelirlerinin kesilmesini istedi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın petrol, enerji ve ticaret gelirleri üzerindeki baskının sürdürülerek ülkenin savaşı yürütme kapasitesinin zayıflatılması çağrısında bulundu. Zelenskiy, yaptırımların aşılmasında kullanılan finansal ağların da engellenmesi gerektiğini yineledi.

Zelenskiy, 22’sinde (yerel saatle) New York’ta Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir araya gelerek Rusya’ya yönelik ek yaptırımları ve Ukrayna’nın mali dayanıklılığını görüştü. Ukrayna Devlet Başkanlığı, tarafların yaptırım listelerinin genişletilmesi ve mali destek seçeneklerini ele aldığını açıkladı.

Aynı gün Zelenskiy, ABD senatörlerinden oluşan bir heyetle de Rusya’ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılmasını görüştü. Yeni bir yaptırım tedbiri hemen açıklanmadığı için açıklamalar, ‘gelirleri keserek müzakere baskısı oluşturma’ stratejisinin yeniden vurgulanması niteliği taşıdı.

Yaptırımların sıkılaştırılması çağrısının merkezinde Rusya’nın başlıca döviz gelir kaynakları olan petrol ve enerji ihracatı bulunuyor. Enerji satışlarından elde edilen gelirin azaltılmasıyla Rusya’nın savaşı sürdürme kapasitesine baskı yapılması hedefleniyor.

Avrupa Birliği (AB), temmuz ayında kabul ettiği Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketinde Rus petrolü fiyat tavanının otomatik olarak ayarlanmasının durdurulmasına ve gölge filoya dahil 41 geminin daha yaptırım listesine alınmasına karar verdi. Rusya ve Belarus’taki rafineri tesisleriyle bağlantılı 18 şirket ile 1 kişi de yaptırım kapsamına alındı. AB Konseyi, bu adımların Rusya’nın enerji gelirlerini ve savaşı sürdürme kapasitesini sınırlamayı amaçladığını açıkladı.

Finans sektöründe Rus bankaları ve finans kuruluşlarına yönelik varlık dondurma ve işlem kısıtlamaları genişletildi. Yaptırımların aşılmasında kullanılan 14 kripto varlık hizmet platformu da işlem kısıtlaması kapsamına alındı.

AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları kripto varlık kanallarına doğru genişlerken, uygulamalar yalnızca işlem taraflarının uyruğu veya bulunduğu ülkeye değil, sahiplik ve kontrol yapılarına ve üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirilen işlemlere de odaklanıyor. Amaç, kripto varlık hizmet sağlayıcıları üzerinden yaptırımların aşılması ihtimalini engellemek.

Gölge filo, Rus petrolünü taşımak veya yaptırımları aşmak için kullanılan gemi ağını ifade ediyor. AB, daha önce yaptırım uygulanan 632 gemiye 41 gemi eklerken, yakıt ikmali gibi destek hizmetleri sağlayan gemilere yönelik düzenlemelerin kapsamını da genişletti.

AB’nin gölge filoya destek veren gemileri de düzenleme kapsamına almasıyla, uygulamanın petrol taşımacılığı ve bağlantılı hizmetler üzerindeki etkisinin izlenmesi gerekecek.

Yaptırımların sıkılaştırılması çağrısı ateşkes görüşmeleriyle de bağlantılı. Zelenskiy, 22’sinde ABD Başkanı Donald Trump ile diplomatik temasların yeniden başlatılmasını ve kış öncesinde gerilimin azaltılması seçeneklerini görüştü.

Ukrayna Devlet Başkanlığı, Zelenskiy’nin Rusya’nın Ukrayna’nın enerji tesislerine saldırmaması halinde enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulmasını görüşmeye hazır olabileceğini belirttiğini aktardı. İki liderin görüşmesinde diplomatik temasların yeniden başlatılması ve kış öncesi destek seçenekleri de ele alındı.

Bununla birlikte, Rusya’nın gelirlerinin kesilmesinin doğrudan ateşkese yol açacağını kesin biçimde söylemek mümkün değil. Avrupa Komisyonu, petrol ithalatı yasağı ve fiyat tavanının Rusya’nın petrol gelirlerini azalttığını açıklasa da üçüncü ülkeler üzerinden işlemler ve yaptırımları aşma girişimleri sürüyor.

Yaptırımların gerçek etkisi, petrol fiyat tavanı ile gölge filo düzenlemelerinin Rusya’nın gelirlerini ne ölçüde azaltabileceğine bağlı. Finans kuruluşları ve kripto varlık hizmet platformları üzerinden gerçekleştirilen dolaylı işlemlerin ne ölçüde engellenebileceği de bir başka sorun olarak öne çıkıyor.

Yaptırımların küresel enerji arzı ve fiyatları üzerindeki etkisinin de izlenmesi gerekiyor. Rus petrolü ve doğal gaz arzına yönelik baskının piyasada arz endişelerine yol açması halinde, Rusya’nın gelirlerini kesme hedefi ile enerji piyasasındaki istikrar arasında gerilim artabilir.