Yeni Tayvan doları stablecoininde belirleyici konu ihraç düzenlemeleri

Yeni Tayvan doları stablecoinlerinin kamu blok zincirlerinden önce ihraççı yeterliliği ve rezerv varlık yönetimi gibi kurumsal düzenlemelerden etkilenmesi bekleniyor. Tayvan Merkez Bankası, ülkedeki ödeme araçlarının çeşitliliği nedeniyle bu stablecoinlerin ödeme sistemi üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağını ve Yeni Tayvan doları cinsinden kripto varlıklar için işlem aracı talebinin yüksek olmadığını açıkladı.

Tayvanlı blok zinciri gözlemcisi Chetan Yu (余哲安), Yeni Tayvan dolarının uluslararası bir para birimi olmadığını ve döviz düzenlemelerine tabi tutulduğunu belirterek kamu blok zincirlerinde ilk sırada kullanılmasını teşvik eden unsurların sınırlı olduğunu söyledi. Yu, dolar stablecoinlerinden farklı olarak Yeni Tayvan doları stablecoinlerinin yerel ödeme hizmetleriyle rekabet etme ihtimalinin daha yüksek olduğunu ifade etti.

Tayvan Merkez Bankası, 18 Eylül 2025'te yayımladığı belgede kredi kartları, banka kartları, banka mevduatları ve elektronik ödemeler dahil olmak üzere ülkede çok sayıda ödeme aracı bulunduğunu bildirdi. Banka ayrıca Yeni Tayvan doları cinsinden fiyatlanan kripto varlıkların az olması nedeniyle bu stablecoinlerin işlem aracı olarak kullanılmasına yönelik talebin de sınırlı olduğunu değerlendirdi.

Merkez bankası, Yeni Tayvan doları stablecoinlerinin elektronik ödeme araçlarına benzer nitelik taşıması nedeniyle yüzde 100 rezerv varlıkla desteklenmesi gerektiğini belirtti. Belirli bir büyüklüğün üzerinde ihraç yapılması halinde rezervlerin bir bölümünün merkez bankasında tutulması, kalan kısmın ise mevduat veya kısa vadeli tahvil gibi likit varlıklarda değerlendirilmesi önerildi.

İhraççıların sahiplerine herhangi bir biçimde faiz veya getiri sağlamasına izin verilmeyecek. Yeni Tayvan dolarının uluslararası bir para birimi olmadığı bir ortamda faiz de sunulmaması, bu varlıkları elde tutma teşvikini azaltabilir.

Rezerv varlık denetimi ve açıklamaları ile saklama kriterleri, Tayvan Finansal Denetim Komisyonu ve merkez bankası tarafından ikincil düzenlemelerde belirlenecek. Yu, ihraç şartlarını karşılayabilecek kuruluşların ülkedeki büyük bankalarla sınırlı kalabileceğini söyledi.

Tayvan'ın Kripto Varlık Hizmetleri Yasası, 30 Haziran 2026'da yasama organında üçüncü okumadan geçti. Yasada stablecoin ihraççılarının rezerv varlıklarını saklaması, bu varlıkları kendi malvarlıklarından ayırması ve Finansal Denetim Komisyonu ile merkez bankası arasındaki istişare süreci düzenlendi.

Tayvan Finansal Denetim Komisyonu, stablecoinleri kapsayan dokuz ikincil düzenlemenin en erken 2027'nin ilk çeyreğinde yürürlüğe girebileceğini açıkladı. Rezerv varlık denetimi, bilgi paylaşımı ve rezerv biriktirme yöntemlerine ilişkin ayrıntılar bu düzenlemelerde netleştirilecek.

Yu, stablecoinlerin kamu blok zincirlerine girip girmeyeceğinin yalnızca teknik performansla değerlendirilemeyeceğini söyledi. "Blok zincirinin hangi teknoloji altyapısını kullandığı önemli değil. Asıl mesele, blok zincirinin temsil ettiği siyasi kurumun işletmecilere ne gibi avantajlar sunduğudur" dedi. Bu değerlendirme, teknik özelliklerden çok kurumsal yapının belirleyici olabileceğine işaret ediyor.

Yu'nun açıklamasına göre kamu blok zinciri işletmecileri, düşük giriş engelleri ve yüksek birlikte çalışabilirlikten yararlanma konusunda avantajlı. Ancak kuralların açık ve denetimin sıkı olduğu finansal piyasalarda, kurumsal finans kuruluşlarının sahip olduğu yetkinlik ve yönetim kapasitesi daha önemli hale gelebilir.

Avrupa Merkez Bankası'nın yaklaşımı da kamu zincirlerinin tamamen dışlanmasından farklılık gösteriyor. Tayvan Merkez Bankası'nın belgesinde, Avrupa Merkez Bankası'nın finansal istikrarı ve euronun önemini dikkate aldığı belirtilirken, avro bölgesinin perakende merkez bankası dijital para birimi, düzenlemeye tabi euro stablecoinleri ve dağıtık defter teknolojisiyle sınır ötesi ödemeleri birlikte geliştirdiği aktarıldı.

Bu nedenle Avrupa'nın yaklaşımı, euro stablecoinlerini tamamen dışlamaktan çok düzenlenmemiş dolaşım biçimlerini sınırlamaya dayanıyor. Bu durum, stablecoinlerin kullandığı teknoloji kadar ihraççıları ve dolaşım yapısını yöneten düzenlemelerin de önemli olduğu görüşüyle örtüşüyor.

Mevduat tokenleri ile stablecoinlerin hukuki niteliği de farklı. Mevduat tokenleri banka mevduatı niteliğini koruduğu için faiz ödemesi ve mevduat sigortası kapsamına alınma imkanı bulunuyor. Stablecoinler ise Kripto Varlık Hizmetleri Yasası kapsamında kripto varlık olarak sınıflandırıldığından faiz ödemesi yasaklanıyor.

Tayvan Finansal Denetim Komisyonu'nun pilot uygulamaya izin verdiği mevduat tokenleri banka mevduatı kategorisinde faaliyet gösteriyor. Buna karşılık Yeni Tayvan doları stablecoinleri ayrı bir kripto varlık düzenlemesine tabi olacak. Bu nedenle ihraççı yeterliliği ve rezerv varlık yönetimi standartları temel gündem maddeleri olarak öne çıkıyor.

Yeni Tayvan doları stablecoinlerinin kamu blok zincirlerine girip girmeyeceği, Tayvanlı finansal otoritelerin hazırlayacağı ikincil düzenlemelerle netleşecek. Finansal Denetim Komisyonu ve merkez bankası, rezerv varlıklar ile rezerv biriktirme yöntemlerine ilişkin ayrıntılı kuralları istişare ederek belirleyecek.