İngiltere enflasyonu %3,8: Breeden, yüksek faizlerin uzun sürmesinin ekonomiye yük oluşturacağı uyarısında bulundu

İngiltere'de tüketici enflasyonu %2'lik hedefin üzerinde seyrederken, yüksek faizlerin gereğinden uzun süre korunmasının üretim ve istihdamı zayıflatabileceği uyarısı yapıldı. Öte yandan arz şokları ve şirketlerin fiyat artışları sürerse enflasyonun yüksek seviyelerde kalabileceği belirtildi.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) Finansal İstikrar Sorumlu Başkan Yardımcısı Sarah Breeden, 30 Eylül 2025'te Cardiff Business School'da yaptığı konuşmada, “Politikayı aşırı uzun süre sıkı tutmak üretim ve istihdam açısından maliyet yaratabilir ve enflasyonun hedefin altına inmesine yol açabilir” dedi. Breeden, para politikasının enflasyonu kontrol altına alma ile ekonomiyi koruma arasında denge kurması gerektiğini söyledi.

İngiltere'de Ağustos 2025 tüketici enflasyonu %3,8 ile BoE'nin %2'lik hedefinin üzerinde gerçekleşti. Breeden, Eylül ayında enflasyonun yaklaşık %4'e yükselebileceğini öngörürken, son artış eğiliminin ek fiyat baskılarına dönüştüğüne dair belirgin bir işaret bulunmadığını ifade etti.

Enflasyon artışının arkasında gıda ve enerji fiyatları ile düzenlemeye tabi fiyatlar gibi dış faktörler gösterildi. İş gücü piyasasının 2022'ye kıyasla gevşediği ve talebin zayıf olduğu, bu nedenle ücretler ile fiyatların birbirini tetiklediği 'ikinci tur etkilerin' güçlü biçimde ortaya çıkma ihtimalinin sınırlı kaldığı belirtildi.

Enflasyon riskleri tek yönlü değil. Yeni arz şokları veya şirketlerin maliyetleri fiyatlara yansıtmayı sürdürmesi halinde enflasyon beklenenden daha uzun süre yüksek kalabilir. Buna karşılık talebin hızla zayıflaması, enflasyon oranını hedefin altına çekebilir.

Breeden, mevcut enflasyon döneminin geçici bir 'sıçrama' mı yoksa kalıcı bir 'plato' mu olduğunun belirlenmesi gerektiğini söyledi. Bu değerlendirme, enflasyon artışının kalıcılığı izlenirken yüksek faizlerin ekonomi ve istihdam üzerindeki yükünün de hesaba katılması gerektiği anlamına geliyor.

BoE'nin para politikası yalnızca enflasyon görünümüne değil, ücret ve talep değişimlerine de bağlı. Enflasyonun hedefin üzerinde kalması sıkı para politikasının uzamasına yol açabilir. Ancak talebin zayıflaması, yüksek faizlerin ekonomik yavaşlamayı derinleştirme riskini artırabilir.

Hanehalklarının enflasyon endişesi de politika kararlarını zorlaştıran unsurlar arasında yer aldı. BoE ve Ipsos tarafından Ağustos 2025'te yapılan ankete göre, İngiltere'deki hanehalklarının bir yıl sonrası için beklediği enflasyonun medyanı %3,6 oldu.

Beş yıl sonrası enflasyon beklentisi ise %3,8 olarak kaydedildi. Bu sonuç, hanehalklarının orta ve uzun vadeli enflasyon beklentilerinin BoE'nin hedefinin üzerinde kaldığını gösterdi.

Enflasyonun daha hızlı yükselmesi halinde ekonominin güçlenmek yerine zayıflayacağını söyleyenlerin oranı %69 oldu. Zıt görüş bildirenlerin oranı ise %6'da kaldı. Bu tablo, enflasyon artışının hanehalklarının ekonomik değerlendirmeleri üzerinde de baskı oluşturduğuna işaret etti.

Enflasyon beklentilerinin yüksek kalması, şirketlerin fiyat belirleme kararlarını ve çalışanların ücret taleplerini etkileyebilir. Ancak Breeden, dönemin iş gücü piyasası ve talep koşullarına dayanarak ücretler ile fiyatların birbirini tetiklediği etkinin güçlü biçimde ortaya çıkma ihtimalinin sınırlı olduğunu söyledi.

BoE'nin dikkat çektiği temel konu, arz kaynaklı şoklarla talep zayıflığının aynı anda ortaya çıkabilmesi. Para politikasıyla doğrudan kontrol edilmesi zor olan gıda ve enerji fiyatları enflasyonu yukarı iterken, yüksek faizler tüketim ve istihdamı yavaşlatabilir.

Breeden'in açıklamaları, faiz artırımı veya indirimi yönünde alınmış bir karar anlamına gelmiyor. Breeden, enflasyonun beklenenden daha uzun süre yüksek kalma ihtimaliyle yüksek faizlerin uzamasının ekonomide yaratabileceği aşağı yönlü riskleri birlikte ortaya koydu.

Söz konusu konuşma 30 Eylül 2025'te Cardiff'te yapıldı. Konuşmanın ardından para politikasının yönünü kesinleştiren bir karar açıklanmış olmadı.