NIS, 30 Eylül öncesinde ABD işletme lisansını uzatmak için başvurdu

Sırbistan devlet petrol şirketi NIS, 30 Eylül’de sona erecek ABD işletme lisansının uzatılması için başvuruda bulundu. Rusya bağlantılı yüzde 56,15’lik hissenin Macaristan merkezli MOL’a devri sürerken, mülkiyet değişikliği tamamlanmadığı için rafineri operasyonları ve yakıt tedariki ABD’nin ek iznine bağlı durumda.

NIS, 24’ünde ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’ne (OFAC) 30 Eylül sonrasında da faaliyetlerini sürdürebilmek için yeni bir özel lisans başvurusu yaptığını açıkladı. Lisansın verilip verilmeyeceği ve süresi henüz netleşmedi.

Başvurunun merkezinde Sırbistan’daki Pançevo Rafinerisi’nin işletilmesi, ham petrol ithalatı ve ülke içi yakıt tedarikinin sürdürülmesi bulunuyor. Lisansın devam etmesi halinde NIS, yaptırım muafiyeti kapsamında rafineri faaliyetlerini ve Sırbistan’daki yakıt arzını sürdürebilecek.

Sırbistan Madencilik ve Enerji Bakanlığı, OFAC’ın 28 Ağustos’ta NIS’in işletme lisansını 30 Eylül’e kadar uzattığını bildirdi. Bakanlık, bu uzatma sayesinde Pançevo Rafinerisi’nin faaliyetleri ile yakıt tedarikinin sürdüğünü açıkladı.

NIS’in ABD yaptırımları kapsamına alınmasının arkasında, Rusya bağlantılı hissedarların çoğunluğu elinde tuttuğu mülkiyet yapısı bulunuyor. NIS yatırımcı bilgilerine göre 30 Haziran itibarıyla Gazprom Neft yüzde 44,85, JSC Intelligence ise yüzde 11,30 paya sahipti. Bu iki payın toplamı yüzde 56,15 olurken Sırbistan hükümetinin payı yüzde 29,87 seviyesindeydi.

Mülkiyet yapısını değiştirme çalışmaları bu yılın ocak ayında başladı. MOL, Gazprom Neft dahil Rusya bağlantılı yüzde 56,15’lik hisseyi devralmak üzere bağlayıcı bir ön anlaşma imzaladı. İşlemin tamamlanması için ilgili düzenleyici kurumların yanı sıra Sırbistan hükümeti ve OFAC’ın onayı gerekiyor.

MOL, işlemin NIS’in yönetim yapısını değiştirmeye yönelik olduğunu açıkladı. Ancak ön anlaşmanın imzalanması, hisse devrinin veya işlemin kapanışının tamamlandığı anlamına gelmiyor.

MOL, mart ayında da satın alma görüşmelerini ve işlem belgelerinin hazırlanmasını sürdürebilmek için OFAC’tan izin aldı. Söz konusu izin, müzakere süresini 22 Mayıs’a kadar uzatıyordu.

Sırbistan hükümeti, ağustos ayındaki lisans uzatımı sırasında NIS, MOL ve Gazprom Neft arasındaki görüşmelerin son aşamaya geldiğini açıkladı. Hükümet, yakıt tedariki korunurken NIS meselesine uzun vadeli çözüm arandığını belirtti.

NIS ve Sırbistan Madencilik ve Enerji Bakanlığı, OFAC’ın özel lisansı kapsamında rafineri faaliyetlerinin, ham petrol ithalatının ve ülke içi yakıt tedarikinin sürdüğünü ayrı ayrı açıkladı.

Gelişme, yaptırım onay süreci ile enerji tedarik zincirinin kesiştiği bir örnek oluşturuyor. NIS’in rafineri ve yakıt tedarikini sürdürmesi, Sırbistan hükümetinin iç enerji arzında kesinti yaşanmasını önlemesi, MOL’un ise hisse devrini tamamlamak için düzenleyici onayları alması gerekiyor.

Kamuya açık sosyal medya tepkilerinde, lisans uzatımının yakıt tedarikindeki kesintiyi önleyen kısa vadeli bir adım olduğu değerlendirmesiyle, tekrarlanan ertelemelerin enerji tedarik zincirini çeşitlendirmenin sınırlarını gösterdiği yönündeki eleştiriler birlikte yer aldı. Ancak bu tepkiler Reddit’teki kamuya açık paylaşımlara dayanıyor ve piyasanın resmi görüşü olarak değerlendirilemez.

Gelişme ile kripto para veya blok zinciri sektörü arasında doğrudan bir bağlantı doğrulanmadı. Temel başlıklar ABD yaptırımları, Rusya bağlantılı hisseler, Sırbistan’ın enerji arzı ve MOL’un satın alma onay süreci.

Önümüzdeki dönemde OFAC’ın yeni özel lisansı verip vermeyeceği ve lisansın süresi izlenecek. Bunun yanında MOL’un NIS hisselerini devralması için gereken onaylar, nihai hisse satış sözleşmesinin imzalanması ve işlemin kapanıp kapanmayacağı da önem taşıyor.

NIS, hisse devri tamamlanana kadar ABD işletme lisansının uzatılmasına bağlı kalacak. Yeni lisans verilmemesi veya işlemin gecikmesi halinde Pançevo Rafinerisi’nin faaliyetleri ile Sırbistan’daki yakıt tedarikine etkisi ek bir tartışma konusu olacak.