BIP138 taslağı yayımlandı: xpub ve şifreli yedek ele geçirilirse cüzdan yapısı açığa çıkabilir

Bitcoin(BTC) çoklu imzalı cüzdanların kurtarma bilgilerini şifreli biçimde saklamayı öngören BIP138 taslağı yayımlandı. Taslak, yalnızca seed ifadesiyle kurtarılması zor olan cüzdan yapılandırma bilgilerini tamamlıyor. Ancak yedekte kullanılan xpub ile şifreli dosyayı birlikte ele geçiren bir sunucu cüzdanın yapısını görebilir.

BIP138, 21 Eylül 2026'da Bitcoin İyileştirme Önerileri deposuna taslak olarak eklendi. BIP138 belgesi, önerinin durumunu ‘Draft’ olarak gösteriyor. Bu nedenle öneri henüz Bitcoin ağ kurallarını değiştiren veya mevcut cüzdanlara otomatik olarak uygulanan bir standart değil.

Temel konu, çoklu imzalı cüzdanların kurtarma bilgilerinin tek bir seed ifadesinden ibaret olmaması. Seed, imza sahiplerinden birinin özel anahtarını yeniden oluşturabilir. Ancak descriptor kaybedilirse cüzdanın hangi açık anahtarlar, script'ler ve harcama koşullarıyla oluşturulduğu geri getirilemeyebilir.

Descriptor, cüzdanın hangi açık anahtarları ve script'leri izleyeceğini ve varlıkların hangi koşullarda kullanılabileceğini kaydeden yapılandırma bilgisidir. Seed'den daha uzun olduğu için kâğıt veya metal üzerine kaydedilmesi zordur. Düz metin olarak çevrim içi depolamaya yüklenmesi halinde açık anahtarlar ve script yapısı açığa çıkabilir.

BIP138, descriptor, cüzdan politikası ve etiketler gibi açık bilgileri şifreleme kapsamına alacak şekilde tasarlandı. Özel anahtar verileri ise kapsam dışında bırakılıyor. Belgede şifreleme yöntemi olarak ChaCha20-Poly1305 öneriliyor.

Şifre çözme yetkisi, descriptor içinde yer alan belirli açık anahtarlardan türetiliyor. Her imza sahibinin xpub'sine sahip olan kişi, seed ifadesi veya özel anahtar olmadan yedek dosyasındaki descriptor ile cüzdan politikasını geri getirebilir.

xpub tek başına Bitcoin harcamaya izin vermez. xpub, alt açık anahtarları ve adresleri türetmeye yarayan genişletilmiş bir açık anahtardır; işlem imzalamak için gereken özel anahtarı sağlamaz.

Sorun, xpub bilgisinin yalnızca cüzdan kullanıcısında bulunmayabilmesi. Bazı tek imzalı cüzdanlar adres üretmek için hesap xpub'sini sunucuya gönderebilir. Bu xpub, çoklu imzalı descriptor'daki anahtarlardan biri olarak yeniden kullanılır ve sunucu şifreli yedek dosyasını da elde ederse yedeğin şifresini çözebilir.

Bu durumda açığa çıkan bilgiler arasında açık anahtarlar, script yapısı ve katılımcı sayısı gibi cüzdan meta verileri bulunur. Sunucu, varlıkları doğrudan taşımasını sağlayacak imza yetkisine sahip olmaz. Ancak cüzdanın yapısını ve adres akışını anlamaya yarayan bilgiler ortaya çıkabilir.

BIP138, blok zincirinde doğrudan görünen açık anahtarların şifre çözme anahtarı olarak kullanılmasını sınırlandırıyor. xpub'nin kök açık anahtarı doğrudan harcama için kullanılırsa, işlemleri izleyen üçüncü kişiler şifre çözme değerini hesaplayabilir.

Bu doğrultuda taslak, türetme yolu veya joker karakter içeren xpub'lere izin verirken bare xpub'leri ve doğrudan açık anahtar biçimlerini dışarıda bırakıyor. Amaç, şifre çözme anahtarının zincir üzerinde açığa çıkabileceği yolları azaltmak.

Açık teknik tartışmalarda şifre çözme yetkisinin çoklu imza koşullarıyla eşleştirilmesi gerektiği de savunuldu. Delving Bitcoin tartışmasında, k-of-n çoklu imza yapısında gizli değerin birden fazla parçaya ayrılması ve şifre çözme için k adet xpub'nin gerekli olması amacıyla Shamir gizli paylaşım yönteminin kullanılması önerildi.

Bu yöntem, tek bir xpub açığa çıksa bile yedeğin tamamının açılamaması avantajını sağlıyor. Ancak kurtarma sürecini karmaşıklaştırıyor. BIP138 tasarımcıları ise karmaşık cüzdan politikaları ve zaman kilitlerini desteklemek için tek xpub ile şifre çözme yönteminin daha genel olabileceğini savundu.

BIP138'e şu anda açık bir Rust uygulaması bağlı bulunuyor. Ancak Liana cüzdanının kullandığı ilk yedek formatı mevcut BIP138 formatıyla uyumlu değil. Cüzdan yazılımı bu formatı destekleyene kadar mevcut yedeklerin otomatik olarak bu standarda dönüştürülmesi veya kurtarılması da mümkün değil.

BIP138'in Bitcoin fiyatı ya da borsalara fon giriş ve çıkışları üzerindeki etkisi henüz doğrulanmadı. Taslak, hemen uygulanacak bir ağ değişikliğinden çok, çoklu imza kullanıcılarının seed ile cüzdan yapılandırma bilgilerini ayrı ayrı yönetmesini standartlaştırmaya yönelik bir güvenlik tasarımı niteliğinde.

Kripto varlıkların öz saklama kapsamının özel anahtar bulundurmaktan cüzdan yapısı ve kurtarma bilgilerinin yönetimine doğru genişlemesi, daha önce yayımlanan öz saklama tartışmalarıyla da örtüşüyor. Çoklu imza kullanıcılarının seed'in yanı sıra descriptor ve cüzdan politikasının saklanıp saklanmadığını, her xpub'nin dışarıya gönderilme geçmişini ve kullandıkları cüzdanın BIP138 desteğini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.