Haberler 
Coin Bilgisi 
Hakkımızda 
ABD Senatörü Elizabeth Warren ve Demokrat senatörler, Meta($META), Alphabet($GOOGL), Amazon($AMZN) ve Microsoft($MSFT) şirketlerinden yapay zekâ ve veri merkezlerine yönelik vergi indirimleri ile lobi faaliyetlerine ilişkin bilgi istedi. Dört şirketin vergi avantajlarının toplam büyüklüğü ve gelecekteki vergi düzenlemelerinin nasıl değişeceği henüz netleşmedi.
Warren, Tina Smith ve Jeff Merkley, 27’sinde dört şirketin üst yöneticilerine mektup göndererek 2025’te yürürlüğe giren One Big Beautiful Bill Act kapsamında kullanılan vergi indirimleri, indirim kalemleri ve yasanın kabulünden önceki lobi faaliyetlerine ilişkin belgelerin 12 Ekim’e kadar sunulmasını istedi. Şirketler ve Beyaz Saray konuya ilişkin hemen açıklama yapmadı.
Senatörler, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarındaki genişlemenin elektrik faturalarındaki artış, istihdam kaybı ve siber saldırı risklerini artırdığını savundu. Şirketlerin yapay zekâ altyapısı yatırımlarını vergi desteğiyle finanse etmesi halinde elektrik şebekesi maliyetleri ve vergi geliri kaybının hanelerle vergi mükelleflerine aktarılabileceği belirtildi.
Tartışmanın odağındaki yasa, uygun sermaye harcamalarının anında gider yazılmasını ve yurt içi araştırma-geliştirme harcamalarına yönelik indirimi genişletti. ABD Hazine Bakanlığı ve İç Gelir İdaresi (IRS), 19 Ocak 2025’ten sonra edinilen uygun amortismana tabi varlıklara kalıcı yüzde 100 ek ilk yıl amortisman indirimi uygulanacağını açıkladı.
Yüzde 100 ek ilk yıl amortisman indirimi, uygun varlığın edinildiği ilk vergi yılında varlık maliyetinin tamamının ek olarak düşülmesine izin veriyor. Veri merkezi inşası ile sunucu ve ağ ekipmanlarına yüksek yatırım yapan şirketler başlangıçtaki vergilendirilebilir gelirlerini azaltabilir. Ancak şirketlerin gerçek vergi yükündeki değişim yatırım büyüklüğü, vergi zararları ve yurt dışı gelir yapısına göre farklılaşabilir.
ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), yasanın etkisiyle ABD’deki kurumlar vergisi gelirlerinin 2025’te 452 milyar dolardan (yaklaşık 613 trilyon won) 2026’da 404 milyar dolara (yaklaşık 548 trilyon won) gerileyeceğini öngördü. CBO, sermaye harcamaları ile yurt içi araştırma-geliştirme harcamalarının anında indirilmesini vergi geliri düşüşünün nedenleri arasında gösterdi.
CBO, bazı indirimlerin vergiyi kalıcı olarak ortadan kaldırmak yerine indirimin uygulanma zamanını öne çekebileceğini belirtti. Şirketlerin gerçek vergi yükü; muhasebe kayıtlarındaki kurumlar vergisi gideri, nakit ödenen vergi ve federal, eyalet ya da yurt dışı vergilerin hangi ölçütlerle hesaplandığına göre değişebilir.
Şirketlerin açıkladığı veriler de aynı ölçütlere dayanmıyor. Meta, 2025’te sermaye harcamalarının 72,22 milyar dolar (yaklaşık 97,9 trilyon won), nakit olarak ödediği gelir vergisinin ise 7,58 milyar dolar (yaklaşık 10,3 trilyon won) olduğunu bildirdi. Sermaye harcamalarının tamamı yapay zekâ veya veri merkezlerine yönlendirilmiş değil.
Amazon, ABD ve yurt dışındaki gelir vergileri için nakit ödemelerinin 2024’te 12,3 milyar dolardan (yaklaşık 16,7 trilyon won) 2025’te 8,3 milyar dolara (yaklaşık 11,3 trilyon won) gerilediğini açıkladı. Bu rakam federal vergilerin yanı sıra eyalet ve yurt dışı vergilerini de içeriyor. Dolayısıyla Warren ve diğer senatörlerin gündeme getirdiği federal vergi rakamıyla aynı ölçüte dayanmıyor.
Soruşturma, vergi avantajlarının büyüklüğünün yanı sıra yapay zekâ altyapısının maliyetini kimin üstleneceği tartışmasını da yeniden gündeme getirdi. Temsilciler Meclisi, 16’sında 100 MW’ın üzerinde elektrik talebi olan veri merkezlerinin üretim, iletim ve dağıtım altyapısı maliyetlerini üstlenmesini sağlayacak standartları eyalet yönetimlerinin değerlendirmesini öngören Ratepayer Protection Act’i 417’ye karşı 3 oyla kabul etti.
Demokrat Senatör Martin Heinrich, yüksek elektrik talep eden şirketlerin şebeke genişletme maliyetlerini doğrudan üstlenmesi gerektiğini belirterek tasarının 17’sinde Senato’da hızla geçirilmesini engelledi. Heinrich’in ofisi, yalnızca gönüllü standartların tüketicileri yeterince korumayacağı görüşünde. Yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik maliyetlerini kimin üstleneceğine ilişkin tartışma daha önce de Big Tech şirketlerinin şebeke maliyetlerini üstlenme taahhütleriyle gündeme gelmişti.
Warren’ın ekibi, yapay zekâ şirketleri ve veri merkezlerine sağlanan vergi desteğinin federal vergi gelirleri ile hane elektrik faturaları üzerindeki etkisinin incelenmesi gerektiğini savunuyor. Warren, 2026’nın mayıs ayında yapay zekâ şirketleri ve veri merkezlerinin vergilendirilmesi gerektiğini savunan bir makale de yayımladı.
Cumhuriyetçiler, Demokratları veri merkezlerinin elektrik maliyetlerini sınırlayan yasayı engellemekle eleştirdi. Heinrich ise veri merkezlerinin şebeke genişletme maliyetlerini yeterince üstlenmemesi halinde bu yükün tüketicilere aktarılabileceğini söyledi.
ABD’deki aktif BT kapasitesi 기준ine göre AWS, Meta ve Microsoft başlıca veri merkezi işletmecileri arasında yer alırken Google Cloud ilk 10’da sınıflandırıldı. Ancak şirketlerin sıralaması araştırma ölçütleri ve hesaplama tarihine göre değişebilir.
Şirketlerin sunacağı belgeler, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarında uygulanan indirimleri ve yasanın kabulünden önce yürütülen lobi faaliyetlerini incelemek için kullanılacak.
Senato’daki soruşturmanın vergi yasasında değişikliğe veya şirketlere yönelik vergi indirimlerinin kaldırılmasına yol açıp açmayacağı henüz belli değil. Warren ve diğer senatörlerin talep ettiği belgeler için son tarih 12 Ekim.
Yorum 0