Haberler 
Coin Bilgisi 
Hakkımızda 
Kaldıraç oranı (LR) ile Basel III çıktı tabanı (OF), bazı durumlarda aynı bankanın sermaye gereksinimini artırabiliyor ancak birbirinin yerini tutmuyor. Çıktı tabanı nihai seviye olan %72,5'e tamamen uygulandığında, ilgili verileri açıklayan 13 küresel sistemik öneme sahip bankadan (G-SIB) 6'sının OF kısıtlamasıyla karşılaşacağı hesaplandı.
Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Finansal İstikrar Enstitüsü (FSI), 28'inde yayımladığı 'Kaldıraç oranı ve çıktı tabanı: Tamamlayıcılık ve örtüşme' başlıklı raporda bu değerlendirmeye yer verdi. Rapor Patrizia Baudino, Jonathan Beissinger, Renzo Corrias ve Fernando Restoy tarafından hazırlandı. BIS, 2014-2025 döneminde 29 G-SIB'in kamuya açıkladığı verilere dayanarak risk bazlı sermaye gereksinimleri ile LR ve OF'nin bankaların toplam sermaye gereksinimleri üzerindeki etkisini analiz etti.
Analiz, LR'nin en güçlü sermaye kısıtlaması olarak işlediği bankaların oranının, risk ağırlıklı varlık (RWA) yoğunluğunun genel olarak azaldığı dönemde önemli ölçüde arttığını gösterdi. Ancak en güçlü kısıtlamanın tek bir düzenlemeyle sabitlenmediği görüldü. Yıllık veriler temelinde incelenen bankalar aynı dönemde LR kısıtlaması ile risk bazlı kısıtlama arasında 55 kez geçiş yaptı.
OF'nin etkisi, aşamalı uygulamanın tamamlanmasıyla artabilir. Kanada, Avrupa Birliği, Japonya ve İsviçre merkezli G-SIB'ler arasından OF verilerini açıklayan 13 banka, 2025 sonu itibarıyla geçiş dönemi kuralları nedeniyle doğrudan OF kısıtlamasına tabi değildi. Ancak OF nihai seviye olan %72,5'e tamamen uygulandığında 6 bankanın OF kısıtlamasıyla karşılaşacağı hesaplandı.
OF, iç modellerle hesaplanan RWA'nın standart yaklaşım kullanılarak hesaplanan RWA'nın %72,5'inin altına düşmesini engelleyen bir mekanizma olarak işliyor. İç modellere dayalı risk ağırlığı hesaplamalarındaki aşırı oynaklığı sınırlamayı ve bankalar arasındaki sermaye oranlarının karşılaştırılabilirliğini artırmayı amaçlıyor. Basel Çerçevesi, OF uygulama seviyesinin 2023'te %50'den 2028'de %72,5'e kademeli olarak yükseltilmesini öngörüyor.
LR, risk ağırlıklarını kullanmadan toplam risk tutarına kıyasla Tier 1 sermaye oranını yönetiyor. Basel III kapsamındaki asgari LR oranı %3. Amaç, risk ölçümlerinin gözden kaçırabileceği aşırı borçlanmayı sınırlayarak finansal kriz sonrasında sistem genelinde yaşanabilecek ani kaldıraç azaltma riskini düşürmek.
Her iki mekanizma da RWA'nın gerçek risk tutarına kıyasla aşırı düşük hesaplandığı durumlara karşı kullanılıyor ancak işlevleri farklı. LR, toplam büyüklük temelinde aşırı kaldıracı sınırlarken OF, iç modellerin standart yaklaşımdan daha düşük RWA hesaplamasından kaynaklanan oynaklığı kontrol ediyor. BIS, mekanizmalardan biri kaldırıldığında diğerinin her zaman aynı sonucu yeniden üretemeyeceği sonucuna vardı.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), LR ve OF'yi risk bazlı sermaye gereksinimlerini tamamlayan, birbirinden ayrı güvenlik mekanizmaları olarak değerlendiriyor. ECB, OF'nin iç modellere dayalı RWA oynaklığını azalttığını, LR'nin ise sistem genelinde aşırı kaldıraç azaltma riskini düşürdüğünü belirtti. Buna karşılık Avrupa Bankacılık Federasyonu (EBF), LR, OF ve Pillar 2 gereksinimlerinin aynı anda uygulanmasının düzenleyici örtüşmeyi ve sermaye yönetimi üzerindeki kısıtlamaları artırabileceğini savundu.
Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA), OF'nin uygulanmasıyla iç model kullanan bankaların standart yaklaşım kapsamında yeni bir raporlama sistemi kurması gerekeceğini ve bunun önemli bir uyum yükü yaratabileceğini belirtti.
Basel Komitesi'nin 2025 sonundaki verilerine göre, nihai Basel III kuralları tamamen uygulandığında Group 1 bankalarının Tier 1 asgari sermaye gereksinimi ortalama %2,2 artacak. Risk bazlı gereksinimler içinde OF'nin etkisi %1,9'luk artış faktörü olarak hesaplanırken LR gereksinimi 1,0 puanlık düşüş faktörü olarak etkili oldu. BIS'in bu analizi 29 G-SIB'in kamuya açık verilerine dayandığından, sonuçların bankacılık sektörünün tamamına veya Türkiye'deki finans kuruluşlarına doğrudan uygulanıp uygulanamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Yorum 0