2.000 MW fazla elektrik Pakistan'da Bitcoin madenciliği ve yapay zekâya ayrıldı

Pakistan hükümeti, 2.000 MW fazla elektrik kapasitesini Bitcoin(BTC) madenciliği ve yapay zekâ veri merkezlerine tahsis etti. Lahor’daki bir çöp sahasından yakalanan metan gazının Bitcoin madenciliğinde kullanılacağına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Pakistan hükümeti, Mayıs 2025’te ilk aşama kapsamında 2.000 MW fazla elektriğin Bitcoin madenciliği ve yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılacağını açıkladı. Plan, atıl üretim kapasitesinden gelir elde edilmesini ve dijital altyapı yatırımlarının çekilmesini amaçlıyor. Açıklama Pakistan Radyosu’nda yayımlandı.

Planı Pakistan Kripto Konseyi (PCC) yürütüyor. Ancak madencilik tesislerinin gerçek kapasitesi, elektrik tedarikinin ne zaman başlayacağı, katılımcı işletmeler ve uygulanacak tarifeler açıklanmadı.

Ayrı bir projede, Lahor’daki Mehmood Booti çöp sahasında metan yakalama ve karbon kredisi çalışmaları yürütülüyor. Pakistan İklim Değişikliği ve Çevre Bakanlığı, Ravi Kentsel Gelişim İdaresi’nin (RUDA) 43 dönümlük çöp sahasını rehabilite etme projesine 5 milyar Pakistan rupisi (yaklaşık 18 milyon dolar ve yaklaşık 24,5 milyar won) ayrılacağını açıkladı.

Proje 2026-2040 döneminde yürütülecek. Çöp gazının yakalanması, sızıntı suyu arıtımı, ağaçlandırma ve güneş enerjisi üretimi yoluyla yaklaşık 934.740 doğrulanmış karbon kredisi ihraç edilmesi hedefleniyor. Pakistan İklim Değişikliği ve Çevre Bakanlığı, projeyi Paris Anlaşması’nın 6. maddesi kapsamındaki bir karbon denkleştirme projesi olarak tanımladı.

RUDA, Mehmood Booti çöp sahasında metanı yakalayıp yakmayı, ayrıca güneş enerjisi üretimi ve kent ormanı oluşturmayı planlıyor. RUDA’nın resmi proje açıklamasında metan yakalama ve yakma ile güneş enerjisi planları yer alıyor. Ancak üretilen elektriğin Bitcoin madenciliği cihazlarına sağlanacağı belirtilmiyor.

Bu nedenle, kamuya açık bilgiler temelinde çöp sahası metanıyla Bitcoin madenciliği yapılacağını kesin olarak söylemek mümkün değil. Fazla elektrik kullanım planı ile Mehmood Booti çöp sahası rehabilitasyon projesi, atıl kaynakları enerjiye ve gelire dönüştürme hedefini paylaşıyor. Ancak iki projenin tek bir tesis veya işletmeci altında birleştirildiğine ilişkin açıklama bulunmuyor.

2026’da yayımlanan Carbon Balance and Management araştırması, Pakistan’ın atık sektörünün ülkenin sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturduğunu, çöp sahası metanının ise atık sektörü emisyonlarının yaklaşık yüzde 73’ünü meydana getirdiğini analiz etti. Araştırmacılar, Lahor’daki Mehmood Booti ve Lakodair çöp sahalarında uzun vadeli metan yakalama altyapısına ihtiyaç olduğunu belirtti. Araştırma, metan yakalama ve atıktan enerji üretiminin gerekliliğine dikkat çekti ancak Bitcoin madenciliği tesislerine bağlantıyı kesinleşmiş bir proje olarak sunmadı.

Bitcoin madenciliğinin ekonomik uygulanabilirliği elektrik maliyetlerine, cihaz verimliliğine ve elektrik tedarik koşullarına bağlı olarak değişiyor.

Pakistan’ın 2.000 MW tahsis planı sosyal medyada da tartışıldı. Bazı kullanıcılar, haneler ve sanayi için elektrik kıtlığı yaşanırken madenciliğe büyük miktarda elektrik ayrılmasının uygun olup olmadığını sorguladı. Bazı kullanıcılar elektriğin önce imalat sektörüne veya konutlara tahsis edilmesi gerektiğini savundu. Bu tepkiler resmi bir politika değerlendirmesi niteliği taşımıyor.

Öte yandan çöp sahası metanının elektrik üretiminde kullanılması ve ardından madencilik cihazlarının çalıştırılması modeli yurt dışında daha önce tartışıldı. Ancak Pakistan’da böyle bir tesisin inşa edildiğine veya Mehmood Booti ile Lakodair projelerinin PCC’nin madencilik planına entegre edildiğine ilişkin resmi açıklama bulunmuyor.

Pakistan hükümetinin elektrik tahsisine ilişkin açıklaması doğrulandı. Buna karşın 2.000 MW’ın tamamının ne zaman fiilen sağlanacağı, madencilik tesislerinin kapasitesi, işletmeci seçimi ve elektrik tedarikinin başlangıç tarihi açıklanmadı.

Mehmood Booti projesinin resmi hedefi karbon kredisi ihraç etmek ve çevreyi iyileştirmek. Metan yakalama tesislerinin üreteceği elektrik miktarı, madencilik cihazlarına bağlantı kurulup kurulmayacağı, ilgili izinler ve projenin ekonomik uygulanabilirliği için ek açıklamalar gerekiyor.

Gelişme, Pakistan’ın kripto para işletmeleri için bir düzenleyici çerçeve oluşturma çabalarıyla da örtüşüyor. Ancak yalnızca elektrik tahsisi açıklamasına dayanarak madencilik faaliyetlerinin ticari olarak başladığı veya çöp sahası enerji projesiyle birleştiği sonucuna varılamaz.

Önümüzdeki dönemde 2.000 MW’ın gerçek tedarik koşulları, katılımcı işletmeler ve Mehmood Booti çöp sahasındaki enerji üretim tesislerinin işletim modeli takip edilecek. Pakistan’ın iki projeyi ayrı yürütüp yürütmeyeceği veya bunları tek bir Bitcoin madenciliği modeli altında birleştirip birleştirmeyeceği sonraki açıklamalarda netleşecek.