Tokenlaştırılmış hisse işlemlerinin yaklaşık %80’i 1 hisseden az; SEC hak farklarını açıkladı

Uluslararası Para Fonu (IMF) analizine göre tokenlaştırılmış hisse işlemlerinin yaklaşık %80’i bir hisseden küçük miktarlarda gerçekleşti. Buna rağmen tokenlaştırılmış piyasadaki likidite geleneksel piyasanın altında kaldı. Kesirli işlem olanağı, işlemler birden fazla platforma dağıldığında fiyat oluşumundaki kısıtları ortadan kaldırmıyor.

IMF, Ekim 2026’da yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu’na (GFSR) ilişkin analizinde tokenlaştırılmış piyasanın hâlâ küçük ve parçalı olduğunu bildirdi. Kuruma göre bu piyasadaki oynaklık da geleneksel piyasalardan daha yüksek.

Tokenlaştırılmış menkul kıymetler, hisse senetleri gibi finansal varlıkların mülkiyet ve transfer kayıtlarını blokzincire bağlayan ürünlerdir. Tokenlar kesirli miktarlara bölünebilse de bu, piyasada yeterli alım ve satım hacmi bulunduğu anlamına gelmiyor.

IMF’nin hesapladığı bir hisseden küçük işlemlerin oranı, kesirli alım satımın kullanıldığını gösteriyor. Ancak işlem miktarının küçük olması tek başına tokenlaştırılmış piyasada yeterli likidite oluştuğunu kanıtlamıyor.

Likidite, bir varlığın fiyatında büyük bir değişikliğe yol açmadan alınıp satılabilme derecesidir. İşlem yerleri ve blokzincir ağları birbirinden ayrıldığında alım ve satım emirleri farklı platformlara dağılabilir. Bu durum verimli fiyat oluşumunu zorlaştırabilir.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) Şirket Finansmanı, Yatırım Yönetimi ve İşlem Piyasaları birimleri, Ocak 2026’da yayımladıkları tokenlaştırılmış menkul kıymetler açıklamasında, ihraççının doğrudan tokenlaştırdığı menkul kıymetlerle üçüncü tarafların başka şirketlerin menkul kıymetlerini tokenlaştırdığı ürünleri birbirinden ayırdı.

Aynı şirketteki hisseleri temsil eden tokenların hukuki hakları, ihraççıya ve ürünün yapısına göre değişebilir. SEC, üçüncü tarafça ihraç edilen tokenların dayanak hisselerin mülkiyetini veya hissedar haklarını garanti etmeyebileceğini belirtti.

Token sahipleri, dayanak hisseyi elinde bulunduranlarda bulunmayan üçüncü tarafın iflas riskine de maruz kalabilir. Yatırımcıların ihraç koşullarında, asıl hisse senedinin mülkiyetinin nerede kaydedildiğini ve temettü ile oy hakkının token sahiplerine bağlanıp bağlanmadığını kontrol etmesi gerekiyor.

TokenPost daha önce Ondo Stocks ile Binance bStocks’un varlık büyüklüklerini ve işlem yapılarını karşılaştırarak ürünler arasındaki farkları ele almıştı. Token işlemlerinin kayıtlarıyla dayanak hisselerin mülkiyetini ve hissedar haklarını ayrı ayrı incelemek gerekiyor.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), 2025 yıllık ekonomik raporunda tokenlaştırılmış merkez bankası rezervleriyle ticari banka parasını ve finansal varlıkları tek bir defterde birleştiren bir model önerdi. Bu tasarım, tokenlaştırılmış piyasalarda menkul kıymetle ödemenin birlikte aktarılmasını sağlamayı amaçlıyor.

Menkul kıymet devriyle ödemenin eş zamanlı gerçekleşmesi, taraflardan birinin önce yükümlülüğünü yerine getirmesi riskini ve işlem sonrası kayıtları karşılaştırma ihtiyacını azaltabilir. Ancak BIS’in önerisi bir tasarım; tüm piyasalarda hâlihazırda uygulanan bir yöntem değil.

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), Haziran 2025 tarihli raporunda, aynı yıl 31 Mayıs itibarıyla AB’nin Dağıtık Defter Teknolojisi (DLT) pilot rejimi kapsamında izin verilen piyasa altyapısı sayısının üç olduğunu ve fiilî işlemlerin sınırlı kaldığını bildirdi.

ESMA, pilot altyapılarla mevcut merkezi saklama kuruluşları ve ödeme sistemleri arasındaki bağlantıların yetersiz olduğunu, merkez bankası parasıyla ödemenin de çözülmesi gereken konular arasında bulunduğunu kaydetti. TokenPost daha önce ESMA’nın tokenlaştırılmış hisselerde likiditenin dağılmasına ve ödeme kısıtlarına ilişkin değerlendirmelerini ele almıştı.

Singapur Para Otoritesi Başkanı Chia Der Jiun, Ekim 2026’daki konuşmasında “Geleceğin tek bir küresel defterden oluşması düşük bir olasılık” dedi. Birden fazla defter ve platformun bir arada bulunabileceğini belirten bu değerlendirme, ortak standartlara ve birlikte çalışabilirliğe duyulan ihtiyaca işaret ediyor.

IMF de tokenlaştırılmış platformların birbirinden kopuk likidite havuzları olarak kalmaması için birbirine bağlanması gerektiğini belirtti. Tokenlaştırılmış piyasalarda varlık haklarını, işlem fiyatlarını ve ödeme durumlarını platformlar arasında ilişkilendirme konusu gündemdeki yerini koruyor.