Finansal kriz için yüzde 40 olasılık, yapay zekâ hisseleri için düşüş tahmini değil

Kredi ve varlık fiyatlarının önceki üç yılda birlikte hızlı yükseldiği durumlarda, izleyen üç yıl içinde finansal krize girme olasılığı geçmiş verilerde yaklaşık yüzde 40 olarak ölçüldü. Bu oran, ABD’de yapay zekâ hisselerinin ara seçimlerden sonra düşme olasılığı anlamına gelmiyor.

Journal of Finance dergisinde 2022’de yayımlanan bir araştırma, farklı ülkelerin geçmiş finansal kriz verilerini inceledi. Araştırmacılar, kredi ve varlık fiyatlarının birlikte hızlı yükselmesiyle sonraki dönemde finansal krize girilmesi arasındaki ilişkiye baktı.

Araştırmada her iki göstergenin de hızlı yükseldiği durumlarda üç yıl içinde finansal krize girme olasılığı yaklaşık yüzde 40 olarak hesaplandı. İki göstergenin de yüksek olmadığı olağan dönemlerde bu oran yaklaşık yüzde 7 olarak verildi.

Analizde 1950-2016 döneminde 42 ülkeden alınan veriler kullanıldı. Dolayısıyla yüzde 40, belirli bir ülkedeki yapay zekâ yatırımları ya da 2026 ABD piyasası için hesaplanmış bir oran değil.

Araştırma, finansal krize girilip girilmediğini ölçtü. Belirli bir borsa endeksinin düşüş oranını veya yapay zekâ sektöründeki kayıpların büyüklüğünü tahmin etmedi; ara seçim sonrasındaki dönemi de incelemedi.

İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), Temmuz 2026 tarihli finansal istikrar raporunda yapay zekâ şirketlerinin hisse değerlerindeki artışı, piyasanın bazı şirketlerde yoğunlaşmasını ve dış borçlanmanın genişlemesini risk unsurları olarak değerlendirdi. Raporda, yapay zekâ şirketlerinin finansman kaynaklarının halka açık piyasalar ve özel kredi gibi kanallara yayılması da ele alındı.

Rapor, yapay zekâ yatırımlarındaki artışın finans piyasaları ve şirketlerin finansmanıyla nasıl bağlantı kurduğunu inceledi. TokenPost da daha önce yapay zekâ veri merkezi projelerinin bölge sakinlerinin tepkisiyle karşılaştığı bir vakayı haberleştirmişti.

İngiltere Merkez Bankası, yapay zekânın üretkenliği ve kârlılığına ilişkin beklentilerin zayıfladığı varsayımıyla ABD borsasının altı çeyrek boyunca yüzde 45 düşmesini öngören bir senaryoyu analiz etti. Bu oran beklenen bir düşüş değil, finansal sistemin şoklara dayanıklılığını değerlendirmek için oluşturulan varsayımsal bir senaryoydu.

Bu senaryoda İngiltere’nin GSYH’si 2,2 yüzde puan geriledi. İngiltere Merkez Bankası, ülkedeki bankacılık sektörünün önceki stres testlerinde dayanıklılık gösterdiğini belirtti.

London Stock Exchange Group (LSEG), 21 Ekim tarihli analizinde yapay zekâ altyapısının finansmanını, birden fazla şirket ve sözleşmenin iç içe geçtiği bir finans ağı olarak tanımladı. Analizin yaklaşımına göre bu yapı, yalnızca şirketler arasındaki basit bir para döngüsü olarak değerlendirilemez.

LSEG, finansal yapı karmaşıklaştıkça fonları ve riskleri nihai olarak kimin üstlendiğini belirlemenin zorlaşabileceğine dikkat çekti. Analiz, yapay zekâ altyapısı yatırımlarıyla borçlanmanın farklı şirketler ve finansman kanalları üzerinden birbirine bağlanmasına odaklandı.

Bununla birlikte LSEG, kamuya açık verilerde 2008 finansal krizinde kayıpları büyüten türden karmaşık türev zincirlerinin veya bankaların geniş çaplı kredi risklerinin görülmediğini değerlendirdi. Böylece analiz, finans ağının karmaşıklığını risk olarak ele alırken mevcut yapının geçmişteki krizle aynı olduğunu ileri sürmedi.

Kripto varlık sektörüyle bağlantılı örneklerden biri, geçmişte Bitcoin madenciliği yapan TeraWulf’un (WULF) yapay zekâ veri merkezi kurulumlarına katılması oldu. Bu örnek, şirketin faaliyet alanının yapay zekâ altyapısına uzandığını gösteriyor.

LSEG analizi bu ticari bağlantıyı ele aldı; Bitcoin (BTC) fiyatı veya kripto varlık piyasasındaki düşüşün boyutuna ilişkin hesaplama yapmadı. Araştırmadaki yüzde 40, geçmiş koşullarda finansal krize girme olasılığını; İngiltere Merkez Bankası’nın yüzde 45’i ise şoklara dayanıklılığı incelemek için kurduğu borsa düşüşü senaryosunu ifade ediyor.