Ukrayna Merkez Bankası 10225-д sayılı tasarıda değişiklik istedi; komite kabulü önerdi

Ukrayna Merkez Bankası (National Bank of Ukraine, NBU), 10225-д sayılı kripto varlık yasa tasarısının mevcut metnine karşı çıkarak değişiklik istedi. Yurt dışında ihraç edilen varlıkların denetimi ve işlem platformu işletmecilerinin lisanslanma biçimi başlıca anlaşmazlık konuları.

NBU, 4 Kasım'da yayımladığı açıklamada Avrupa Birliği'nin (AB) kripto varlık düzenleme çerçevesi MiCA, uluslararası standartlar ve Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tavsiyeleri doğrultusunda piyasanın düzenlenmesini desteklediğini bildirdi. Ancak parlamentonun ikinci okuma için hazırladığı metinde çalışma görüşmelerindeki temel uzlaşmaların yer almadığını belirterek, yasa hazırlık sürecine katılan tüm tarafların dahil olduğu yeni bir değerlendirme istedi.

NBU, nihai metni 3 Kasım'ın geç saatlerinde aldığını, vali yardımcısının ertesi gün komite toplantısında kaygılarını dile getirdiğini açıkladı. Banka, metnin yasa hazırlık sürecindeki kurumlar ve piyasa temsilcileriyle birlikte incelenmesini talep etti.

İlk anlaşmazlık konusu, yurt dışında ihraç edilen kripto varlıklar. NBU, ihraç edildikleri ülkelerde yeterli denetime tabi olmayan varlıkların elektronik para gibi kullanılabileceğini ve Ukrayna piyasasına girebileceğini belirtti.

Bankaya göre bu varlıklar para egemenliği, para politikasının aktarımı, ödeme altyapısı ve finansal istikrar açısından risk oluşturabilir. NBU, söz konusu varlıkların riskini doğrudan değerlendirme ve gerekirse Ukrayna'daki dolaşımlarını kısıtlama yetkisi istedi.

Yabancı kripto varlıklara uygulanacak basitleştirilmiş piyasaya giriş prosedürü de tartışma yarattı. NBU, bu prosedürün yabancı varlıkların Ukrayna'da ihraç edilen benzer varlıklar için geçerli şartları aşmasına imkân verebileceğini savundu.

NBU, düzenleme farklılıklarının bazı varlıkların yeterli denetim dışında kalacağı bir alan yaratabileceğini değerlendirdi. Bu, bankanın olası düzenleyici risklere ilişkin görüşü.

İşlem platformu işletmecilerinin lisanslanmasında işletmeci sayısına sınır getirilmesi konusunda uzlaşma sağlandı. NBU, başlangıçta şartları karşılayan işletmeci sayısının kısıtlanmamasını tercih ettiğini, ancak ilk aşamada rekabetçi bir süreçle seçilecek üç tüzel kişiyle sınırlama önerisini kabul ettiğini bildirdi.

NBU, Ukrayna Ulusal Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun (National Securities and Stock Market Commission, NSSMC) komiteye sunduğu tavsiye metninde ilk beş yıl için işletmeci sayısının belirtilmediğini ve karar yetkisinin NSSMC'ye bırakıldığını ileri sürdü. Banka ayrıca işletmeci seçiminde tekel ve yolsuzluk risklerini azaltacak açık ve şeffaf ölçütler istedi.

Ukrayna Parlamentosu Finans, Vergi ve Gümrük Politikası Komitesi, 4 Kasım'da tasarının ikinci okumaya alınmasını ve genel kurulda kabul edilmesini parlamentoya tavsiye etti. Bu, komitenin tavsiyesi; tasarının genel kurulda nihai olarak kabul edildiği anlamına gelmiyor.

Tasarı, kripto varlık piyasasının işleyiş kurallarını, düzenleyici kurumların yetkilerini, piyasa katılımcılarının şartlarını ve işlemlerin vergilendirilmesini kapsıyor. NSSMC, tüketiciyi koruma önlemlerinin de metinde yer aldığını belirtti.

NSSMC, 5 Kasım'da tasarıyı ve komite tavsiyesini desteklediğini açıkladı. Komisyona göre yasal düzenleme olmadan işlemlerin sürmesi, varlık sahipleri, işletmeler ve devlet için riskleri artırıyor.

İki kurum kripto varlıkların düzenlenmesini desteklese de mevcut metnin nasıl ele alınacağı ve denetim ile lisanslama yetkilerinin nasıl dağıtılacağı konusunda farklı görüşte. NBU mevcut tasarıda değişiklik istedi; NSSMC ise tasarıya ve komite tavsiyesine destek verdi.

IMF, Şubat 2026 tarihli raporunda parlamentoda bekleyen kripto varlık tasarısına ilişkin olarak düzenleyici kurumlar arasındaki görev dağılımının, hizmet sağlayıcıların lisanslanması ve piyasaya erişim kurallarının, sermaye akımlarının yönetiminin ve AB standartlarıyla uyumun geliştirilmesi gerektiğini yazdı. Bu değerlendirme, kasım ayındaki nihai metne ilişkin IMF görüşü değil, daha önce belirtilen kurumsal iyileştirme alanlarıydı.

Parlamento kayıtlarına göre tasarı 24 Nisan 2025'te kayda alındı ve aynı yıl 3 Eylül'de ilk okumada temel metin olarak kabul edildi. 5 Kasım itibarıyla tasarının durumu, ikinci okumaya hazırlık aşamasında olarak listeleniyor.