Uluslararası veri akışının %99’dan fazlası denizaltı kablolarından geçiyor; Kızıldeniz arızası bazı bölgelerde kaliteyi düşürdü

Uluslararası veri akışının %99’dan fazlası denizaltı kablolarından taşınıyor. 2025’te Kızıldeniz’de yaşanan kablo arızası sırasında Pakistan’ın bazı bölgelerinde ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) telekomünikasyon ağlarında trafik ve iletişim kalitesi düştü.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), 2025 Küresel Bağlantılılık Raporu’nda uluslararası veri akışının %99’dan fazlasının denizaltı kabloları üzerinden taşındığını belirtti. Bu oran, sınırları aşan verileri ifade ediyor; ülke içi iletişimin veya dünya genelindeki toplam internet kullanımının payı değil. Uluslararası bağlantı ağı denizaltı ve karasal kablolardan oluşuyor. Uydu ağları ve alternatif güzergâhlar da arıza sırasında bağlantının sürdürülmesine yardımcı oluyor.

Tata Communications (TATACOMM) Küresel Ağ Hizmetleri Bölümü Başkan Yardımcısı Kapil Kumar Jain, 6’sında saat 07.00’de (KST) yayımlanan Fortune yazısında “Bulut denizin altında başlar” diye yazdı. Jain, yapay zekâ veri merkezlerinin genişlemesi tartışılırken denizaltı kabloları ile karasal ağların dayanıklılığının da ele alınması gerektiğini savundu.

Jain, yazısında 400 Gbps’yi temel hız, 800 Gbps’yi ise yükselişte olan yeni bir aktarım hızı olarak sundu. Ancak ITU’nun yapay zekâ ve bağlantılılık raporunda bulut tabanlı yapay zekâ uygulamaları için 10–100 Gbps, karmaşık üretken yapay zekâ ve bilgisayarlı görü uygulamaları içinse 100–800 Gbps’nin üzerinde bant genişliği gerekebileceği belirtiliyor. Bu nedenle 400 Gbps’yi sektör genelinde kabul görmüş bir ölçüt olarak sunmak yerine Jain’in görüşüyle rapordaki aralığı birbirinden ayırmak gerekiyor.

Yazıda aktarılan anket Tata Communications’ın sponsorluğunda, Bloomberg Media Studios tarafından hazırlandı ve üst düzey 501 yöneticiyi kapsadı. Ankete katılan şirket yöneticilerinin %77’si yapay zekâyı yönetim kurulu düzeyinde öncelik olarak gördüğünü, %65’i ise mevcut veya geliştirilmekte olan altyapısının yapay zekâ kaynaklı veri talebini karşılamadığını söyledi. Anket sonuçları, telekomünikasyon ağı yatırımlarını savunan bir şirketin sponsorluğunda yapılan araştırma olduğu dikkate alınarak değerlendirilmeli.

Cloudflare (NET), Eylül 2025’te Kızıldeniz’deki denizaltı kablosu arızası sırasında Pakistan’ın Sindh ve Pencap bölgelerindeki internet trafiğinin %25–30 azaldığını kaydetti. BAE operatörü du’nun medyan bant genişliği saniyede 25 megabitten en düşük 9,8 megabite geriledi; medyan gecikme de 30 milisaniyeden 60 milisaniyenin üzerine çıktı. Bunlar Cloudflare’ın 2025’in üçüncü çeyreğine ilişkin arıza analizinde yer alan bölge ve ağ bazlı gözlemler.

Kablo hasarı tüm internet hizmetlerinin kesilmesi anlamına gelmiyor. Veri başka denizaltı kabloları veya karasal ağlar üzerinden yönlendirilebiliyor; ancak alternatif güzergâhların kapasitesi ve uzunluğu, bağlantı hızını ve yanıt süresini değiştirebiliyor.

Mart 2024’te Batı Afrika’da dört denizaltı kablosunda sorun yaşandı. Cloudflare, Afrika’daki 13 ülkede internet kesintileri gözlemledi. Şirketin analizi, Microsoft Azure’ın Güney Afrika bölgesinde desteklediği kapasitede de düşüş kaydetti.

Aynı yıl Doğu Afrika’da yaşanan kablo hasarını inceleyen Internet Society, alternatif denizaltı ve karasal güzergâhlar ile yerel internet değişim noktalarının çalışması sayesinde ülkelerin tamamen bağlantısız kalmadığını belirtti. Bulgular, Internet Society’nin Doğu Afrika raporunda yer aldı. Arızanın etkisi, hasar gören kablonun yanı sıra alternatif güzergâhların nasıl çalıştığına da bağlı.

Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN), 16 Ocak 2026’da denizaltı kablosu onarımları için gereken izinlerin mümkün olduğunda 7–10 iş günü içinde işleme alınmasını tavsiye eden bir kılavuz kabul etti. Kılavuz hukuken bağlayıcı değil; onarım çalışmalarının bu süre içinde tamamlanmasını da şart koşmuyor. Düzenleme, birden fazla ülkede izin sürecinden geçmesi gereken kablo onarımlarını ele alıyor.

ITU, Uluslararası Kablo Koruma Komitesi’nin (ICPC) verilerine atıfla 2025’te dünya genelinde 170’ten fazla denizaltı kablosu onarımı yapıldığını bildirdi. Bu sayı onarım adedini gösteriyor; hizmet kesintilerinin veya etkilenen kullanıcıların sayısını değil. Veriler, ITU’nun denizaltı kablolarının dayanıklılığına ilişkin çalışmasında yer aldı.

Kripto varlık alanında yayımlanan bir araştırma, kablo arızalarının Bitcoin (BTC) düğümlerinin bağlantısını nasıl etkilediğini inceledi. Şubat 2026’da yayımlanan arXiv araştırma özeti, 2014–2025 arasında doğrulanan 68 kablo arızasının %87’sinde düğümler üzerindeki etkinin %5’in altında kaldığını bildirdi.

Araştırma yalnızca Bitcoin düğümlerinin bağlantısını ele aldı. Borsalara erişim, işlemlerin gerçekleşmesi veya fiyatlar üzerindeki etkileri ölçmedi.