Ethereum’da 30 günlük yakım, yeni arzın yalnızca %3,2’sinde kaldı

Ethereum’un son 30 gündeki yakım miktarı, aynı dönemdeki yeni arzın yaklaşık %3,2’sinde kaldı. Yeni arz yakımı aştığı için bu dönemde toplam arz arttı.

Odaily’de 11 Kasım saat 21.30’da (Kore saatiyle) yayımlanan Biteye analizinde son 30 günlük veriler ele alındı. Analiz, 8 Kasım 2026’ya kadar yakılan toplam miktarı yaklaşık 19.200 ETH olarak hesapladı.

Ethereum’da 2022 yılı boyunca yaklaşık 1,48 milyon ETH yakıldı. 2026 verisi yıl başından 8 Kasım’a kadar olan dönemi kapsarken 2022 verisi yılın tamamına ait; bu nedenle iki dönemin uzunluğu farklı.

Ethereum, işlem doğrulayıcılarına ödül olarak yeni coin çıkarırken işlemlerin temel ücretini yakıyor. 2021’de yürürlüğe giren EIP-1559 temel ücretin yakılmasını öngördü. 2022’de iş ispatından hisse ispatına geçilen “The Merge” sonrasında yeni arz miktarı önemli ölçüde azaldı.

Biteye, son dönemdeki yakım düşüşünün arka planında layer 2 ağlarının yaygınlaşması ve gas ücretlerinin gerilemesi olduğunu belirtti. İşlemlerin temel ücreti düştüğünde yakılan miktar da azalabiliyor.

Ethereum’u “ultrasound money” olarak adlandıran tez, ağ kullanımı arttığında ücret yakımının yeni arzı aşabileceği ve böylece toplam arzın düşebileceği fikrine dayanıyor. Son veriler, tartışmanın yakım mekanizmasının devam edip etmeyeceğinden çok değişken işlem ücretlerinin Ethereum’un değeri için istikrarlı bir dayanak sayılıp sayılamayacağı üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor.

Biteye’nin aktardığına göre Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, 8 Kasım’da X’teki paylaşımında “Ücret yakımı uzun süre yeni arzın %10’unun altında kalsa bile hayal kırıklığına kapılmaya gerek yok” diye yazdı. Buterin ayrıca EIP-1559’un korunması gerektiğini savundu. Bu yaklaşım, yakım miktarından çok ağın temel özelliklerine odaklanıyor.

Buterin’e göre yakımı artırmak amacıyla ücretleri yüksek tutmak Ethereum’un merkeziyetsizliğine ve uzun vadeli gelişimine zarar verebilir. Yakım miktarını artırmak tek başına ağın değerini yükseltmeye yetmiyor.

Yakımın yüksek olduğu dönemlerde NFT işlemleri dahil kripto para piyasasındaki spekülatif hareketlilik ücretleri artırdı. Biteye’nin analizine göre piyasa hareketliliği azaldığında ücretler ve yakım miktarı da düşebiliyor; bu nedenle yakımı uzun süre devam edecek bir nakit akışı olarak değerlendirmek zor.

Biteye, yıllık yakım miktarını bir iskonto oranına bölerek token değerini hesaplayan bir modeli de inceledi. Yılda 1 milyar doların (yaklaşık 1,337 trilyon won) yakıldığı ve iskonto oranının %4 olduğu varsayımında teorik değer 25 milyar dolar (yaklaşık 33,425 trilyon won) oluyor.

2022’de yakılan yaklaşık 1,48 milyon ETH’nin değeri 3,6 milyar dolar (yaklaşık 4,8132 trilyon won) olarak hesaplandı. 8 Kasım 2026’ya kadar yakılan yaklaşık 19.200 ETH’nin değeri ise 43 milyon dolar (yaklaşık 57,5 milyar won) oldu. Bu miktarın yıllıklandırılmış yakım karşılığı yaklaşık 50 milyon dolar (yaklaşık 66,9 milyar won). Yıllıklandırılmış tutara %4 iskonto oranı uygulandığında teorik değer 1,25 milyar dolar (yaklaşık 1,6713 trilyon won) olarak hesaplanıyor.

Biteye, aynı tarihte Ethereum’un piyasa değerini yaklaşık 270 milyar dolar (yaklaşık 361 trilyon won) olarak verdi. Piyasa değeri ile yakım tutarına dayalı teorik değer arasında 200 kattan fazla fark bulunuyor. Analiz, bu farkın piyasa değerini yalnızca yakım miktarıyla açıklayan modelin sınırlarını ortaya koyduğunu belirtiyor.

Ağlarda oluşan ekonomik değerin tamamı yakım olarak ortaya çıkmıyor. Solana’da (SOL) öncelik ücretleri doğrulayıcılara ödenirken Tron’da (TRX) kaynak kiralama gelirleri stake katılımcılarına getiri sağlayabiliyor. Bu farklılıklar, ağların değerini yalnızca yakım miktarına bakarak karşılaştırmayı zorlaştırıyor.

Bitcoin’in (BTC) toplam arzı yaklaşık 21 milyonla sınırlı ve madencilik ödülü yaklaşık dört yılda bir azalıyor. Ethereum’un sabit bir arz üst sınırı bulunmuyor; protokol güncellemeleriyle arz kuralları değiştirilebiliyor. Bu nedenle arz kurallarına uzun vadeli güven, Ethereum’un değer saklama tezi açısından bir soru işareti olarak kalıyor. Buna karşılık piyasa değerinin teminat varlığına, değişim aracına ve finansal altyapının yerel varlığına yönelik talebi de yansıtabileceği görüşü bulunuyor.

TokenPost daha önce Ethereum’un değer saklama tezini L1 ücret talebiyle birlikte ele alan Ignas’ın görüşünü aktarmıştı. Buterin, Ethereum’un değer temelinde merkeziyetsizlik, sansüre direnç, açıklık, gizlilik ve güvenliğin bulunduğunu belirtiyor. Ayrıca yapay zekâ çağında tek bir aktörün kontrol etmediği ve güvenilir biçimde çalışan sistemlerin değerinin artabileceğini düşünüyor.