Hindistan Merkez Bankası’ndan Stablecoin Uyarısı: ‘Finansal İstikrarı Tehdit Ediyor’

Hindistan Merkez Bankası’ndan Stablecoin Kullanımına Sert Uyarı: “Finansal İstikrarı Tehdit Ediyor”

24’ünde (yerel saatle), Hindistan Merkez Bankası(RBI), özel sektör tarafından çıkarılan ‘stablecoin’lerin finansal sistemi istikrarsızlaştırabileceği uyarısında bulunarak dikkatleri üzerine çekti. Banka, bu risklerin önlenebilmesi adına merkez bankası dijital para biriminin (CBDC) gerekliliğinin daha da ön plana çıktığını belirtti. Bu mesaj, RBI’ın yayımladığı son Finansal İstikrar Raporu aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

Raporda, stablecoin’lerin özellikle ekonomik kriz zamanlarında sistemik riski büyütebilecek bir finansal zayıflık içerdiği ifade edildi. Ayrıca, stablecoin’lerin sayısının ve kullanım alanlarının artmasıyla birlikte, bunların geleneksel finansa nasıl entegre oldukları da inceleme altına alındı.

RBI, CBDC’yi finansal sistemin bütünlüğünü sağlayacak ve ‘para birliğini’ sürdürecek tek yasal dijital araç olarak tanımladı. Stablecoin’lerle kıyaslandığında, CBDC’lerin devlet tarafından doğrudan çıkarıldığı ve bu nedenle daha fazla güven sağladığı belirtildi. Stablecoin'lerin ise piyasa stresi altında hızlı değer kaybı yaşayabilecek *kırılgan* bir yapıda olduğu vurgulandı.

Hindistan Merkez Bankası bu konuda yalnızca ulusal değil, küresel bir iş birliğinin gerekli olduğunu savunarak diğer ülkelerin düzenleyici kurumlarına da çağrıda bulundu. Raporda, "stablecoin'ler sermaye kontrollerini aşma, kara para aklama veya banka mevduatlarında kaçış gibi durumlara neden olabilir" ifadesi yer aldı.

2025 yılı sonu itibarıyla küresel stablecoin piyasa büyüklüğünün 300 milyar doları (yaklaşık 434 trilyon Hint rupisi) aştığına dikkat çeken rapor, söz konusu ürünlerin çoğunlukla Amerika Doları'na endeksli olduğunu ve yalnızca birkaç büyük şirketin piyasaya egemen olduğunu ortaya koydu. Bu durumun piyasa üzerindeki bir ‘konsantre baskı’ oluşmasına yol açtığı ve olası krizlerde zincirleme likidite sorunlarını tetikleyebileceği belirtildi.

Hindistan Merkez Bankası’nın çözüm olarak sunduğu merkez bankası dijital parası, yalnızca hızlı ödeme ve anlık takas işlevleri sunmakla kalmayıp, aynı zamanda ‘programlanabilir para’ gibi yenilikleri de barındırıyor. Üstelik devlet kontrolünde olması sayesinde para politikası üzerindeki egemenlik korunuyor ve finansal istikrar riske atılmıyor.

Rapor ayrıca, stablecoin’lerin tekil paraya dönüşme potansiyelini eleştirerek, bunun bir ülkenin para biriminin ‘tekil değişim birimi’ olarak kabul edilme ilkesini bozabileceği uyarısında bulundu. Bu, finansal sistemin temel taşlarından biri olan ‘paranın birliği’ ilkesinin zedelenmesine neden olabilir.

Diğer yandan Hindistan’daki finansal göstergelerin genel olarak güçlü olduğunu belirten RBI, yerli talep artışı, düşük enflasyon ve bankaların güçlü sermaye oranları sayesinde sistemin sağlıklı seyrettiğini açıkladı. Ancak teminatsız bireysel krediler, fintech odaklı finansman modelleri ve mikro finans sektöründe artan risk işaretleri dolayısıyla daha dikkatli bir takip gerektiği kaydedildi.

Raporda son olarak, CBDC girişimlerinin dünya genelinde hala erken aşamada olduğu belirtildi. Sadece sınırlı sayıda ülkenin resmi olarak kullanıma geçebildiği, çoğunun ise hala araştırma veya pilot test süreçlerinde olduğu bilgisi paylaşıldı. Bu durum, ülkelerin dijital para altyapısı kurarken hem teknik yeterliliklerini geliştirmeleri hem de düzenleyici politikalarını hazırlamaları gerektiğini ortaya koyuyor.

‘stablecoin’, ‘CBDC’, ‘Hindistan Merkez Bankası’, ‘finansal istikrar’, ‘dijital para’ gibi anahtar kelimeler haber boyunca hem başlangıçta hem de sonuç kısmında dengeli şekilde kullanılmıştır.