Web3 projelerinin %99'u gelir üretmiyor: Sektörde zombi krizi

Tiger Research tarafından yayımlanan son rapora göre, Web3 ekosistemindeki projelerin yüzde 99'u *gerçek gelir* üretmeden ‘zombi’ durumda faaliyet göstermeye devam ediyor. Bu projeler büyük ölçüde ellerindeki token'lara ya da erken aşama yatırımlara dayanarak ayakta kalıyor ancak düzenli maaş ve sunucu giderleri gibi sabit maliyetleri karşılamakta artık zorlanıyorlar. Herhangi bir gelir yaratmadan sürdürülen bu ‘runway’ süresi sona erdiğinde ise bu projeler sessizce piyasadan siliniyor.

Bu durum, rapora göre yapısal bir sorun olarak sürekli tekrarlanıyor. Birçok Web3 projesi, sürdürülebilir gelir modeli oluşturmak yerine erken dönem pazarlama faaliyetleriyle dikkat çekici bir vizyon sunarak token satışına ve borsa listelenmesine odaklanıyor. Fakat ürün tamamlanmadan yapılan bu yüksek değerleme, projelere zamanla *engel* teşkil ediyor. Tiger Research’e göre, projeler kısa vadeli yatırımcı ilgisi toplamak için pazarlamaya kaynaklarını tüketirken ürünün rekabet gücünü artıracak yapıları ihmal ediyor ve sonunda piyasadan çekilmek zorunda kalıyorlar.

Özellikle token listelemeye dayalı yapılar, projelerin uzun vadeli yaşama şansını *zayıflatıyor*. Birçok girişim, reel ürün geliştirmek yerine fon toplama ve kurucuların ‘exit’ stratejisine yöneliyor. Bu noktada, raporda iki büyük çaplı Web3 oyun projesi örnek gösteriliyor: Bunlardan biri, ürün başarısından bağımsız şekilde token satıp gelir elde ederken, diğeri satıştan kaçınıp yalnızca geliştirme sürecine odaklandığı için maddi kaynak yetersizliğinden iflas etmiş. Analiz, Web3’ün genel yapısının yatırımcı fedakârlığına dayalı olduğunu vurguluyor.

Gerçekten gelir elde eden az sayıdaki proje, diğerlerinden *net şekilde* ayrılıyor. Örneğin Hyperliquid ve Pump.fun gibi yenilikçi projeler, ortalama 1 ila 17 arasında PER (fiyat-kazanç oranı) ile işlem görüyor. Bu oran, ABD’nin önde gelen S&P 500 endeksindeki ortalama 31 PER’den oldukça düşük. Bu durum da bu projelerin aslında *düşük değerli* olduğunu, yani yatırım açısından daha ‘ucuz’ olduğunu gösteriyor. Tiger Research, bu tespitle gelir üretebilen sadece yüzde 1’lik bir kesimin şirket değerini temellendirebildiğini, kalan büyük kısmın ise hiçbir somut temele dayanmadığını belirtiyor.

Sonuç olarak, Web3 evrenindeki büyük çoğunluk, bir iş modeli yerine bir fon sağlama düzeni üzerine kurulu. Bu nedenle bu projelerin *sürdürülebilirlikleri* giderek zayıflıyor. Ürün ya da hizmet üretmeden milyonlarca liralık pazarlama bütçeleri harcanan sistem, yatırımcı güvenini aşındırırken tüm sektörün temellerini tehdit ediyor. Tiger Research, bu döngüyü kırmak için geliştirmeye dayalı uzun vadeli planlamanın ve işlevsel değerlere göre yapılan analizlerin yerleşmesi gerektiğini vurguluyor.