Güney Kore Yüksek Mahkemesi’nden emsal karar: Bitcoin(BTC) artık resmi olarak ‘mülk’ sayılıyor

Güney Kore Yüksek Mahkemesi’nden kripto tarihine geçecek karar: Kripto varlıklar cezai işlemle resmen ‘mala eşdeğer’

Güney Kore Yüksek Mahkemesi, Bitcoin(BTC) gibi kripto paraların yerel borsalarda saklansa dahi ceza soruşturmalarında yasal olarak ‘mala eşdeğer’ görülerek el konulabileceğine karar verdi. 11’inde verilen bu karar, sanal varlıkların hukuki statüsüne dair tartışmalar içinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Yerel medya kuruluşlarının bildirdiğine göre, Yüksek Mahkeme 2. Dairesi, bir sanığın kripto hesaplarına el konulmasına karşı açtığı davayı reddetti. Olay, 2020’de kara para aklama şüphesiyle başlatılan bir soruşturma sırasında polislerin sanığın hesabındaki 55,6 BTC’ye (dönemin yaklaşık 600 milyon Güney Kore wonu) el koymasıyla başladı. Sanık, Bitcoin’in fiziksel bir eşya olmadığını ve dolayısıyla ceza yasalarına göre bir “mülk” olarak değerlendirilemeyeceğini savunmuştu. Ancak hem alt mahkemeler hem de Yüksek Mahkeme bu iddiayı reddetti.

Yüksek Mahkeme kararında, Bitcoin’in bağımsız şekilde işlem görebilmesi ve ekonomik değere sahip olması nedeniyle, mevcut ceza yargılaması kurallarına göre ‘mala eşdeğer’ kabul edilebileceği belirtildi. Mahkeme ayrıca 2018’de Bitcoin’in devlet tarafından müsadere edilebileceğine yönelik kararı ile 2021’de sanal varlıkların dolandırıcılık davalarında taşınabilir ekonomik hak olarak değerlendirilebileceğine dair içtihatları birleştirerek yeni bir hukuki çerçeve oluşturdu. Özellikle ‘özel anahtarlar’ yoluyla kullanıcıların üzerinde gerçek kontrol sahibi olduklarına dikkat çekilerek, kripto borsa hesaplarındaki varlıklara el koymanın hukuka uygunluğu açıkça vurgulandı.

Finans otoriteleri yeni döneme hazırlanıyor: Önceden hesap dondurma sistemi yolda

Yüksek Mahkeme’nin verdiği bu kritik karar, ülkenin mali düzenleyicilerinin hayata geçirmeye hazırlandığı ‘önceden hesap dondurma sistemi’ne ilişkin çalışmaları da hızlandırmış görünüyor. Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC), Kasım ayında yaptığı açıklamada şüpheli işlemlerde kripto paraların izini kaybettirmeden önce hesapların geçici olarak dondurulmasına olanak tanıyacak yeni bir sistemin planlandığını duyurmuştu.

Hâlihazırdaki mevzuat, yargı sürecinde mahkeme kararı gerektirdiği için zaman alıyor ve bu süreçte yasadışı gelirler özel cüzdanlara ya da yurtdışı borsalara transfer edilebiliyor. Komisyon, bu sistemin sermaye piyasalarında zaten uygulandığını söylüyor. Örneğin, Eylül 2023’te 1 trilyon won’luk bir hisse manipülasyonu davasında, 75 hesabı dondurarak yaklaşık 400 milyar won’luk fon akışını engellemişlerdi.

FSC yetkilileri, “Sanal varlıklar regülasyon dışında kalırsa gizlenmeleri çok daha kolaylaşıyor. Bu yüzden etkin bir dondurma sistemi elzem.” ifadelerini kullanarak düzenleme ihtiyacının altını çizdi. Ancak bazı uzmanlara göre söz konusu sistem, kara para aklamayla mücadele yükümlülüğü ile malvarlığına hukuka aykırı müdahale arasındaki sınırı bulanıklaştırabilir. Temmuz 2023’te yürürlüğe giren Kripto Varlık Kullanıcılarını Koruma Yasası, borsaların şüpheli hareketleri bildirme yükümlülüğünü artırmış olsa da, doğrudan hesap dondurma yetkisi henüz tanınmış değil.

Korbit’e 273 milyar won ceza: Büyük cezalar ve incelemeler devam ediyor

Yapılan hukuki düzenlemeler ışığında, düzenleyici kurumların kripto borsalarına yönelik yaptırımları da ivme kazanmış durumda. Aralık 2023’te Finansal Bilgi Analiz Dairesi (FIU), yerli kripto borsası Korbit’e kara para aklamayla mücadele yükümlülüklerini ihlal ettiği gerekçesiyle 273 milyar won (yaklaşık 200 milyon dolar) idari para cezası verdi. Daha önce Upbit ise 352 milyar won’luk bir cezayla karşı karşıya kalmıştı.

Finans yetkilileri; Bithumb, Coinone ve GOPAX dahil olmak üzere diğer büyük borsalar üzerinde de detaylı denetimlerin sürdüğünü ve toplam yaptırımların trilyon won seviyesine ulaşabileceğini belirtti.

Hukukçular bu gelişmeleri, soruşturmalarda belirsizlikleri azaltacak olumlu adımlar olarak yorumluyor. Bir kripto hukuk uzmanı, Chosun Ilbo’ya verdiği demeçte “Bu karar, ‘borsa içindeki kripto paralara da soruşturma kapsamında el konulabileceği’ yönünde net bir içtihat sundu. Böylece uygulamadaki karmaşalar önemli ölçüde azalacaktır.” yorumunu yaptı.

Kore, hem düzenleme hem entegrasyon politikalarını eş zamanlı yürütüyor

Güney Kore hükümeti, kripto paralara yönelik yalnızca cezai tedbirler almakla kalmıyor, aynı zamanda bu varlıkların resmî piyasa yapısına dahil edilmesini de teşvik ediyor. Kore Borsası(KRX) Başkanı Jeong Eun-bo kısa süre önce yaptığı açıklamada, kripto para ETF’lerinin listelenmesi ve 24 saat işlem yapabilecek platformların geliştirilmesinin aktif şekilde değerlendirildiğini söyledi.

Buna ek olarak, hükümet geçen yıl, kripto şirketlerine yatırım yapılmasını engelleyen 7 yıllık yasağı kaldırmıştı. Böylece girişim sermayesi şirketlerinin sektöre dahil olmasının önü açılmış oldu.

Ceza hukukunda kripto varlıkların artık açıkça ‘mülk’ kabul edilmesiyle birlikte, emniyet birimleri daha sonuç odaklı adımlar atabilirken, sektör için de ciddi bir kurumsallaşma süreci başlıyor. Bu gelişmenin, yatırım kararlarından sözleşme ilişkilerine kadar birçok alanda kripto varlık tabanlı haklar konusunda da belirleyici etkiler yaratması bekleniyor.