Standard Chartered: Stabil kripto paralar bankalardan 500 milyar dolar çekebilir

Stabil kripto paraların geleneksel finans sistemini sessizce sarsmaya başladığı uyarısında bulunan Standard Chartered, yayınladığı son raporda bu dijital varlıkların geleneksel bankalardan giderek daha fazla para çektiğini vurguladı. Bloomberg tarafından 24’ünde (yerel saatle) aktarılan bilgilere göre, banka bu eğilimin sürmesi hâlinde önümüzdeki birkaç yıl içinde bankacılık sisteminden yaklaşık 500 milyar dolar (yaklaşık 660 trilyon Kore wonu veya 715,5 trilyon TL) çıkış yaşanabileceğini belirtiyor.

Raporda, stabil kripto paraların ‘dolar destekli’ olmalarının sağladığı güven ile yaygınlaştığı ve sistematik şekilde banka mevduatlarını zorladığı kaydedildi. Özellikle ABD Kongresi’nde stabil kripto para yasalarının geçmesi hâlinde, güçlü bir düzenleyici çerçeveyle bu çıkışın daha da hızlanabileceği ifade edildi.

Banka bünyesindeki dijital varlık araştırma biriminin lideri Jeff Kendrick, stabil kripto paraların artık yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda ‘işlem takası’ ve ‘likidite yönetimi’ gibi banka faaliyetlerini de devralmaya başladığını söyledi. Kendrick’e göre ‘mevduat temeli zayıf olan yerel bankalar’ bu geçişten orantısız şekilde etkilenebilir.

Stabil kripto paraların toplam arzı şu anda 300 milyar doları (yaklaşık 429,3 trilyon won) aşmış durumda. Geçen yıla göre yaklaşık %40’lık bir artış dikkat çekiyor. Standard Chartered, bu büyüme trendi üzerinden yaptığı projeksiyonda, ABD’de toplam mevduatların üçte birinin zamanla stabil kripto paralara kayabileceğini öngörüyor. Bu sürecin en büyük etkilerinin ABD’nin küçük ve orta boy bankalarında hissedileceği görüşü öne çıkıyor.

Rapor ayrıca, stabil kripto para çıkaran şirketlerin rezerv yönetim stratejilerinin de banka dışına para akışını hızlandıran bir unsur olduğuna değiniyor. Bu alanda en büyük paya sahip olan Tether(USDT) ve Circle(USDC), rezervlerinin sırasıyla yalnızca %0,02 ve %14,5’ini banka mevduatı olarak tutuyor. Büyük kısmı ise ABD Hazine tahvillerinde değerlendiriliyor. Bu da fonların bankacılık sistemine dönmeden dijital finansal ekosistemde kalmasına neden oluyor.

Kripto platformları ile geleneksel bankaların bir diğer önemli tartışma konusu da stabil kripto para ‘ödül programları’. Coinbase, Circle’ın USDC varlıklarını elinde tutan kullanıcılara yıllık %3,5 faiz getirisi sağlıyor. Banka temsilcileri, bu tür teşviklerin ‘klasik mevduatlara kıyasla daha cazip’ hale geldiği ve ciddi fon çıkışlarına neden olduğu uyarısını yapıyor. Buna karşın Coinbase CEO’su Brian Armstrong, bu eleştirilerin ‘rekabeti engellemeye yönelik’ olduğunu savundu. Armstrong, bankaların kendi çıkarlarını korumak için düzenlemeleri silah olarak kullandığını öne sürerek, ABD Senatosu’nda bekleyen stabil kripto para düzenleme yasa teklifine karşı olduğunu açıkladı.

Standard Chartered’a göre, en fazla risk altında olanlar, faaliyet gelirlerinin çoğunu net faiz gelirinden sağlayan yerel bankalar. Bu gruba dahil olan Huntington Bancshares, M&T Bank, Truist Financial ve Citizens Financial gibi isimlerin ekonomik dalgalanmalara karşı daha savunmasız olduğu dile getirildi. Ancak raporda, şu an için büyük bir kriz işareti bulunmadığı da vurgulandı. 2022–2023 arası mevduat düşüşü sonrası, 2025 yılı itibarıyla toparlanan ABD bankaları toplamda %4’lük mevduat artışına ulaştı. Toplam banka mevduatı 18,72 trilyon dolarla rekor kırarken, KBW yerel banka endeksi Ocak ayında %6 yükselerek büyük bankaları geçti.

Jeff Kendrick'in ileriye dönük tahmini ise dikkat çekici: Stabil kripto para piyasası 2 trilyon dolara (yaklaşık 2.862 trilyon won) ulaşırsa, bu büyüme karşılığında bankalardan 500 milyar dolarlık (yaklaşık 660 trilyon won) bir mevduat çıkışı yaşanabilir.

Öte yandan, bazı uzmanlar bu uyarıların abartılı olduğunu düşünüyor. Ekonomist Niall Ferguson ve Manny Rincon-Cruz, geçtiğimiz günlerde Bloomberg’de yayımlanan yazılarında, 2018’de USDC piyasaya sürüldüğünden bu yana ABD bankacılık sektörü toplam 6 trilyon dolar (yaklaşık 8.586 trilyon won) yeni mevduat kazandığını ve stabil kripto para piyasasının yalnızca 280 milyar dolarlık bir büyüme gösterdiğini belirttiler. Yani onlara göre ‘her iki taraf da büyüyebilir’ yorumunda bulunuyor.

Sonuç olarak bu analiz, stabil kripto paraların artık yalnızca kripto para dünyasının değil, geleneksel finans sisteminin de merkezine yerleşmeye başladığını ortaya koyuyor. ABD’nin yasal düzenlemeleri ve bankacılık sektörünün tepkisi, önümüzdeki yıllarda dijital para ile geleneksel mevduat arasındaki dengeyi belirleyecek gibi görünüyor.