2025’te kripto para kaynaklı suçların toplam büyüklüğü rekor kırarak 158 milyar dolara ulaştı. Ancak dikkat çekici olan, yasa dışı işlemlerin genel piyasa içindeki payının düşmüş olması. Blokzincir analiz şirketi TRM Labs’ın son raporuna göre, yasa dışı işlem miktarı geçtiğimiz yıla göre büyük artış gösterirken, kripto pazarının geneliyle kıyaslandığında bu işlemlerin oranı geriliyor.
TRM Labs’ın yayımladığı verilere göre, 2025 boyunca yasa dışı kripto işlem miktarı 2024’e kıyasla yüzde 145 yükselerek 158 milyar dolar seviyesine ulaştı. Buna karşın toplam zincir içi (on-chain) işlemlerde suç bağlantılı transferlerin oranı 2025'te yüzde 1,2 olarak ölçüldü. Bu oran, 2024'te yüzde 1,3 iken, 2023’te yüzde 2,4 seviyesindeydi.
TRM Labs aynı zamanda yeni bir metrik oluşturarak, yasa dışı işlemlerin piyasa içindeki ‘likit sermayeye göre’ payını analiz etti. Bu göstergede de düşüş dikkat çekiyor. Suç bağlantılı sermayenin oranı 2023'te yüzde 6 seviyesindeyken, 2024'te yüzde 2,9’a ve 2025’te yüzde 2,7’ye geriledi. Şirket bu durumu “Kripto piyasası büyürken, suçluların toplam sermaye içindeki ağırlığı azaldı” şeklinde yorumladı. Ancak belirtilen ana fikir şu: ‘mutlak değer büyüyor, göreli oran küçülüyor’.
2025’te tespit edilen yasa dışı işlemler arasında en büyük payı ‘Rusya’ya yönelik yaptırımları aşma girişimleri’ aldı. TRM Labs, Rus rublesine endeksli ‘A7A5’ adlı stablecoin’in bu süreçte kilit araçlardan biri olduğunu ortaya koydu. Yıllık 72 milyar dolarlık işlem hacmine ulaşan bu kripto para ile yapılan transferlerin en az 39 milyar dolarlık kısmı, Rusya bağlantılı kurumlara ait ‘A7’ cüzdanları ile ilişkilendirildi. Bu durum, sadece bireysel değil, ‘devlet destekli organize sistemler’ aracılığıyla işlenen suçlara işaret ediyor. Ayrıca işlem rotalarının giderek regülasyon dışı ve ‘yüksek riskli’ merkezlere kaydığı vurgulandı.
Kripto paranın ekonomik istikrar aracı olarak kullanılmaya devam ettiği ülkeler de öne çıkıyor. Örneğin Venezuela’da stablecoin ve eşler arası transferler(P2P), hem gelir elde etme hem de uluslararası para gönderme amacıyla halk arasında yaygınlaşıyor. İran'da ise 2025 Haziran’ında patlak veren İran-İsrail savaşı sonrasında işlem hacmi azalsa da, fiyat bazlı büyüme sebebiyle yasa dışı faaliyetlerden elde edilen kazanç 580 milyon dolara çıktı.
Raporda, dolandırıcılık ve siber saldırılar gibi klasik kripto suçları da yer buldu. 2025 boyunca yaklaşık 150 farklı hack ve açık sömürüsü (exploit) olayında toplamda 2,87 milyar dolar değerinde kripto para çalındığı bildirildi. Şubat ayında gerçekleştirilen bir siber saldırı, bu yılın en dikkat çekici olayıydı. Kuzey Kore bağlantılı olduğu tahmin edilen bu saldırı, Bybit borsasını hedef aldı ve tek başına 1,46 milyar dolarlık kayba yol açtı. Bu tarz yüksek profilli sadece beş olay, toplam kayıpların yüzde 70’ini oluşturdu.
Kamuya yönelik dolandırıcılık türleri de 2025’te finansal suçlar listesinde ön sıralarda yer aldı. Özellikle ‘Pig Butchering (domuz kesimi)’ tarzı yatırım dolandırıcılıkları ve ponzi şemaları, yıl boyunca toplam 35 milyar dolarlık kayba neden oldu. TRM Labs, yapay zekâ teknolojisinin dolandırıcılıkta büyük bir ‘verimlilik artışı’ sağladığına dikkat çekti ve uyardı: “AI destekli dolandırıcılıkların artmasıyla birlikte fonların tespit edilmesi, takibi ve geri alınması giderek zorlaşıyor.”
Yasa dışı piyasaların genişlemesi de kripto suçlarının dikkat çeken bir boyutuydu. Özellikle uyuşturucu ve silah ticaretinde kriptonun rolü büyüyor. 2025’te çevrim içi uyuşturucu ticaretinde kullanılan kripto para miktarı 3,4 milyar doları geçerken, bu işlemlerin çoğunluğu Rusça konuşulan darknet pazarlarında gerçekleşti.
Genel tabloya bakıldığında, kripto piyasası büyüdükçe yasa dışı işlemlerin toplam değeri artsa da, bu işlemlerin piyasa içindeki payı göreceli olarak düşüyor. Ancak bu durum, regülatörler için bir ‘rahatlama’ değil; aksine AI destekli suçlar, stablecoin'lerin suistimali ve sınır ötesi kara para aklama çabaları gibi çok katmanlı tehditlere karşı daha keskin önlemler alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Yorum 0