Vitalik Buterin'den içerik üreticilere DAO tabanlı ödül modeli önerisi

Vitalik Buterin’den içerik üreticilere yönelik öneri: “Kaliteli içerik için DAO tabanlı tahmin piyasaları kurulmalı”

Ethereum(ETH) kurucusu Vitalik Buterin, içerik üreticilerine yönelik ödül mekanizmalarının yetersiz kaldığını savunarak, yaratıcı ekonomide asıl önemli olanın ‘kaliteli içeriği seçebilmek’ olduğunu vurguladı. 1 Şubat’ta yayımladığı blog yazısında Buterin, çözüm olarak ‘kürasyon DAO’ yapısına dayalı bir tahmin piyasası modeli sundu.

Buterin’e göre günümüzde içerik üretimi artık oldukça ucuz ve kolay. Öyle ki sadece 10 dolar harcayarak yapay zekâ yardımıyla bir metaverse sahnesi oluşturmak mümkün. Bu nedenle artık asıl mesele ‘daha fazla içerik’ değil, ‘değerli olanın seçilebilmesi’. Buterin, içeriğe doğrudan ödül veren token modelleri yerine, kaliteli üreticileri tespit eden ve değerlendiren DAO’lar (merkeziyetsiz otonom organizasyonlar) etrafında şekillenen yapıların önem kazandığını ifade etti.

Yeni modelde, içerik üreticilerine doğrudan hisse veya spekülatif token yerine, DAO’ların değerlendirmesiyle ‘değerli içerik üreticilerini tahmin eden’ bir token düzeni öneriliyor. Bir başka deyişle, token sadece bir değerlendirme aracı olurken, son karar DAO üyeleri tarafından veriliyor. Buterin, “İyi bir yazar, diğer iyi yazarları da tanıma yetisine sahiptir” görüşünü savunuyor.

Vitalik Buterin'in önerisi kripto çevrelerinde tartışma yarattı

Kripto sektöründen birçok isim, Buterin’in içerik dünyasına dair tespitlerine büyük ölçüde katılıyor olsa da, önerdiği model konusunda görüşler bölünmüş durumda. SocialFi platformu Umia’nın ekosistem yöneticisi Oxytocin, tahmin piyasası fikrini “ilginç” bulduğunu ancak “off-chain (zincir dışı) yürütme mekanizması eksikliği” nedeniyle uzun vadede sürdürülebilir olmayabileceğini dile getirdi. Ayrıca DAO içindeki içerik üreticilerinin tahmin piyasası sonuçlarına uymama ihtimalinin de göz ardı edilemeyeceğini belirtti.

Öte yandan RedStone ortak kurucusu Marcin Kazmierczak, önerilen modeli olumlu değerlendirdi. Ona göre, bu sistem yalnızca ‘spekülasyon’ değil, aynı zamanda ‘bilgi temelli keşif’ işlevi görebilir. Kazmierczak, bu sayede token sahiplerinin ilgiyi sayıya değil ‘içeriğin kalitesine’ odaklayacağını söyledi.

Daha eleştirel bir görüş ise içerik odaklı DAO girişimi Superset’in CEO’su Neil Staunton’dan geldi. Staunton’a göre Buterin’in teşhisi doğru olsa da, çözüm önerisi durumu daha da karmaşık hale getirebilir. DAO’ların genel olarak yönetim sorunları, oylama ilgisizliği ve iç çevrelerin etkisi gibi sebeplerle başarılı olamadığına dikkat çeken Staunton, “Tahmin piyasaları sadece objektif olarak doğrulanabilir sonuçlar için işe yarar. Ancak içerik değeri gibi sübjektif alanlara bu sistemin zorla uygulanması, içeriğin doğasını sulandırabilir” dedi.

“Her yaratıcı süreci tokenlaştırmak doğru mu?” sorusu yeniden gündemde

Tartışmalar yalnızca ödül yapılarına dair değil, aynı zamanda yaratıcı süreçlerin ne ölçüde ‘finansallaştırılabileceği’ sorusuna da evrildi. Bazı uzmanlar, blokzincir tabanlı token sistemlerinin yaratıcı alanlara gereksiz şekilde sokulmasının ‘yaratıcılığın özüne zarar verebileceğini’ öne sürüyor. Çünkü içerik üretimi, doğası gereği duygu, hissiyat ve sübjektif algı üzerine kurulu.

Vitalik Buterin’in önerisi, kripto destekli içerik platformlarının uzun süredir karşılaştığı sürdürülebilirlik sorunları ve ‘kitleye yönelik ödül modellerinin’ aşırıya kaçması gibi problemleri çözmeye yönelik bir arayış olarak öne çıkıyor. Ancak içerik üretiminde yaratıcılık ile finansal teşvik arasında nasıl bir denge kurulması gerektiği sorusu hala cevap bekliyor. Görünen o ki, bu sorular çerçevesinde içerik üreticileri için kripto destekli çözümler önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılacak.