Haberler 
Coin Bilgisi 
Hakkımızda 
Gerçek dünya varlıklarının blokzincir üzerine taşınması yani *tokenlaştırma* (real-world asset, RWA), geleneksel finansın yerine geçecek bir sonraki büyük trend olarak öne çıkıyor. Ancak sektörün bu dönüşüm sırasında izlediği yolun, blokzincirin özüne *aykırı* olabileceği görüşü gündemde. Özellikle merkezi birimler tarafından yönetilen sistemlerin, mevcut finansal yapının hatalarını tekrarlama riski taşıdığı belirtiliyor.
RWA alanında *BlackRock* ve *Grayscale* gibi büyük kurumsal yatırımcılar çoktan devreye girdi. Bu aktörler emlak, tahvil ve emtia gibi *gerçek varlıkları* token haline getirerek işlemlerdeki verimliliği artırmayı amaçlıyor. Ancak bu süreçlerin büyük çoğunluğu ‘izinli’ blokzincirler, merkezi yapıdaki Layer 2 çözümler veya kapalı ağlar üzerinden yürütülüyor. Bu tercih, işlem katılımının sınırlanması ve varlık kontrolünün birkaç yöneticiye verilmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla, blokzincirin sunduğu *merkeziyetsizlik* iddiası ile ters düşüyor.
Bu yaklaşıma dair eleştirilerden biri, blokzincir altyapı şirketi Taiko’nun operasyon sorumlusu Joaquin Mendes’ten geliyor. Mendes, yakın tarihli yazısında bu merkezi yapıyı sorguladı. Geçmişte insanlar değerli mal değişimlerinde aracısız bir sistem kullanırken, bugün kontrolün tekrar *bankalar*, broker’lar ve saklayıcı kurumlar gibi aracıların eline geçtiğini vurguladı. Mendes’e göre RWA işlemlerinde de aracılar sadece ‘*zincir üstünde*’ yer almakta, ancak etkileri geleneksel sistemdeki aracılardan farksız.
Örneğin bir gayrimenkulün 10.000 parçaya bölünerek tokenlaştırılması, eğer bu token’lar sadece izinli bir ağda ve önceden onaylanmış kullanıcılar arasında el değiştirebiliyorsa, o zaman bu yapının tek farkı *aracının kim olduğu*. Mendes, bu noktada günümüz aracısının sadece “zincir üstünde olduğunu” ve işlemleri yine düzenleyen konumda bulunduğunu ifade ediyor.
Şirketlerin bu sistemleri tercih etmesinin temel nedeni olarak *regülasyon baskısı* gösteriliyor. Birçok ülkenin düzenleyici otoritesi KYC işlemleri, işlem denetimi ve varlık dondurma gibi kontrollerde ısrarcı. Bu durum projeleri merkezi, kontrolün tek bir elde toplandığı yapılar kurmaya itiyor. Ancak Mendes’e göre bu yaklaşım, şirketleri düzenleyiciye daha da açık hale getirerek *yeni riskler* doğuruyor. Çünkü merkezi bir zincir, düzenleyici tarafından bir “*aracı*” olarak tanımlanabilir ve bu da ek lisans veya gözetim yükümlülükleri doğurabilir.
Bu çıkmazdan kurtulmanın yolu olarak *kamusal Ethereum tabanlı rollup’lar* öne çıkıyor. Bu çözümler Ethereum’un güvenliğini ve tarafsız yapısını koruyarak kullanıcıların doğrulama yapmadan katılımına olanak tanıyor. Aynı zamanda, compliance kontrolleri de hizmet düzeyinde sağlanabiliyor. Mendes’e göre, rollup yapılarında işlem sıralaması gibi temel fonksiyonlar Ethereum doğrulayıcıları tarafından gerçekleştirildiğinden *sansür* ve *tekil arıza riski* büyük ölçüde azalıyor. Böylece hem regülasyonlara uyum sağlanabiliyor hem de sistem merkeziyetsiz kalabiliyor.
RWA sektörünün 2030’a kadar trilyonlarca dolarlık dev bir pazara dönüşmesi bekleniyor. Bu nedenle bugün yapılan altyapı tercihleri, gelecekteki dijital varlık düzenini büyük ölçüde şekillendirecek. Eğer sektör katı denetim ve sınırlı katılım modellerine kayarsa, blokzincir yalnızca eski finansın dijital bir versiyonu olarak kalacak.
Sonuç olarak, hem *düzenleyici çevreyle uyumlu* hem de *dağıtık yapıyı koruyan* bir sistem hedefleniyorsa, Ethereum gibi *kamusal ağlar* üzerine kurulu çözümler kaçınılmaz hale geliyor. Mendes bu noktada “*Yeni bir aracı yaratmaya gerek yok*” diyerek, zaten var olan merkeziyetsiz altyapıları kullanmanın yeterli olduğunu ve eski sistemdeki riskleri tekrar etmeden ‘gerçek’ dağıtık finansal sistemler kurulması gerektiğini vurguluyor.
Yorum 0