Vietnam’da Yerel Kripto Para Borsası Yarışı: Bankalar Lisans Kapma Peşinde

Yurt içi kripto para borsası dönemi başlamadan hemen önceki Vietnam’da, özel şirketler ‘lisans kapma’ yarışına hız veriyor. Hanoi yönetiminin, ağırlıkla yurtdışı platformlar üzerinden yürüyen işlemleri ‘yönetilebilir bir çerçeve’ye çekmeye çalışmasıyla, Vietnam kripto para piyasasında dengelerin değişebileceği yorumları yapılıyor.

Vietnam hükümeti, şubatta yayımladığı kararla ‘yurt içi işletilen dijital varlık borsası’ için bir pilot program başlatacağını açıkladı. Kararda, şartlar elverirse marttan itibaren deneme faaliyetlerine başlanabileceği de belirtildi. Böylece Vietnam’ın ilk yerel kripto para borsasının kurulmasına yönelik kurumsal başlangıç çizgisi de fiilen çekilmiş oldu.

Reuters’e göre Vietnam Maliye Bakanlığı’nın 12’sinde hazırladığı belgede, birinci aşama incelemesini (ön tarama) geçen 5 şirket yer aldı. Bu listede, Techcombank, VPBank, LPBank gibi özel bankaların üç iştiraki ile birlikte, aracı kurum Bix Menkul Değerler(VIX Securities) ve büyük holding Sun Group da bulunuyor.

Piyasada özellikle bankacılık gruplarının en baştan sürecin ön planına çıkmasına dikkat çekiliyor. Vietnam’ın kripto para borsalarını resmî finansal sistem içine alırken, kara para aklamayı önleme (AML) ve müşteri kimlik doğrulama (KYC) gibi ‘finansal disiplin’ kurallarını sıkı şekilde uygulamaya koyacağı beklentisi güçlenmiş durumda. Uzmanlar, kamu otoritesinin asıl odağının işlem hacmini artırmaktan çok, para hareketlerinin izlenip kontrol edilebileceği bir yapı kurmak olduğuna işaret ediyor.

Bu hamle, Vietnam kripto para piyasasının hızlı büyüme temposuyla da yakından bağlantılı. Chainalysis’in küresel kripto para benimseme endeksinde Vietnam 4. sırada yer alıyor. Aynı rapora göre Vietnamlı kullanıcılar, 2025’in haziranına kadarki bir yıllık dönemde yaklaşık 200 milyar dolar (yaklaşık 297,1 trilyon won) tutarında kripto varlık transferi gerçekleştirmiş durumda. Piyasa bu kadar büyürken, buna eşlik edecek denetim ve altyapının geride kaldığı yönünde değerlendirmeler öne çıkıyor.

Yetkililerin en fazla endişe ettiği nokta, kripto paralar ve stabil kripto paraların (stablecoin) yaygın kullanımının, sermaye hareketlerini kontrol etmeye yönelik politika araçlarını zayıflatabilecek olması. Vietnam hâlihazırda sınır ötesi para çıkış ve girişlerine kısıtlamalar uyguluyor; hanehalkının tasarruflarını değerlendirebileceği başlıca araçlar ise ‘altın’ ve ‘gayrimenkul’ gibi geleneksel varlıklarda yoğunlaşıyor.

Bu yapı, yerel altın fiyatlarının dünya fiyatlarını aşması ve konut piyasasında tekrarlanan ‘gayrimenkul spekülasyonu’ dalgalarının da ana nedenleri arasında gösteriliyor. Hükümet açısından, kripto para işlemleri denetim ağı dışında büyüdükçe, sermaye hareketleri ve finansal istikrar üzerindeki kontrol gücünün zayıflaması riski artıyor.

Vietnam, geçen yılın başında dijital varlıklar ve kripto para varlıklarını resmen tanıyan bir ‘dönüm noktası yasası’ kabul etmişti. Bu yasa, kripto para piyasasının yönetimi ve ilgili sektörlerde inovasyonun teşviki için geniş çerçeveli bir hukuki altyapı sunuyor. Şimdi gündeme gelen yurt içi borsa pilot programı ise bu çerçeveyi gerçek piyasa altyapısına dönüştürecek ilk pratik sınav olarak görülüyor.

Bundan sonraki kritik başlıklar, yurtdışı platformlarda yapılan işlemlere ne ölçüde sınırlama getirileceği ve lisanslı borsaların hangi ürün ve hizmetleri sunmasına izin verileceği olacak. Resmî borsaların yerleşmesi durumunda, yatırımcı koruması ve piyasa şeffaflığının artması beklenebilir; ancak aynı anda işlem maliyetlerinde yükseliş ve bazı kripto paraların liste dışı kalması gibi ‘seçici piyasa’ sonuçlarının da ortaya çıkması muhtemel. Vietnam kripto para piyasasının, bugüne kadarki ‘büyüme odaklı’ çizgiden ‘kurallara dayalı yeniden yapılanma’ sürecine girdiği görüşü giderek güçleniyor.