Çekya Merkez Bankası’ndan Bitcoin(BTC) ile ‘%1 rezerv testi’: Getiri artışı, benzer risk

Çekya Merkez Bankası, ‘Bitcoin 1%’ testiyle rezerv portföyünde yeni bir adım atıyor. Bitcoin(BTC)’i döviz rezervlerine çok küçük bir oranda eklemeyi deneyen banka, böylece toplam portföyün ‘beklenen getirisi’ni artırırken, genel ‘risk’ seviyesini ise benzer düzeyde tutmayı hedefliyor. Çekya Merkez Bankası(CNB) Başkanı Aleš Michl, 2026’da Las Vegas’ta düzenlenen ‘Bitcoin 2026’ etkinliğinde paylaştığı bulguların, bir ‘politika değişikliği’ ya da ideolojik bir tercihten ziyade, rezerv yönetimini yeniden değerlendirme sürecinin parçası olduğunu vurguladı.

Michl, 2022’nin ortasında göreve geldiğinde Çekya’da ‘enflasyon’un yüzde 20’ye yaklaştığını, sonrasında ise sıkı para politikasını sürdürerek bu oranı yüzde 2 civarına indirdiklerini hatırlattı. Ona göre uzun süre boyunca “paranın çok ucuz kalması” hem ‘tasarruf’ kültürünü zayıflattı hem de yerel para biriminin değerini aşındırdı. Bu yüzden daha ‘şahin’ bir para politikasının, yani faizleri yüksek tutarak tasarrufu teşvik eden ve para biriminin değerini koruyan bir yaklaşımın gerekli olduğunu söyledi.

Bu çerçevede öne çıkan başlık, ‘döviz rezervleri’nin nasıl yönetildiği. Çekya Merkez Bankası, yaklaşık 180 milyar dolarlık rezerv büyüklüğüne sahip; bu rakam ülkenin GSYH’sinin yaklaşık yüzde 44’üne denk geliyor. Michl, bu kadar büyük bir varlık havuzunu yönetirken “uzun vadeli getiri” ile “risk”in birlikte düşünülmesi gerektiğini belirtti. Nitekim son 4 yılda bankanın ‘hisse senedi’ ağırlığı yüzde 15’ten yüzde 26’ya çıkarken, ‘altın’ payı da neredeyse sıfırdan yüzde 6’ya yükseltildi.

Şimdi ise sıra Bitcoin(BTC) üzerinde. Michl, 10 yıl önce Prag’da Bitcoin ile kahve satın aldığını anlatarak, o gün ödediği Bitcoin’in bugün yaklaşık 350 dolar değerinde olabileceğini esprili bir dille aktardı. Yine de Bitcoin(BTC)’in ‘oynaklık’ düzeyinin çok yüksek olduğunu, fiyatın sert şekilde yükselebileceği gibi ‘0’a da gidebileceğini açıkça kabul ediyor. Buna rağmen asıl bakılması gerekenin tek tek varlıkların riskinden ziyade, ‘portföy içi korelasyon’ olduğunu savunuyor.

Çekya Merkez Bankası’nın ‘iç çalışma notu’ niteliğindeki analizine göre, rezerv portföyüne yüzde 1 oranında Bitcoin(BTC) eklendiğinde, portföyün ‘beklenen getirisi’ artarken, Çek para birimi cinsinden ölçülen toplam ‘risk’ seviyesi kayda değer biçimde değişmiyor. Michl bu sonucu, “getiri artabilir, risk benzer kalabilir; işte bu ‘çeşitlendirme’” sözleriyle özetledi.

Banka şu anda ayrı bir ‘Bitcoin test portföyü’ işletiyor. Michl, bunun ne bir ‘devrim’ ne de politik bir manifesto olduğunun altını çizerek, bunun sadece bir ‘deneme’ olduğunu söylüyor. Test sürecinin 2 yıl boyunca devam etmesi, ardından elde edilen sonuçların açıklanması ve gerekirse Bitcoin(BTC) payının daha da ‘artırılması’ ya da tamamen ‘durdurulması’ gibi seçeneklerin değerlendirilmesi planlanıyor.

Piyasada bu adım, merkez bankasının Bitcoin(BTC)’i resmen rezervlere dahil ettiği bir dönüm noktası olarak değil, ‘rezerv varlıkları setini genişletme’ ve portföy yönetimi yaklaşımını güncelleme denemesi olarak yorumlanıyor. Yine de geleneksel bir döviz rezerv yöneticisinin, Bitcoin(BTC)’in ‘çeşitlendirme etkisi’ni bu kadar açık biçimde tartışmaya dahil etmesi, ‘kripto varlıklar’ın kurumsal portföy ve ‘varlık dağılımı’ gündemine daha derinlemesine girdiğini gösteriyor. Yazının kaleme alındığı anda Bitcoin(BTC), 77.269 dolar civarında işlem görüyor.