Solana(SOL) için deflasyon ve yakım tartışmaları alevlendi: Yeni SIMD teklifiyle arz azaltma planı masada

Solana(SOL) için *‘deflasyon’* tartışmaları yeniden alevlendi. Solana’nın kurucu ortağı Anatoly Yakovenko(Sanatoly Yakovenko), SOL’un deflasyon hızını artırma çağrılarına destek verince, *Solana tokenomikleri* üzerinde köklü değişiklik yapılması gerektiği yönündeki görüşler piyasada yeniden öne çıkmaya başladı. Özellikle *ücret yakım modeli*, *doğrulayıcıların ekonomisi* ve *token ihraç oranları* Solana yönetişiminin merkez gündem maddeleri haline geldi.

13’ünde (yerel saatle), Cointelegraph’e göre tartışma, takma adlı Solana araştırmacısı ‘dr cavey phd’nin GitHub üzerinde yayımladığı teklif ile tetiklendi. Araştırmacı, ‘kaynak tabanlı temel ücret(resource-based base fee)’ sistemi getirerek SOL tokenomiklerini iyileştirmeyi önerdi. Bu teklif, şu anki yakım miktarının oldukça düşük kalması nedeniyle, *ağ aktivitesi* ile *SOL değeri* arasında sağlıklı bir bağ kurulamadığı eleştirisine dayanıyor.

dr cavey phd, mevcut durumda ağda yakılan SOL miktarının “çok küçük ve anlamlı olmaktan uzak” olduğunu savundu. Tüm işlemlere tek tip, yüksek bir temel ücret getirilmesi halinde ise, yükün büyük oranda doğrulayıcılar ve piyasa yapıcılar üzerinde kalacağı ve bunun da *merkeziyetsizlik* ile *piyasa yapısını* olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Bu nedenle, her işlemin kullandığı kaynak miktarına göre dinamik ücret alınması ve bu ücretin *tamamının yakılması* gerektiğini öne sürdü.

Teklifte, işlem türüne göre ortaya çıkabilecek ücret artışlarına dair örnekler de paylaşıldı. Buna göre bazı swap işlemlerinde toplam maliyet mevcut ücrete kıyasla ‘%60’tan fazla’ artabilirken, bugün neredeyse hiç öncelik ücreti ödenmeyen bazı işlemlerde maliyet ‘%600’ün üzerinde’ yükselebilir. Buna karşın ağın çalışması için kritik olan oracle güncellemeleri gibi işlemlerde artışın daha sınırlı kalacağı tahmin ediliyor. Araştırmacı, bu mekanizma ile günde yaklaşık ‘1.080–6.480 SOL’ yakılabileceğini öngördü. Ancak bu miktarın, şu an tahmini günlük ihraç seviyesi olan ‘60.000 SOL’un’ hâlâ oldukça gerisinde kaldığını not etti.

Piyasada asıl tartışma, bu ölçekte bir yakımın gerçekten *anlamlı* olup olmadığı noktasında yoğunlaşıyor. Yorumlarda görüşler bölünmüş durumda. Bazı kullanıcılar, daha kapsamlı hesaplamalara ihtiyaç olduğunu savunurken, bazıları da son dönem ağ kullanımına bakıldığında günlük ‘1.500–1.800 SOL’ arasında yakımın mümkün olabileceğini ileri sürdü. Öte yandan SOL için yıllık enflasyon oranının hâlen yaklaşık *%3,8* civarında olduğu hatırlatılıyor ve bu nedenle, kısa vadede ‘güçlü bir deflasyon etkisi’ yaratmanın zor olacağı değerlendirmeleri öne çıkıyor.

Tartışma, Anatoly Yakovenko’nun “deflasyon hızını iki katına çıkaracak yeni bir SIMD hazırlayalım” çıkışıyla daha da hız kazandı. Helius CEO’su Mert Mumtaz, hâlihazırda benzer bir teklif olan *SIMD-0411* bulunduğunu hatırlatarak yanıt verdi. SIMD-0411, SOL’un deflasyon hızını *%15’ten %30’a* çıkararak, *arz azalmasını* daha hızlı bir rotaya oturtmayı hedefliyor.

Bu teklifte, Solana’nın ‘nihai enflasyon oranı’ *%1,5* seviyesinde korunurken, bu seviyeye ulaşılması beklenen sürenin yaklaşık ‘3,1 yıla’ çekilmesi amaçlanıyor. Yani, SOL arzının yavaşlama ve dengeye oturma süreci mevcut plana kıyasla önemli ölçüde erkene alınmak isteniyor. Daha önce piyasada büyük ilgi toplayan *SIMD-0228* teklifi ise, staking katılım oranlarını dikkate alan, daha piyasa odaklı bir ihraç modeli önermişti. Ancak Mart’taki oylamada yalnızca ‘%61,6’ oranında evet oyu alabildiği için kabul edilmedi.

O dönemde de temel tartışma aynıydı. *İhraç miktarının azaltılması*, SOL tutan yatırımcılar için olumlu algılanırken, *doğrulayıcıların ödüllerinin azalması* endişe yaratıyordu. Özellikle küçük ve orta ölçekli doğrulayıcılar, kârlılıklarının bozulacağını düşünerek güçlü biçimde itiraz etmişti. Bugün gündeme gelen yeni yakım ve ihraç azaltma önerilerinde de belirleyici soru yine aynı: *“Yakım oranını artırmak”* veya *“ihraç miktarını kısmak”* sadece arz tarafında kozmetik bir düzenleme mi olacak, yoksa *ağ güvenliği* ve *doğrulayıcı ekosisteminin sürdürülebilirliği* de birlikte korunabilecek mi?

Piyasa yorumlarına göre, Solana’nın tokenomik yapısının bu şekilde masaya yatırılması ve orta-uzun vadede *arz tarafında yapısal iyileştirme* beklentisinin güçlenmesi, kısa vadede somut kararlar çıkmasa bile SOL için ‘pozitif bir anlatı’ oluşturuyor. Haber yazıldığı sırada SOL, yaklaşık ‘81,41 dolar’ seviyesinden işlem görüyordu.