Güney Kore’nin Dijital Won(CBDC) Projesi Ticarileşme Eşiğinde: 9 Banka ile Gerçek İşlem Testleri Eylülde Başlıyor

한국 Bankası’nın yürüttüğü merkez bankası dijital para birimi(CBDC) çalışmaları, 9 ticari bankanın katılımıyla ‘dijital won’ için *fiili* ticarileşme aşamasına yaklaşıyor. Eylül’de başlayacak ‘gerçek işlem’ testleriyle, *zaman ve mekândan bağımsız won işlemleri* hedefleyen yeni nesil finans altyapısı çok daha somut biçimde denenmiş olacak.

한국 Bankası, Eylül’den itibaren CBDC 2. aşama projesine geçerek, gerçek müşteri işlemlerini temel alan kapsamlı bir test süreci başlatıyor. Bu yeni fazda 경남Bankası ile iMbank da ekleniyor ve toplam 9 banka projede yer alıyor. KB국민Bankası, 신한Bankası, 하나Bankası, 우리금융Grubu gibi büyük oyuncuların da dahil olmasıyla, neredeyse tüm yerel bankacılık sektörü bu deneysel dijital para altyapısının parçası haline gelmiş durumda.

Banka yetkilileri, “Merkez bankası, kurumlara yönelik CBDC altyapısını sunacak, ticari bankalar ise ‘mevduat tokeni’ kullanarak kendi iş modellerini geliştirecek” diyerek, bu aşamanın ‘ticarileşme altyapısının inşa edildiği’ dönem olduğuna dikkat çekiyor. Mevduat tokeni; mevcut banka mevduatlarının blokzincir tabanlı, *dijital varlık* formatına dönüştürülmüş hali olarak tanımlanıyor ve CBDC ile doğrudan etkileşime giren kilit yapı taşı olarak öne çıkıyor.

Hükümet, projenin nihai hedefini “’her zaman, her yerde’ won işlemi yapılabilen bir ödeme ortamı” şeklinde ortaya koyuyor. Güncel bankacılık sisteminde görülen *mesai saati kısıtları, aracı kurum adımları ve takas gecikmeleri* gibi sorunları azaltmak, bunun yerine *anlık ve kesintisiz ödeme* sistemi kurmak amaçlanıyor.

CBDC, merkez bankası tarafından ihraç edilen dijital resmi para birimi olarak, kâğıt para ve madeni para ile aynı hukuki statüye sahip. Ancak blokzincir ve benzeri *dağıtık defter* teknolojileri sayesinde hem ödeme verimliliği hem de şeffaflık tarafında bir üst seviye hedefleniyor.

Dünya genelinde CBDC hâlâ erken aşamada. Bahamalar 2020’de ilk uygulamayı başlattı, onu 2021’de Nijerya, 2022’de Jamaika izledi. Şu anda yaklaşık 41 ülke pilot test yürütürken, 30 civarında ülke geliştirme safhasında bulunuyor. Buna karşın ABD’de düzenleme tartışmaları sert. ABD Senatosu’nun CBDC ihracını 4 yıl süreyle yasaklayan tasarıyı geçirmesine rağmen, Başkan Trump ilgili yasa tasarısını henüz imzalamış değil. Bu durum, *küresel finans düzeninde CBDC politikalarının hâlâ net bir çizgiye oturmadığını* gösteriyor.

Kore’de ise CBDC çalışmalarına paralel olarak *won bazlı stabil kripto para* hazırlıkları hız kazanmış durumda. 하나Bankası; ihraç, itfa, ödeme, dijital cüzdan ve kara para aklamayı önleme(AML) fonksiyonlarını kapsayan teknik altyapıyı tasarlıyor. Henüz fiili ihraç kararı alınmamış olsa da, bankanın yaklaşımı “yaklaşan regülasyonlara karşı şimdiden hazır olma hamlesi” olarak yorumlanıyor.

Bu çerçevede, gelecekte CBDC ile özel sektör tarafından çıkarılan won stabil kripto paralarının *birlikte var olduğu ya da rekabet ettiği* bir piyasa yapısı öngörülüyor. Bankalar, sadece ödeme altyapısının pasif bir parçası olmak yerine, *dijital varlık ekosisteminin merkezinde yer alan aktör* pozisyonunu hedefliyor.

Nisan’da göreve başlayan 한국 Bankası Başkanı 신현송 da ilk konuşmasında CBDC ve mevduat tokenlerini en kritik politika başlıkları arasına yerleştirerek, bu alanda kararlı bir yol haritası izleyeceklerini ortaya koydu. Aynı dönemde Maliye Bakanlığı, kripto paraları ‘ulusal varlık’ kategorisine dahil eden yasa değişiklikleri üzerinde çalışarak düzenleyici zemini genişletiyor.

CBDC 2. aşama projesi, bu nedenle sadece teknik bir pilot olmaktan öte, *ülkenin tüm finansal mimarisini dönüştürebilecek* bir eşik olarak görülüyor. Eylül’de başlayacak gerçek işlem testlerinin sonuçları, ‘dijital won’un ticarileşme zamanlaması ve uygulanacak modelin detayları konusunda belirleyici olacak. ‘Dijital won’ temelli bu yeni ödeme sistemi, önümüzdeki dönemde Kore finans piyasalarında yapısal bir dönüm noktası haline gelebilir.