Londra altın piyasasının yüzde 70'i, İngiltere'nin tokenizasyon planında test ediliyor

İngiltere'nin finansal düzenleyicileri toptan finans piyasalarında tokenize teminat ve ödeme altyapısını yeniden şekillendirirken, dünya çapında nominal altın işlemlerinin yaklaşık yüzde 70'ini karşılayan Londra altın piyasasının dijital dönüşümü kritik bir eşiğe geldi. Meselenin özü altın fiyatı değil, fiziksel altını temsil eden tokenlerin finans kurumları arasında teminat ve ödeme aracı olarak güvenli şekilde kullanılıp kullanılamayacağı.

Financial Times(FT), İngiltere Finansal Davranış Otoritesi'nin (FCA) büyük bankalar ve sektör oyuncularıyla tokenize altın için düzenleyici çerçeveyi görüştüğünü yazdı. Ancak FCA ile İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) 18 Mayıs'ta yayımladığı ortak vizyon belgesi yalnızca altına özgü kurallar değil, toptan piyasanın genelinde tokenize teminat, ödeme araçları ve ihtiyati düzenleme konularını kapsıyor.

Bu görüşmeler, tokenize altın düzenlemesini toptan piyasa altyapısı ölçeğinde ele alan bir çalışmanın parçası. Tokenize altına ilişkin ayrıntılı düzenleme standartları ve açıklama takvimi henüz kamuoyuyla paylaşılmadı, ancak süreç ihraççıların, saklama kuruluşlarının ve işlem-ödeme altyapısının sorumluluk sınırlarını belirleme çalışmasıyla iç içe geçmiş durumda.

FCA ve Bank of England ortak vizyonlarında tokenizasyonun menkul kıymet ihracı, işlem, varlık yönetimi ve takas süreçlerinde maliyetleri düşürüp işlem hızını artırabileceğini belirtti. İki kurum, teknolojinin kendisinden çok düzenleme ve piyasa altyapısındaki netliği artırmaya odaklandı.

Tokenizasyon, fiziksel veya geleneksel finansal varlıklara ilişkin mülkiyet ya da alacak haklarının dağıtık defterde temsil edilmesi anlamına geliyor. Tokenize altın genellikle kasada saklanan fiziksel altına dayanılarak ihraç ediliyor; token sahibinin hangi yasal haklara sahip olduğu ise ürünün yapısına ve sözleşme koşullarına göre değişiyor.

Toptan piyasada tokenize altının teminat olarak kullanılabilmesi için token transferinin mevcut ödeme ağlarındaki nakit mutabakatıyla eş zamanlı işlemesi gerekiyor. Varlık yalnızca blok zincirinde hareket edip ödeme ayrı bir sistemde kalırsa, işlemin ne zaman kesinleştiği ve karşı taraf riski takip edilmesi zorlaşıyor.

Bank of England aynı gün, gerçek zamanlı brüt mutabakat sistemi (RTGS) ile büyük tutarlı ödeme sistemi CHAPS'in çalışma saatlerini neredeyse kesintisiz mutabakata yaklaştıracak bir plan da sundu. Netleşen ilk adıma göre CHAPS'in açılış saati Eylül 2027'den itibaren sabah 01.30'a çekilecek.

Dünya Altın Konseyi'ne (World Gold Council) göre Londra tezgah üstü altın piyasası, dünya genelindeki nominal altın işlem hacminin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyor. Bu rakam 2021 yılı ortalama günlük işlem hacmine dayanan bir tahmin; Londra'nın dünyadaki fiziksel altının yüzde 70'ini elinde tuttuğu anlamına gelmiyor.

Londra'nın rekabet gücü yüksek likidite, kasa altyapısı ve Londra Külçe Piyasası Birliği'nin (LBMA) fiyat referanslarının bir araya geldiği piyasa yapısından geliyor. Tokenizasyon yaygınlaştıkça mevcut işlem ve saklama sistemlerine dijital mülkiyet devri ile ödeme işlevini bağlama becerisi yeni bir rekabet unsuruna dönüşebilir.

Sektörde tokenize altın ürünleri ve ortak altyapı çalışmaları zaten sürüyor. HSBC(HSBC), fiziksel altının tokenize mülkiyetini sunduğunu; bu hizmeti Hong Kong'daki bireysel yatırımcılara ve İngiltere'deki kurumsal yatırımcılara sağladığını açıkladı.

Dünya Altın Konseyi 19 Mart'ta 'Gold as a Service' (Hizmet Olarak Altın) girişimini duyurarak dijital altın piyasası için ortak altyapı kurulmasına öncülük etti. Konsey, saklama, mutabakat, düzenleyici uyum ve fiziksel geri alım süreçlerinin standartlaşmamış olmasının ürünler arası uyumu ve piyasanın büyümesini sınırladığını değerlendirdi.

Altın token piyasası şimdiden milyarlarca dolarlık büyüklüğe ulaştı. Reuters, 3 Şubat itibarıyla altın tokenlerinin sayısının neredeyse 20'ye ulaştığını, toplam piyasa değerinin ise yaklaşık 6 milyar dolar olarak hesaplandığını bildirdi.

Büyümeye rağmen asıl risk blok zincirinin dışında kalan fiziksel saklama ve yasal hak yapısında duruyor. Token arzına karşılık gelen altının fiilen saklanıp saklanmadığı, bağımsız denetimden geçip geçmediği ve token sahiplerinin sözleşme koşullarına göre fiziksel altını geri alıp alamayacağı, yatırımcı korumasının belirleyici unsurları.

Asya'daki finans merkezleri de benzer altyapı çalışmalarında hız kazanıyor. DBS Bank, 2026'nın ikinci yarısında bireysel müşteriler için tokenize fiziksel altın ürünü sunmayı planlıyor; Singapur ise tezgah üstü altın takas sistemi ve merkez bankası altın saklama hizmeti üzerinde çalışıyor.

FCA, toptan piyasa tokenizasyonuna ilişkin görüş toplama sürecini 3 Temmuz'da tamamladı. İngiltere'nin finansal otoriteleri yaz aylarında yanıt raporunu yayımlayacak ve 2026'nın ikinci yarısında tokenize teminat ile ödeme-takas araçlarını kapsayan, kurumlar arası bir yol haritası açıklamayı planlıyor.