%137 artan hacimle KSD teminatta hisse-tahvil seçeneğini değerlendiriyor

Kore Menkul Kıymetler Saklama Kurumu (Korea Securities Depository, KSD), kurumlar arası hisse senedi takasında kullanılan ‘takas teminat bedeli’nin yalnızca nakit değil, hisse senedi ve tahvil gibi menkul kıymetlerle de ödenebilmesini değerlendiriyor. Adım, işlem hacmindeki artışla birlikte bazı üye kurumların nakit temin etme yükünün ağırlaşmasından kaynaklanıyor.

12'sinde (yerel saatle), Kore Ekonomi Gazetesi'ne göre KSD, bu yılın ikinci yarısında teminat yönetimi sistemini yeniden düzenlemeyi değerlendiriyor. Şu anda yalnızca nakit olarak alınan takas teminat bedelinin ödeme aracını menkul kıymetlere genişletme planı gündemde.

Takas teminat bedeli, kurumsal hisse takası sürecinde aracı kurumların ya da kurumların, nihai ödeme öncesinde menkul kıymeti teslim alabilmek için gün içinde yatırdığı teminat niteliğindeki tutarı ifade ediyor. Bu tutar, nihai ödeme sırasında takasta kullanılıyor.

Kurumsal hisse takası, kurumsal yatırımcıların borsada emirle gerçekleştirdiği hisse alım satımının aracı kurum ile saklama bankası arasında takas edilmesi anlamına geliyor. Menkul kıymet önce teslim edilip ödeme sonradan yapıldığından, yabancı aracı kurumlar ve saklama bankaları takas teminat bedelini yatırıyor.

Düzenleme değişikliğinin arkasında borsa işlem hacmindeki artış var. Bu yılın ilk çeyreğinde Kospi'de günlük ortalama işlem hacmi 29,4 trilyon won olarak gerçekleşti; bu rakam geçen yılın 12,4 trilyon wonluk seviyesine göre yüzde 137,1 arttı.

Aynı dönemde günlük ortalama takas teminat bedeli de yüzde 130,8 artışla 848,5 trilyon wona ulaştı. İşlem hacminin büyümesiyle takas için gereken teminat tutarı da birlikte şişti.

Bazı yabancı aracı kurumların takas teminat bedelini karşılamak için likidite yükünün arttığı belirtiliyor. Nakit temin etme kapasitesi görece sınırlı olan üye kurumlar için işlemlerin yoğunlaştığı dönemlerde gün içi fon yükü daha da büyüyebiliyor.

Bir finansal yatırım sektörü yetkilisi, "yılın ilk yarısında borsanın canlanmasıyla işlem hacmi patlama yaşadığında takas teminat bedeli de büyük ölçüde arttı" dedi ve "yoğun aracılık yapan kurumlarda bu tutar 'trilyon won' düzeyine çıktı, bazıları bankadan kredi çekerek ödeme yaptı" diye ekledi. Açıklama, işlem artışının bir kısım üye kurumu dış borçlanmaya yönlendirdiğini gösteriyor.

KSD, geçtiğimiz Nisan ayında takas verilerine 1 milyar won birimlik bölünmüş ödeme uygulamasını devreye aldı. Bu, bir seferde gereken başlangıç teminat büyüklüğünü azaltmaya yönelik teknik bir önlem.

Takas işlemlerinin başlama saati de mevcut sabah 09.00'dan sabah 07.00'ye çekildi. Teminat tutarının daha erken geri alınabilmesi için takas zamanı yeniden ayarlandı.

Bu adımların ardından kurumsal takas işlem hacmi en yüksek beş yabancı finans kuruluşunun işlem hacmine oranla takas teminat bedeli oranının yaklaşık yüzde 40'ın üzerinde düştüğü aktarılıyor. Ancak işlem hacmindeki artışla nakit teminat yükü sürdüğü için ödeme yapılabilecek varlıkları genişletme planı da değerlendirme kapsamına alındı.

Menkul kıymetle ödemeye izin verilmesi halinde üye kurumlar ellerindeki hisse senedi veya tahvili kullanarak nakit temin etme yükünü hafifletebilecek. Buna karşılık menkul kıymetlerin fiyatı dalgalanabildiğinden teminat değerinin hesaplanması, fiyat değişimi ve elden çıkarma olasılığı birlikte değerlendirilmesi gereken konular arasında.

Bir KSD yetkilisi, "takas teminat bedelinin mevcut nakit dışında menkul kıymetle de ödenmesi yöntemini değerlendiriyoruz" dedi ve "ancak takas altyapısı kurumu olarak katılımcı kurumların likidite yükünün hafifletilmesi kadar takas istikrarının korunması da önemli olduğundan çok yönlü risk analizi ve görüş toplama sürecinden geçirerek konuyu dikkatle incelemek gerekiyor" diye belirtti. Açıklama, ödeme kolaylığı ile takas istikrarının birlikte gözetileceğine işaret ediyor.

Bu plan henüz değerlendirme aşamasında olup menkul kıymetle ödemeye izin verilmesi kesinleşmiş değil. KSD, bu yılın ikinci yarısında risk analizi ve görüş toplama sürecini tamamlayarak teminat yönetimi sistemi değişikliği değerlendirmesini sürdürmeyi planlıyor.