Almanya'da Meta'nın AI gözlüğüne 'gizli kayıt' suç duyurusu

Almanya merkezli dijital haklar örgütü HateAid, Meta'nın ($META) yapay zeka destekli akıllı gözlükleri hakkında suç duyurusunda bulundu. Örgüt, sıradan bir gözlük gibi görünen cihazın çevresindekilerin fark etmesi zor bir şekilde görüntü ve ses kaydedebildiğini öne sürüyor.

HateAid, 12'sinde (yerel saatle) Frankfurt Başsavcılığı'na bağlı siber suçlar birimi ZIT'e dilekçe sundu; Crypto Briefing'e göre suç duyurusunda Meta Platforms Technologies Ireland Limited, Ray-Ban, Oakley, Fielmann ve MediaMarkt yer alıyor.

Örgüt, Ray-Ban Meta Smart Glasses modelinin Almanya'nın Telekomünikasyon ve Dijital Hizmetlerde Veri Koruma Kanunu'nu (TDDDG) ihlal ettiğini savunuyor. HateAid, ürünün satışının durdurulmasını ve çevredekilerin kolayca fark edebileceği bir kamera göstergesinin zorunlu kılınmasını talep ediyor.

TDDDG'nin 8. maddesi, günlük eşya görünümüne sahip ya da başka bir nesneyi taklit eden iletişim cihazlarından, başkalarının özel ses veya görüntülerini gizlice kaydetmeye uygun ve bu amaçla tasarlanmış olanları yasaklıyor. Aynı kanunun 27. maddesi bu ihlale en fazla iki yıl hapis veya para cezası öngörüyor.

Davanın hukuki can alıcı noktası, akıllı gözlüğün TDDDG kapsamında 'gizlenmiş kayıt cihazı' sayılıp sayılmayacağı. Şu an için yalnızca suç duyurusu sunulmuş durumda; suçlamanın oluşup oluşmayacağı, soruşturma açılıp açılmayacağı ve olası bir dava süreci henüz belirsiz.

Almanya Federal Veri Koruma ve Bilgi Özgürlüğü Komiserliği (BfDI), Ray-Ban Meta akıllı gözlüklerinin fotoğraf, video ve ses kaydedebildiğini, ayrıca Meta AI sohbet botu özelliği de sunduğunu belirtti. Kurum, cihazın ön yüzündeki LED ışığın çekim yapıldığını bildirdiğini ancak parlak güneş ışığı veya ters ışık koşullarında çevredekilerin bunu her zaman fark edemeyebileceğini vurguladı.

Sadece ses kaydı yapıldığında herhangi bir gösterge de ortaya çıkmıyor. Ekranı doğrudan görmenin zor olduğu giyilebilir cihazlarda gösterge ışığının boyutu, parlaklığı ve çalışma biçimi, çekime rıza gösterilip gösterilmediğini belirleyen kilit unsur haline geliyor.

Hamburg Veri Koruma Kurumu (HmbBfDI) da 2025 yazından bu yana Ray-Ban Meta AI gözlüklerini teknik ve hukuki açıdan inceliyor. İnceleme, çevredekilerin çekimi fark edip edemeyeceği, yapay zeka özellikleri ve Meta'nın veri kullanım biçimiyle ilgili.

Meta, ürünün gizlilik önlemi olarak çekim LED'ini öne çıkarıyor. Şirket, temmuzda yayımladığı resmi SSS sayfasında tüm AI gözlük modellerinde çekim LED'i bulunduğunu ve bu ışığın kapatılmaya ya da devre dışı bırakılmaya çalışılması durumunda kameranın otomatik olarak kapandığını açıkladı.

Şirket, 23 Haziran'da resmi blogunda EssilorLuxottica ile birlikte yeni 'Meta Glasses' serisini piyasaya süreceğini duyurmuştu. Ürün yelpazesi genişlerken çekim bildirim özelliğinin Avrupa'nın gizlilik standartlarını karşılayıp karşılamadığına dair inceleme de sürüyor.

Avrupa'da bazı mekanlar akıllı gözlük kullanımını kısıtlıyor. Guardian'a göre İngiltere'de mahkemeler cihazı içeri alan kişilerden gözlüğü teslim alıp çıkışta iade ediyor; bazı restoran ve gösteri mekanları da çekim endişesiyle kullanım sınırlaması getirdi.

Meta akıllı gözlüklerine yönelik gizlilik tartışmaları Almanya'daki suç duyurusundan önce de gündemdeydi. TokenPost daha önce gizli çekim vakaları, toplu davalar, Teksas eyaletinin soruşturması ve İskoçya polisinin incelemesinin sürdüğünü aktarmıştı.

Bu gelişme kripto para veya token piyasasıyla doğrudan bağlantılı değil. Ancak yapay zeka ile tüketici donanımını birleştiren ürünlerde çekim bildirimi ve satış standartlarına ilişkin bir düzenleme örneği olması bakımından büyük teknoloji şirketlerinin ürün tasarımı sorunlarıyla kesişiyor.

Meta'nın suç duyurusuna ilişkin doğrudan bir açıklaması şu ana kadar doğrulanamadı. Hamburg Veri Koruma Kurumu, çekimin fark edilebilirliği, yapay zeka özellikleri ve veri kullanım biçimine dair inceleme sonuçlarını içeren raporunu 2026'da yayımlamayı planlıyor.